I PSK 224/26

I PSK 224/26 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Żywicka w sprawie z powództwa A.K. przeciwko Szpitalowi w C. o wynagrodzenie za pracę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14 lipca 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt IV Pa 70/24, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od Szpitala w C. na rzecz A.K. kwotę 1350 zł (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych), wraz z ustawowymi odsetkami za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Częstochowie, wyrokiem z 19 lutego 2025 r., oddalił apelację pozwanego Szpitala w C. od wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 18 kwietnia 2024 r., którym to zasądzono od pozwanego na rzecz powódki A.K. kwotę 25 194,04 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. I PSK 224/26 2 Strona pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie, zaskarżając wyrok w całości i opierając skargę na podstawach naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: (-) art. 3 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz załącznika do ustawy (jednolity tekst: Dz.U. z 2022 r., poz. 2139, zwanej dalej ustawą o najniższym wynagrodzeniu) poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że: - zmiana ustawy od 1 lipca 2022 r. nie powiązała współczynników pracy poszczególnych grup zawodowych z wymaganym wykształceniem, podczas gdy dopiero od dnia 1 lipca 2022 r. ustawodawca zmienił zasady naliczania wynagrodzenia pielęgniarek i doprecyzował, że zakwalifikowanie do poszczególnych grup zawodowych jest zależne od wykształcenia pracownika „wymaganego” na stanowisku, na którym pracownik jest zatrudniony, tj. podział na grupy opiera się na kryterium, którym są kwalifikacje wymagane od pracownika na zajmowanym stanowisku, co wbrew stanowisku Sądu II instancji, wynika wprost z wykładni literalnej przedmiotowego załącznika, w konsekwencji powyższego naruszenia Sąd II instancji błędnie przyjął, że powódce powinno zostać przyznane wynagrodzenia według współczynnika pracy dla grupy 2 załącznika do ustawy o najniższym wynagrodzeniu; - od dnia 1 lipca 2022 r. powódka powinna otrzymać wynagrodzenie zasadnicze według kwalifikacji rzeczywiście posiadanych, które zostało obliczone według współczynnika odpowiadającego 2 grupie zawodowej załącznika do ustawy o najniższym wynagrodzeniu, podczas gdy powódka powinna otrzymać wynagrodzenie zasadnicze według współczynnika odpowiadającego grupie 5, zgodnie z kwalifikacjami wymaganymi na zajmowanym przez nią stanowisku pracy; - skoro powódka posiada wyższe wykształcenie i specjalizację, to w świetle dotychczasowej praktyki pozwanego winna była zostać przeszeregowana do grupy zawodowej 2 ze współczynnikiem wynagrodzenia 1,29 przyporządkowanym dla wyższego wykształcenia magisterskiego i specjalizacji, podczas gdy brzmienie załącznika dotyczącego grup zawodowych uległo zmianie i nie można przyjąć, by powódka mogła zostać automatycznie przeszeregowana do 2 grupy zawodowej, gdyż przeczy temu wykładnia literalna i celowościowa, a fakt zakwalifikowania powódki do 5 grupy zawodowej był konsekwencją stosowania przez pracodawcę wprost i ściśle przesłanek ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego I PSK 224/26 3 wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych; (-) punktu I ppkt 36 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz.U. z 2011 r., Nr 151, poz. 896 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie, że niniejsze rozporządzenie określało minimalne kwalifikacje niezbędne do zajmowania stanowiska pielęgniarki, a zatem bezwzględnie na stanowisku pielęgniarki stosownie do tej regulacji nie jest wymagane wyższe wykształcenie magisterskie i specjalizacja w dziedzinie pielęgniarstwa; (-) art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że powódka w okresie do 30 czerwca 2022 r. była przyporządkowana do określonej grupy zawodowej określonej w załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych wraz z odpowiadającymi tym grupom współczynnikami, podczas gdy obowiązek kwalifikacji pracowników do poszczególnych grup zawodowych wprowadziła dopiero od 1 lipca 2022 r. ustawa z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022r., poz. 1352, zwanej dalej ustawa nowelizującą); (-) art. 42 § 1 i 2 k.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że pozwany niezgodnie z przepisami prawa wprowadził zmiany sposobu ustalania wynagrodzenia u powódki, gdyż nie zastosował wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, a w odniesieniu do powódki konieczne było dokonanie przez pozwanego wypowiedzenia zmieniającego wynikających z umowy o pracę warunków pracy i płacy, podczas gdy zajmowane przez powódkę stanowisko pracy nie uległo zmianie, a wysokość wynagrodzenia zasadniczego nie uległa obniżeniu; Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie i zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie apelacji w całości; zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego I PSK 224/26 4 kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych we wszystkich w/w przypadkach. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został uzasadniony potrzebą rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych: Czy zmiana ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, dokonana ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw, powiązała współczynniki pracy poszczególnych grup zawodowych z wymaganym wykształceniem? Czy przed powyższą zmianą ustawa o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych uzależniała kwotę najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawód medyczny oraz pracowników działalności podstawowej, innych niż pracownik wykonujący zawód medyczny, od kwalifikacji posiadanych na danym stanowisku pracy, a po dokonanej od 1 lipca 2022r. od kwalifikacji wymaganych (a nie posiadanych) na danym stanowisku? Czy przy kwalifikowaniu pracowników do określonych grup zawodowych wskazanych w Załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, w związku z zatytułowaniem kolumny długiej ww. Załącznika „grupy zawodowe według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku”, należało kierować się kwalifikacjami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami? Czy kwalifikacje wymagane, o których mowa w ww. załączniku, to kwalifikacje zgodne z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami, odniesione do stanowiska, na którym dany pracownik jest zatrudniony zgodnie z umową o pracę? W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną powódka wniosła o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w I PSK 224/26 5 przypadku jej przyjęcia oddalenie skargi jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozwanego szpitala nie kwalifikuje się do przyjęcia i merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi. Strona skarżąca powołuje się na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Przypomnienia więc wymaga, że sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinno przybrać postać porównywalną z formułowaniem zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, o którym stanowi na przykład art. 390 § 1 k.p.c. Chodzi więc o przedstawienie wyraźnych wątpliwości, co do określonego przepisu lub zespołu przepisów, albo szerzej i bardziej ogólnie – wątpliwości, co do pewnego uregulowania prawnego. Z przedstawionych przez stronę wnoszącą skargę argumentów w odniesieniu do istotnego zagadnienia prawnego musi jednak wynikać, jakie są konkretne problemy prawne, na czym polegają istotne wątpliwości (na przykład interpretacyjne). Sformułowane zagadnienie powinno zatem odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego (postanowienia Sądu Najwyższego: z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147 czy z 16 kwietnia 2008 r., I PSK 224/26 6 I CZ 11/08, LEX nr 393883). Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego dotyczyć musi problemu prawnego dotychczas nierozpatrywanego w judykaturze (postanowienia Sądu Najwyższego z 23 maja 2018 r., I CSK 33/18, LEX nr 2508114; z 16 maja 2018 r., II CSK 15/18, LEX nr 2499790). Chodzi o problem prawny, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla rozwikłania którego dotychczasowe orzecznictwo jest niewystarczające (postanowienie Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2018 r., I UK 268/17, LEX nr 2508639). Podobnie jak w innych rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy sprawach strony skarżącej (m.in. I PSK 145/25, I PSK 260/26) także w tym przypadku strona skarżąca nie czyni w swoich (czterech) pytaniach sformułowanych do Sądu Najwyższego odwołania do konkretnych przepisów prawa, na których owe zagadnienie prawne powstaje, to dokonanie oceny, o której mowa powyżej nie pozostaje możliwe. Skarżący postuluje wprawdzie rozstrzygnięcie problemu dotyczącego zasad kształtowania wynagrodzeń zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych po dniu 1 lipca 2022 r., jednak ostatecznie chciałby uzyskać stanowisko Sądu Najwyższego co do tego, do jakiej grupy zawodowej w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy należało zakwalifikować powódkę, podkreślając, że szpital dopuszczał zatrudnienie pielęgniarek nieposiadających wyższego wykształcenia, czy specjalizacji na stanowisku pielęgniarki, a zatem wynagrodzenie powódki mogło być ukształtowane na poziomie 5 grupy z załącznika do ustawy bez naruszenia zasad wypłacania minimalnego wynagradzania wynikających z przepisów prawa pracy. Tylko pozornie problem ten ma charakter ogólny i abstrakcyjny, ponieważ w istocie odnosi się do konkretnego przypadku, co powoduje, że Sąd Najwyższy nie jest w stanie rozstrzygnąć go przez udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, a przecież tylko taka może zostać udzielona w następstwie rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego. Należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy wyraził już swoje stanowisko co do problemów formułowanych przez skarżącego między innymi w wyroku z 23 kwietnia 2025 r. (I PSKP 3/25, OSNP 2025 nr 10, poz. 98), przyjmując, że: „1) od dnia 1 lipca 2022 r. cechą kwalifikującą do grupy zawodowej nr 2, o której mowa w załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o najniższym wynagrodzeniu było legitymowanie się pielęgniarki tytułem zawodowym: magister pielęgniarstwa I PSK 224/26 7 albo legitymowanie się położnej tytułem: magister położnictwa, z wymaganą specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, a także wykonywanie pracy na stanowiskach, gdzie wymagane były takie kwalifikacje zawodowe, przy czym determinantem podstawowym było adekwatne wykształcenie i specjalizacja; 2) powołanie się przez pracodawcę w uzasadnieniu wypowiedzenia warunków płacy tylko na konieczność wykonania art. 5a cytowanej wyżej ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. w związku z art. 4 ust. 3 ustawy nowelizacyjnej z dnia 26 maja 2022 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 1352) było niewystarczające i z przyczyn formalnych mogło implikować uwzględnienie odwołań pracowników (art. 30 § 4 w związku z art. 42 § 1 w związku z art. 45 § 1 k.p.); 3) ustalenie przez pracodawcę na podstawie art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. wskaźnika pracy pielęgniarki poniżej wskaźnika 1,29 mogło podlegać weryfikacji w postępowaniu odwoławczym od wypowiedzenia zmieniającego warunki płacowe; 4) wykładnia prokonstytucyjna, funkcjonalna, celowościowa oraz historyczna, mimo braku pełnej jasności wykładni językowej, uzasadniają ustalenie dla pielęgniarki lub położnej wskaźnika pracy w wysokości 1,29, jeżeli pracodawca nie dostosował struktury zatrudnienia ani zakładowego regulaminu wynagradzania od dnia 1 lipca 2022 r. do grup zawodowych według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku - stosownie do załącznika do ustawy, a pracownik faktycznie wykonuje zadania służbowe, mając wykształcenie i kwalifikacje określone w punkcie 2 tego załącznika”. W sprawie niniejszej stanowisko Sądu Okręgowego wyrażone w zaskarżonym wyroku jest zbieżne z wykładnią dokonaną przez Sąd Najwyższy w cytowanym powyżej orzeczeniu oraz w postanowieniach m.in. z 12 sierpnia 2025 r. (I PSK 39/25, LEX nr 3928152), i powołanym I PSK 145/25, a pozwany nie przedstawił argumentów prawnych, które w sposób przekonujący uzasadniałyby wątpliwości co do kierunku tej wykładni. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 108 § 1, art. 98 § 1, 11 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (jednolity tekst: Dz.U. 2026 r., poz. 215). [SOP] I PSK 224/26 8