I PSK 235/26

I PSK 235/26 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Żywicka w sprawie z powództwa J.H. i A.G. przeciwko Szpitalowi w R. o odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu i ukształtowanie wynagrodzenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14 lipca 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt IV Pa 29/24, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od pozwanego na rzecz powódek kwoty po 1350 zł (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Rzeszowie, wyrokiem z 7 marca 2025 r., oddalił apelacje powódek J.H. i A.G. oraz strony pozwanej Szpitala w R. od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 12 lutego 2024 r., który to: I PSK 235/26 2 (-) zasądzono od pozwanego Szpitala w R. na rzecz powódki J.H. tytułem odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu w okresie od dnia 1 lipca 2022 r. do dnia 30 września 2023 roku oraz od dnia 1 listopada 2023 roku do dnia 31 grudnia 2023 roku kwotę 44.047,92 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie; (-) ustalono, że zasadnicze wynagrodzenie za pracę powódki J.H. na dzień 31 stycznia 2024 roku wynosi 8 186,53 zł brutto; (-) oddalono powództwo J.H. w pozostałym zakresie; (-) zasądzono od pozwanego Szpitala w R. na rzecz powódki A.G. tytułem odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu w okresie od dnia 1 lipca 2022 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. kwotę 38.977,83 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie; (-) ustalono, że zasadnicze wynagrodzenie za pracę powódki A.G. na dzień 31 stycznia 2024 roku wynosi 8 186,53 zł brutto; (-) oddalono powództwo A.G. w pozostałym zakresie; Strona pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie zaskarżając wyrok w części oddalającej apelację pozwanego oraz opierając skargę kasacyjną na podstawach naruszenia: (-) art. 387 § 21 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 381 k.p.c. - za sprawą nieodniesienia się w sposób szczegółowy przez Sąd drugiej instancji do zgłoszonych w apelacji zarzutów pozwanego, co uniemożliwia prawidłowe odczytanie przez strony i zweryfikowanie przez Sąd Najwyższy motywów prawnych którymi kierował się Sąd drugiej instancji wydając zaskarżone orzeczenie, co powoduje, że orzeczenie wymyka się spod kontroli jurydycznej i co stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania; (-) art. 193 Konstytucji RP oraz art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 2393 wraz z późn. zm.) - przez ich nieuwzględnienie i nie przedstawienie przez Sąd pytania prawnego w zakresie zbadania zgodności z art. 65 ust. 1 i ust. 4 w związku z art. 2 Konstytucji RP, załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (jednolity tekst: I PSK 235/26 3 Dz.U. z 2022 r., poz. 2139 wraz z późn. zm.), skoro od odpowiedzi na zadane pytanie zależał wynik niniejszego postępowania; (-) art. 9 § 1 k.p. — przez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie przez Sąd woli stron kształtującej źródła prawa pracy w postaci porozumienia zbiorowego z dnia 9 kwietnia 2024 r. oraz dwóch porozumień indywidualnych, w których strony dwukrotnie ukształtowały treść obowiązujących ich stosunków pracy; (-) art. 5a w związku z załącznikiem do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (jednolity tekst: Dz.U. z 2022 r., poz. 2139 wraz z późn. zm.) - przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu, iż pozwany nie zaliczył strony powodowej do grupy drugiej z uwagi na brak spełnienia warunków formalnych, o których stanowi ustawodawca w podanym powyżej załączniku do ustawy. (-) art. 89 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (jednolity tekst: Dz.U z 2018 r., poz. 2190 wraz z późn. zm.) — przez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie, że pozwany jako szpital uniwersytecki (a wcześniej kliniczny) wykonuje działalność leczniczą polegającą nie tylko na udzielaniu świadczeń zdrowotnych (tak jak większość podmiotów leczniczych) ale także na realizacji zadań dydaktycznych i badawczych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia i kwestia prowadzenia działalności dydaktycznej studentów kierunków medycznych jako działalność statutowa wymaga, aby pracownicy medyczni wykazywali się jak najwyższymi kwalifikacjami naukowymi, czego strona powodowa nie spełnia; (-) art. 183c § 1 i § 3 k.p. w związku z art. 183d § k.p. - przez nieprawidłową wykładnię i uznanie, że w stosunku do strony powodowej pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zakresie wynagradzania, w sytuacji, gdy jak wykazało postępowanie dowodowe strona powodowa nie posiada wyższego wykształcenia, które jest bezpośrednio związane z przedmiotem działalności pozwanego (udzielanie świadczeń zdrowotnych oraz działalność dydaktyczna i badawcza) oraz zajmowanym przez stronę powodową stanowiskiem pracy, a pozwany jako pracodawca uzależnił wysokość wynagrodzenia od posiadanego wykształcenia także na wniosek organizacji związkowej strzegącej interesu prawnego strony powodowej; I PSK 235/26 4 (-) art. 78 § 1 k.p. — przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu, iż pozwany był uprawniony do zróżnicowania wynagrodzenia strony powodowej, ze względu na rodzaj wykonywanej pracy i kwalifikacje wymagane przy jej wykonywaniu, w taki sposób, by uwzględniało to jakość i ilość świadczonej pracy; Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie w zaskarżonej części, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za wszystkie instancje, w tym także o kosztach postępowania kasacyjnego, według norm prawem przewidzianych. W ocenie strony skarżącej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, bowiem Sąd drugiej instancji rażąco naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego. Sąd zignorował stanowisko i zarzuty strony pozwanej albo uznając je za niezasadne albo milcząc na ich temat, co wskazuje, że nie zostały one szczegółowo i w pełni przeanalizowane i zweryfikowane przez Sąd w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Tym samym w ocenie strony pozwanej Sąd drugiej instancji nie rozpoznał merytorycznie apelacji i nie odniósł się szczegółowo do stanowiska pozwanego zawartego w skardze apelacyjnej przez, co nie została wypełniona w sposób prawidłowy kontrola instancyjna wydanego przez Sąd pierwszej instancji orzeczenia. Naruszenie to miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonego orzeczenia (choć formalnie nastąpiło już po ogłoszeniu wyroku). Równocześnie Sąd naruszył przepisy prawa materialnego, bowiem Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na błędnie zastosowanych lub niewłaściwie zinterpretowanych przepisach prawa pracy. Ponadto Sąd naruszył także szereg przepisów Kodeksu pracy, czego konsekwencją było przyjęcie nieuzasadnionego poglądu, iż „przedmiotowa sprawa zasądza się na niestosowaniu przez pracodawcę przepisów Kodeksu pracy”. Powódki w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosły o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym; zasądzenie od pozwanego na rzecz każdej z nich kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I PSK 235/26 5 Skarga kasacyjna pozwanego nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie (1) występuje istotne zagadnienie prawne, (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, Nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, Nr 3, poz. 49). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Powołanie się na przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje skarżącego do przedstawienia wywodu prawnego, uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest oczywiście uzasadniona, przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego I PSK 235/26 6 oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274). W skardze kasacyjnej nie przedstawiono jakiejkolwiek argumentacji, która mogłaby świadczyć o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opiera się jedynie na polemice z oceną materiału dowodowego i ustaleniami faktycznymi Sądu drugiej instancji, co w świetle treści art. 3983 § 3 k.p.c. jest niedopuszczalne, a ponadto na podważaniu oceny prawnej dokonanej przez ten Sąd. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawiono jakichkolwiek argumentów jurydycznych, które wskazywałyby na rażące naruszenie prawa procesowego, czy też materialnego. Wskazać należy, że Sąd drugiej instancji nie ma obowiązku odnosić się do każdego zarzutu apelacji z osobna, zaś z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Okręgowy rozważył wszystkie zarzuty apelacji. Nie świadczy o oczywistej zasadności skargi również zarzut dotyczący nieprzedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Przepis art. 193 Konstytucji RP ustanawia kompetencję sądu do zwrócenia się z pytaniem prawnym, jeżeli od odpowiedzi zależy rozstrzygnięcie sprawy, nie zaś procesowy obowiązek wystąpienia z takim pytaniem w każdym przypadku, w którym strona kwestionuje konstytucyjność przepisu. Skarżący nie wykazał, aby rozstrzygnięcie sprawy wymagało pominięcia oczywistej niekonstytucyjności przepisu albo aby sąd drugiej instancji rozstrzygnął sprawę wbrew jednoznacznemu standardowi konstytucyjnemu. Skarżący w istocie zmierza do ponownej kontroli prawidłowości subsumpcji i oceny, czy powódki wykonywały pracę jednakową lub jednakowej wartości w rozumieniu art. 183c k.p. oraz czy wskazane przez pozwanego kryteria różnicowania wynagrodzenia były obiektywne. Tego rodzaju kontrola nie mieści się w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli skarżący nie wykaże kwalifikowanej, oczywistej sprzeczności zaskarżonego orzeczenia z prawem. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania takiego wykazania nie zawiera. Z tych przyczyn, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 108 § 1, art. 98 § 1, 11 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości I PSK 235/26 7 z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). [SOP]