I PSK 266/26

I PSK 266/26 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Żywicka w sprawie z powództwa J.Z., A.K., L.S. i M.D. przeciwko Szpitalowi w R. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w R. o odszkodowanie za naruszenie zasad równouprawnienia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14 lipca 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt VIII Pa 84/24, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) nie obciąża strony pozwanej kosztami postępowania kasacynjego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrokiem z 4 grudnia 2024 r., oddalił apelację strony pozwanej Szpitala w R. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 20 lutego 2024 r., którym to zasądzono od pozwanego na rzecz powódki M.D. kwotę 45 329,03 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie jak w tym punkcie wyroku (pkt 1); umorzono postępowanie z powództwa M.D. w zakresie kwoty 145,46 zł (pkt 2); zasądzono od pozwanego na rzecz powódki M.D. kwotę 2 700 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia I PSK 266/26 2 uprawomocnienia się wyroku (pkt 3); nadano wyrokowi w punkcie pierwszym rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 5 885 zł (pkt 4); nakazano pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Zabrzu kwotę 2.267 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu M.D. (pkt 5); zasądzono od pozwanego na rzecz powódki A.K. kwotę 65 624.85 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie jak w tym punkcie wyroku (pkt 6); zasądzono od pozwanego na rzecz powódki A.K. kwotę 2 700 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku (pkt 7); nadano wyrokowi w punkcie szóstym rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 5.590 zł (pkt 8); nakazano pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Zabrzu kwotę 3 282 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu A.K. (pkt 9); zasądzono od pozwanego na rzecz powódki L.S. kwotę 63 131,94 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie jak w tym punkcie wyroku (pkt 10); zasądzono od pozwanego na rzecz powódki L.S. kwotę 2 700 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnia się wyroku (pkt 11); nadano wyrokowi w punkcie dziesiątym rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 5 863 zł (pkt 12); nakazano pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Zabrzu kwotę 3 157 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu L.S. (pkt 13); zasądzono od pozwanego na rzecz powódki J.Z. kwotę 22 800,86 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie jak w tym punkcie wyroku (pkt 14); zasądzono od pozwanego na rzecz powódki J.Z. kwotę 2 700 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnia się wyroku (pkt 15); nadano wyrokowi w punkcie czternastym rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 4 342 zł (pkt 16); nakazano pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Zabrzu kwotę 1 140 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu J.Z. (pkt 17). Strona pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach, zaskarżając wyrok w całości i opierając skargę na podstawach naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, a mianowicie: (-) art. 3271 § 1 k.p.c. w związku z art. 387 § 21 k.p.c. w związku z art. 391 §1 k.p.c. przez niedostateczne wyjaśnienie przez Sąd drugiej instancji podstawy prawnej wyroku, odnośnie zarzutów zgłoszonych w apelacji dotyczących przyjęcia przez Sąd drugiej instancji, że pozwany podmiot leczniczy różnicując wynagrodzenie I PSK 266/26 3 pracowników wśród jednej grupy pracowniczej w danym zakładzie pracy, w oparciu o ustawowe kryterium wynikające art. 3, 3a ust.1, art. 5 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r. poz.1801 ze zm.) i posiadanych przez pracowników formalnych kompetencji, w tym wykształcenia, dopuszcza się nieobiektywnego, nieusprawiedliwionego i zawinionego naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu pracowników w rozumieniu art. 183d Kodeksu pracy oraz art. 183c § 1 w związku z § 3 Kodeksu pracy; (-) art. 316 §1 k.p.c. w związku z art. 391 §1 k.p.c. przez ograniczenie się przy ferowaniu zaskarżonego wyroku wyłącznie do ustaleń w sprawie, odnoszących się do tego, że powódki po szkole średniej albo z wykształceniem I stopnia, bez specjalizacji pielęgniarskiej w zestawieniu z pracownikami legitymującymi się wyższym wykształceniem magisterskim i posiadającym tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa wykonywały jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości i posiadają bogate doświadczenie zawodowe, z pominięciem przepisów powszechnie obowiązujących nakładających na personel medyczny wymogi szkolenia podyplomowego, które wskazują, że podnoszenie kwalifikacji zawodowych wpływa na różny sposób i jakość wykonywania przez nie pracy; (-) art. 6 k.c. w związku z art. 232 k.p.c. polegające na zaakceptowaniu odwrócenia zasady rozkładu ciężaru dowodowego zastosowanego przez Sąd pierwszej instancji i pominięcie tego, że w postępowaniu o naruszenie zasad równego traktowania w zatrudnieniu, w pierwszej kolejności powód jako pracownik ma obowiązek wykazania dwóch przesłanek: że był wynagradzany w sposób mniej korzystny od innych pracowników wykonujących pracę jednakową lub pracę jednakowej wartości, oraz że takie zróżnicowanie było spowodowane niedozwoloną przyczyną. Wykazanie przez pracownika istnienia określonej przyczyny dyskryminacji jest warunkiem sine qua non dalszego procedowania w sprawie o odszkodowanie z tytułu dyskryminacji w zatrudnieniu; (-) art.7 k.p.c. przez nieuwzględnienie wniosku pozwanego złożonego przez pozwanego w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji pismem z dnia 27 listopada 2024 r. Zawiadomienie w trybie art. 7 k.p.c. Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach o toczącym się postępowaniu sądowym przed Sądem Okręgowym w Gliwicach, celem rozważenia zasadności wstąpienia do niniejszego I PSK 266/26 4 postępowania, ze względu na to, że udział Prokuratora w postępowaniu wymaga ochrony praworządności oraz interesu społecznego; (-) art. 390 k.p.c. przez odmowę przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu i uznanie, że zapytanie: czy podmiot leczniczy różnicując wynagrodzenie pracowników wśród jednej grupy pracowniczej w danym zakładzie pracy, w oparciu o obiektywne i ustawowe kryterium posiadanych przez pracowników formalnych kompetencji, w tym wykształcenia, gdzie pracodawca stosuje ustawowe współczynniki różnicy wynagrodzeń, które różnicują wynagrodzenie wyłącznie od posiadanych formalnych kompetencji bez odniesienia do kryterium „jednakowej pracy” dopuszcza nieobiektywnego, nieusprawiedliwionego i zawinionego naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu pracowników w rozumieniu art. 183d kodeksu pracy lub art. 183c §1 w związku z § 3 Kodeksu pracy nie kwalifikuje się do „poważnych” wątpliwości prawnych, w sytuacji gdy zgodnie z orzecznictwem z 2024 i 2025 r. prezentowanym przez pozwanego przed Sądem drugiej instancji w tożsamych przedmiotowo sprawach powyższe zagadnienie prawne rodzi zasadnicze trudności w ich wyjaśnieniu przy wykorzystaniu podstawowych metod wykładni; (-) art. 3, art. 3a ust.1 oraz art. 5 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. z 2022 poz.1352) poprzez ich błędną wykładnię sprowadzającą się do sprzecznego z wykładnią językową przepisów uznania, że przywołana wyżej ustawa w brzmieniu obowiązująca od lipca 2021 r. oraz określone w Załączniku do ustawy współczynniki pracy nie są przypisane do poszczególnych grup zawodowych stosownie do rzeczywiście posiadanych przez pracowników kwalifikacji, w sytuacji gdy Załącznik nr 1 do ustawy stanowi, że podział na grupy zawodowe opiera się na kryterium, którym są kwalifikacje posiadane przez pracownika na zajmowanym stanowisku, co wbrew stanowisku Sądu drugiej instancji, wynika wprost z literalnego brzmienia Załącznika do ustawy (wykładni literalnej); ich błędną wykładnię sprowadzającą się do naruszenia zasad wykładni funkcjonalnej i systemowej aktów prawnych i treści zapisów pozycji Załącznika do ustawy, oraz wymienionych przepisów art. 3, 3a ust. 1 oraz 5 ustawy; I PSK 266/26 5 (-) art. 112 k.p. oraz art. 183c k.p., w związku z art. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych poprzez ich błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że pozwany stosując zasady wynikające z przepisów Ustawy naruszył zasadę równego traktowania wobec powódek mimo, że pracodawca różnicując wysokość wynagrodzenia wobec osób zatrudnionych na stanowisku położnych wskazał, że kierował się postanowieniami ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, która zgodnie z założeniami ustawodawcy, wskazanymi w uzasadnieniu do ustawy, ma na celu premiowanie i promowanie przez wyższe współczynniki pracy kadrę medyczną o wyższych kwalifikacjach; (-) art. 183d k.p., w związku z art. 471 k.c. w związku z art. 300 k.p. przez błędne uznanie, że przesłanki zastosowania przepisu art. 183c § 1 kodeksu pracy w zakresie naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu należy rozpatrywać samodzielnie bez uwzględnieniu przesłanek roszczeń odszkodowawczych na gruncie odpowiedzialności kontraktowej umożliwiające zastosowanie zasad określonych art. 362 k.c. w tym stopnia przyczynienia się poszkodowanego oraz winy obu stron, i przepis art. 183c § 1 kodeksu pracy stanowi on autonomiczną i kompleksową w stosunku do regulacji kodeksu cywilnego podstawę odpowiedzialności, nakładającą obowiązek zrównania wynagrodzeń pracowników wykonujących tożsame czynności; (-) art. 61 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodzie pielęgniarki i położnej (jednolity tekst: Dz.U. z 2026 r., poz. 15) i pkt 6 Kodeksu etyki zawodowej pielęgniarki i położnej Rzeczypospolitej Polskiej przez brak jego uwzględnienia pomimo zarzutów apelacyjnych i brak przyjęcia, że ukończenie szkoły pielęgniarskiej lub szkoły położnych uprawniające do wykonywania zawodu medycznego, stanowi absolutne minimum, jakie pielęgniarka lub położna musi spełnić i zawód ten wymaga stałego aktualizowania swojej wiedzy i umiejętności zawodowych; osoba wykonująca zawód pielęgniarki, położnej zobowiązana jest do systematycznego doskonalenia swoich umiejętności i wiedzy dla dobra zawodu na poziomie kształcenia podyplomowego w dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, I PSK 266/26 6 (-) art. 52 ust. 3 ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej oraz Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego (Dz. U z 2019 poz. 1573 ze zm.). przez ich pominięcie i niezasadne uznanie, że praca pielęgniarki/położnej legitymującej się wykształceniem średnim jest pracą jednakowej wartości względem pielęgniarek/położnych posiadających tytuł magistra i specjalizację. Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od powódek na rzecz pozwanego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy na zasadzie art. 39816 Kodeksu postępowania cywilnego na wypadek uznania, że podstawa naruszenia przepisów postępowania jest nieuzasadniona oraz zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona skarżąca powołała się na potrzebę rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów prawa wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Rozbieżności w wykładni przepisów prawa będących podstawą orzekania tj. przepisów art. 183d k.p. oraz art. 183c §1 i § 3 k.p. w związku z wprowadzeniem zasad określonych przepisami ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych wymaga zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy. Ponadto strona skarżąca sformułowała zagadnienia prawne: czy podmiot leczniczy różnicując wynagrodzenie pracowników wśród jednej grupy pracowniczej w danym zakładzie pracy, w oparciu o ustawowe kryterium posiadanych przez pracowników formalnych kompetencji, w tym wykształcenia, gdzie pracodawca stosuje ustawowe współczynniki różnicy wynagrodzeń zgodnie z Załącznikiem nr 1 do Ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r., o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (jednolity tekst: Dz.U.2021 r. poz.1801 ze zm.), które I PSK 266/26 7 różnicują wynagrodzenie wyłącznie od posiadanych formalnych kompetencji bez odniesienia do kryterium Jednakowej pracy” dopuszcza się nieobiektywnego, nieusprawiedliwionego i zawinionego naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu pracowników w rozumieniu art. 183d kodeksu pracy lub art. 183c §1 w związku z § 3 kodeksu pracy, jako że w świetle art. 52 ust. 3 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodzie pielęgniarki i położnej (jednolity tekst: Dz.U. 2024.0.814 ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego (Dz. U z 2019 poz. 1573 ze zm.) praca pielęgniarki/ położnej legitymującej się wykształceniem średnim pielęgniarki nie jest pracą jednakowej wartości względem pielęgniarek/położnych posiadających tytuł magistra i specjalizację? czy stosowanie współczynników korygujących w zakresie poziomu wynagrodzenia pomiędzy stawką pierwszą i drugą o 30 %, stawką pierwszą i trzecią 44 % (wskaźniki ustawowe określone w Załączniku nr 1 do Ustawy o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, które uznane zostały za relewantne z punktu widzenia skutków finansowych dla podmiotów leczniczych wprowadzanych w trybie i na zasadach ustawowych, w ramach porozumienia z organizacjami związkowymi przy wzięciu pod uwagę zapisów Regulaminu Pracy i Regulaminu Wynagradzania obowiązujących w pozwanym szpitalu stanowi kryterium obiektywne i rozsądne w kształtowaniu wynagrodzenia personelu pielęgniarsko- położniczego? czy przesłanki zastosowania przepisu art. 183c § 1 kodeksu pracy w zakresie naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu należy rozpatrywać przy uwzględnieniu przesłanek roszczeń odszkodowawczych na gruncie odpowiedzialności kontraktowej (na zasadzie art. 471 k.c. w związku z art. 300 k.p.) umożliwiające zastosowanie zasad określonych art. 362 k.c. w tym stopnia przyczynienia się poszkodowanego oraz winy obu stron, czy też stanowią one autonomiczną i kompleksową w stosunku do regulacji kodeksu cywilnego podstawę I PSK 266/26 8 odpowiedzialności, nakładającą obowiązek zrównania wynagrodzeń pracowników wykonujących tożsame czynności? W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona powodowa wniosła o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódek kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie do dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich stanowi art. 3989 § 1 k.p.c. Zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla którego rozwikłania dotychczasowe orzecznictwo jest niewystarczające. W przypadku powołania jako podstawy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania istnienia w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, skarżący ma obowiązek nie tylko sformułować samo zagadnienie, ale także - w I PSK 266/26 9 uzasadnieniu wniosku - przedstawić odpowiednią jurydyczną argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania problemu prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od sposobu rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez sąd drugiej instancji. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. Samo zaś zagadnienie prawne, w formie pytania sformułowanego w taki sposób, by możliwe było rozstrzygnięcie stawianych przez skarżącego wątpliwości, musi w swej treści zawierać odwołanie do przepisu lub przepisów prawa, na tle których takie zagadnienie powstaje. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem "prawnym" oraz czy jest to zagadnienie "istotne". Nie można przy tym zasadnie twierdzić, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy we wcześniejszym orzecznictwie wyraził swój pogląd w podnoszonej kwestii, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające jego zmianę (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2014 r., I UK 64/14, niepublikowane). Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., to jest istnieniu potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga wykazania, że określony przepis prawa, będący źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Wątpliwości te i rozbieżności należy przytoczyć, przedstawiając ich doktrynalne lub orzecznicze źródła (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 424365 i z dnia 18 lutego 2015 r., II CSK 428/14, LEX nr 1652383). Konieczne jest wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 43). Powołanie się na rozbieżności w orzecznictwie wymaga ponadto przytoczenia i poddania analizie rozbieżnych orzeczeń sądów w celu wykazania, że rozbieżności te mają swoje źródło w różnej wykładni przepisu, bądź też przedstawienia argumentów wskazujących, że wykładnia przeprowadzona przez sąd drugiej instancji sprzeczna jest z jednolitym stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu Najwyższego. Ponadto, ze względu I PSK 266/26 10 na publicznoprawne funkcje skargi kasacyjnej, skarżący powinien wykazać celowość dokonania wykładni konkretnego przepisu przez Sąd Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki sądowej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2012 r., III SK 29/12, LEX nr 1238124). Twierdzenie o występowaniu potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących owo zagadnienie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Skarżący wskazał na występowanie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Zagadnienia te sprowadza do relacji między art. 112 k.p., art. 183c k.p. i art. 183d k.p. a ustawą z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. W szczególności skarżący oczekuje odpowiedzi, czy podmiot leczniczy, różnicując wynagrodzenie położnych według formalnego poziomu wykształcenia i specjalizacji oraz ustawowych współczynników pracy, może ponosić odpowiedzialność z tytułu naruszenia zasady równego traktowania, jeżeli sądy meriti ustaliły, że pracownice o niższym poziomie formalnego wykształcenia wykonywały faktycznie takie same obowiązki jak położne legitymujące się tytułem magistra położnictwa i specjalizacją. Skarżący formułuje także problem, czy do takiego roszczenia należy stosować art. 471 k.c. w związku z art. 300 k.p. oraz art. 362 k.c. Tak skonstruowany wniosek nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Część zagadnień przedstawionych we wniosku została już rozstrzygnięta w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Dotyczy to przede wszystkim podstawy odpowiedzialności pracodawcy za naruszenie zasady równego traktowania. W uchwale z dnia 24 sierpnia 2023 r., III PZP 1/23 (OSNP 2024, Nr 7, poz. 68), Sąd Najwyższy przyjął, że art. 183d k.p. ma zastosowanie do odszkodowania za I PSK 266/26 11 naruszenie zasady równego traktowania wynikającej z art. 112 k.p. Uchwała ta usuwa potrzebę ponownego rozważania, czy w tego rodzaju sprawach należy sięgać do art. 471 k.c. w związku z art. 300 k.p. Skoro Kodeks pracy zawiera własną podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie zasady równego traktowania, to nie zachodzi potrzeba konstruowania na tym tle kolejnego istotnego zagadnienia prawnego. Argumentacja skarżącego dotycząca przyczynienia się powódek do powstania szkody przez niepodjęcie dalszego kształcenia nie mieści się w istocie roszczenia z art. 183d k.p. i nie odpowiada funkcji tego przepisu. Nie ma charakteru nowego, problem znaczenia kwalifikacji formalnych jako kryterium dyferencjacji wynagrodzenia. W wyroku z dnia 22 lutego 2007 r., I PK 242/06 (OSNP 2008, Nr 7-8, poz. 98), Sąd Najwyższy wyraźnie wskazał, że w razie zróżnicowania wynagrodzenia pracowników wykonujących jednakową pracę pracodawca powinien udowodnić, że kierował się obiektywnymi powodami, a przy powołaniu się na różne kwalifikacje zawodowe lub staż pracy konieczne jest wykazanie, że miały one znaczenie przy wykonywaniu zadań powierzonych pracownikom. Konieczne jest wykazanie, czy w konkretnych warunkach pracy ustalonych przez sądy meriti formalne kwalifikacje rzeczywiście wpływały na zakres, sposób, jakość, ilość lub odpowiedzialność wykonywanej pracy. Sądy obu instancji ustaliły, że takiego wpływu nie było. W tym samym kierunku wypowiadał się Sąd Najwyższy w kolejnych orzeczeniach dotyczących równego wynagrodzenia za pracę. W wyroku z dnia 18 września 2008 r., II PK 27/08 (OSNP 2010, Nr 3-4, poz. 41), Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pojęcia „jednakowej pracy” i „pracy o jednakowej wartości” mają odrębne znaczenie. Jeżeli w strukturze organizacyjnej pracodawcy występują stanowiska, na których świadczona jest jednakowa praca, rozumiana jako praca taka sama pod względem rodzaju, kwalifikacji wymaganych do jej wykonywania oraz ilości i jakości, nie zachodzi potrzeba sięgania do porównywania prac różniących się rodzajowo przy pomocy kryteriów właściwych dla „pracy o jednakowej wartości”. Ten pogląd ma znaczenie także w niniejszej sprawie, ponieważ sądy meriti przyjęły, że właściwą grupą porównawczą są położne wykonujące pracę na tym samym oddziale patologii ciąży, a nie cały personel pielęgniarsko-położniczy szpitala ani hipotetyczne stanowiska, na których wyższe kwalifikacje mogłyby mieć większe znaczenie. I PSK 266/26 12 W wyroku z dnia 22 lutego 2018 r., II PK 112/17 (LEX nr 2488060), Sąd Najwyższy przypomniał, że art. 112 k.p. obejmuje pracowników charakteryzujących się wspólną cechą relewantną, którą jest jednakowe pełnienie takich samych obowiązków. Dopuszczalne jest różnicowanie sytuacji pracowników, którzy wykonują inne obowiązki albo wykonują takie same obowiązki, lecz niejednakowo. Dopuszczalna jest również dyferencjacja ze względu na cechy osobiste, predyspozycje i różnice w wykonywaniu pracy. Nie oznacza to jednak zgody na automatyczne różnicowanie płac wyłącznie na podstawie formalnego statusu pracownika, jeżeli cecha ta nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistym sposobie wykonywania pracy. Podobne znaczenie ma wyrok z dnia 21 marca 2019 r., II PK 314/17 (LEX nr 2638613). Sąd Najwyższy wskazał w nim, że doświadczenie zawodowe może wpływać na wysokość wynagrodzenia, ale tylko wówczas, gdy przekłada się na różny sposób wykonywania pracy, większą ilość albo lepszą jakość pracy. Jeżeli efekt wykonywania takiej samej pracy przez porównywanych pracowników jest taki sam, to występujące między nimi różnice wynagrodzenia naruszają zasadę równych praw w zatrudnieniu. Teza ta odnosi się odpowiednio również do kwalifikacji formalnych. Wykształcenie, specjalizacja, doświadczenie lub kursy mogą stanowić kryteria usprawiedliwionej dyferencjacji, jeżeli mają realne przełożenie na wykonywaną pracę. Nie mogą natomiast uzasadniać istotnego zróżnicowania wynagrodzenia wtedy, gdy w ustalonym stanie faktycznym wszyscy porównywani pracownicy wykonują takie same obowiązki w taki sam sposób. Nie zachodzi potrzeba wykładni ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. w zakresie przedstawionym przez skarżącego. W wyroku z dnia 23 kwietnia 2025 r., I PSKP 3/25 (OSNP 2025, Nr 10, poz. 98), Sąd Najwyższy dokonał już szerokiej wykładni tej ustawy. Wskazał, że jej celem było ustalenie najniższych wynagrodzeń zasadniczych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, a nie stworzenie pełnej, wyłącznej i zamkniętej siatki płac. Ustawa określa minimalny poziom wynagrodzenia zasadniczego, poniżej którego pracodawca nie może zejść, lecz nie uchyla ogólnych przepisów Kodeksu pracy o ustalaniu wynagrodzenia, w tym art. 78 k.p., art. 112 k.p. i art. 183c k.p. Sąd Najwyższy wyjaśnił także, że od dnia 1 lipca 2022 r. klasyfikacja do grup zawodowych określonych w załączniku do ustawy jest powiązana z kwalifikacjami wymaganymi na zajmowanym stanowisku, przy czym nie może ona I PSK 266/26 13 zależeć od arbitralnej decyzji pracodawcy ani od takiego ukształtowania struktury organizacyjnej, które uniemożliwiałoby pracownikom ubieganie się o wynagrodzenie z wyższej grupy, mimo rzeczywistego wykonywania pracy odpowiadającej tej grupie. Ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. reguluje minimalny poziom wynagrodzenia zasadniczego, a nie pełny system wynagradzania. Jej przepisy nie wyłączają stosowania ogólnych zasad prawa pracy, w tym zasady równego traktowania i zasady jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę. Skarżący opiera wniosek o przyjęcie skargi na założeniu przeciwnym, jakoby zastosowanie ustawowych współczynników samo przez się stanowiło obiektywne i wystarczające usprawiedliwienie każdej różnicy płacowej między pracownikami wykonującymi faktycznie te same obowiązki. W aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego, ten kierunek został potwierdzony. W postanowieniu z dnia 7 lipca 2025 r., I PSK 23/25 (LEX nr 3888401), Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie, w której wniosek również opierał się na pytaniach dotyczących pojęcia „kwalifikacji wymaganych” oraz relacji ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. do ogólnych przepisów prawa pracy. Sąd Najwyższy uznał, że po wyroku I PSKP 3/25 nie można zasadnie twierdzić, iż zachodzi potrzeba dalszej wykładni, jeżeli skarżący nie przedstawił argumentów przemawiających za zmianą już wyrażonego poglądu. Analogicznie w postanowieniu z dnia 25 listopada 2025 r., I PSK 21/25 (LEX nr 3945332), Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej podmiotu leczniczego, stwierdzając, że interpretacja przyjęta przez sądy powszechne odpowiada kierunkowi wykładni nadanemu w wyroku I PSKP 3/25. Podkreślono, że skoro ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. nie zmieniła zasady powiązania współczynnika pracy z kwalifikacjami wymaganymi na danym stanowisku, to argumentacja pracodawcy uzasadniająca inną kwalifikację pracownika wyłącznie własnym rozumieniem tych przepisów nie przedstawia już problemu wymagającego rozpoznania skargi kasacyjnej. Skarżący przywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, lecz sprawy personelu pielęgniarsko-położniczego dotyczą różnych podmiotów leczniczych, różnych oddziałów, różnych regulaminów wynagradzania, odmiennych treści umów o pracę, różnego zakresu czynności i różnego znaczenia kwalifikacji formalnych w praktyce danego oddziału. Odmienny wynik sprawy może więc wynikać nie z rozbieżnej wykładni art. 183c k.p. lub ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r., lecz z I PSK 266/26 14 innych ustaleń faktycznych. Tymczasem skarga kasacyjna nie służy ponownemu ustalaniu faktów ani weryfikowaniu oceny dowodów. Godzi się także podkreślić, że zaskarżony wyrok nie opiera się na założeniu, iż wykształcenie i specjalizacja nigdy nie mogą różnicować wynagrodzenia personelu medycznego. Sąd Okręgowy przyjął jedynie, że w konkretnym stanie faktycznym pozwany nie wykazał, aby wyższe kwalifikacje położnych z tytułem magistra i specjalizacją miały rzeczywiste znaczenie dla wykonywania pracy na oddziale patologii ciąży. Takie ujęcie jest zgodne z orzecznictwem Sądu Najwyższego. Z przepisu art. 183c k.p. nie wynika nakaz mechanicznego zrównania wszystkich wynagrodzeń na tym samym stanowisku. Wynika z niego natomiast zakaz utrzymywania istotnych różnic wynagrodzenia za pracę jednakową lub pracę o jednakowej wartości, jeżeli różnice te nie znajdują obiektywnego uzasadnienia w rodzaju pracy, kwalifikacjach wymaganych przy jej wykonywaniu, odpowiedzialności, wysiłku, ilości albo jakości pracy. Sądy meriti ustaliły, że położne pracujące na oddziale patologii ciąży wykonywały takie same czynności niezależnie od formalnego poziomu wykształcenia i specjalizacji. Ustalono, że nie było czynności zlecanych wyłącznie położnym z tytułem magistra i specjalizacją. Nie wykazano, aby położne z wyższym wykształceniem wystawiały recepty, zlecenia na badania, wykonywały odrębne procedury medyczne albo ponosiły inną odpowiedzialność w ramach stosunku pracy. Ustalono także, że dla lekarzy i przełożonych istotne były doświadczenie zawodowe oraz indywidualne umiejętności, a nie sam formalny poziom wykształcenia. Reasumując, wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wykazuje istnienia żadnej z przesłanek wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. Przedstawione zagadnienia zostały już w istotnej części wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a w zakresie odnoszącym się do konkretnego znaczenia kwalifikacji formalnych dla pracy powódek zależą od ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy meriti. Ustalenia te nie mogą być skutecznie podważane na etapie przedsądu. Skarga zmierza w rzeczywistości do ponownej oceny, czy w okolicznościach konkretnego oddziału wykształcenie magisterskie i specjalizacja powinny usprawiedliwiać istotną różnicę wynagrodzenia, mimo że sądy ustaliły brak realnego przełożenia tych kwalifikacji na wykonywaną pracę. Tego rodzaju spór nie uzasadnia merytorycznego rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. I PSK 266/26 15 Z tych przyczyn, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 102 k.p.c. [SOP]