I PSK 338/26
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2026-05-20
Skład orzekający: Dawid Miąsik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy, wydanie świadectwa pracy i zapłatę podlega przyjęciu do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarga kasacyjna nie spełniła przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., w szczególności nie wykazała oczywistej zasadności ani istotnego zagadnienia prawnego. Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie nie zapadło w wyniku oczywistego naruszenia prawa, a zarzuty naruszenia przepisów procesowych i materialnych nie były wystarczająco uzasadnione.Stan faktyczny
Powód dochodził ustalenia istnienia stosunku pracy, wydania świadectwa pracy i zapłaty od pozwanej. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powoda wynagrodzenie, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, diety, zwrot kosztów oraz nakazał wydanie świadectwa pracy. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej. Pozwana wniosła skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I PSK 338/26
POSTANOWIENIE
Dnia 20 maja 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dawid Miąsik
w sprawie z powództwa S. M.
przeciwko D. W.
o ustalenie istnienia stosunku pracy, wydanie świadectwa pracy i zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 20 maja 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy
z dnia 16 maja 2025 r., sygn. akt V Pa 29/25,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z 16 maja 2025 r., V Pa 29/25 oddalił
apelację pozwanej D. W. od wyroku Sądu Rejonowego w Lubinie z 19 grudnia 2024
r., IV P 334/24 zasądzającego od pozwanej na rzecz powoda S. M. następujące
kwoty: 15.674,43 zł netto wraz z ustawowymi odsetkami od kwot wymienionych w
wyroku do dnia zapłaty, tytułem wynagrodzenia za pracę, wynagrodzenia za
godziny nadliczbowe; 9.817,47 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwot
wskazanych w wyroku do dnia zapłaty, tytułem diet; 140 zł tytułem zwrotu kosztów
zakupu filtra; 153,75 zł tytułem zwrotu kosztów tłumaczenia dokumentów
pracowniczych (pkt 1); nakazującego pozwanej wydać powodowi świadectwo pracy
potwierdzające, że powód był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na
I PSK 338/26 2
stanowisku kierowcy w okresie od 13 listopada 2015 r. do 16 maja 2016 r. (pkt 2); w
pozostałym zakresie powództwo oddalił (pkt 3).
Rozstrzygnięcie zapadło w wyniku poczynienia następujących ustaleń
faktycznych.
Pozwana prowadziła w Polsce działalność gospodarczą P. M. D. W., której
przedmiotem był m.in. transport drogowy towarów. Jednocześnie pozwana była
czeskim przedsiębiorcą prowadzącym działalność w Republice Czeskiej pod firmą:
D. J. W. P. xxx., yyy. z. N., I. R. C. Powód S. M. i pozwana zawarli ustną umowę o
pracę, którą powód miał świadczyć od 13 listopada 2015 r. na stanowisku kierowcy
w międzynarodowym transporcie, wykonywanym samochodem dostawczym o
wadze do 3,5 tony. Pozwana w trakcie trwania stosunku pracy przedłożyła
powodowi do podpisania umowę sporządzoną w języku czeskim, którego powód
nie rozumiał. Umowa ta zawarta została na okres próbny trzech miesięcy. Powód
świadczył pracę u pozwanej na tych samych warunkach do 16 maja 2016 r. W
umowie o pracę wpisano, że pracodawcą jest D. W. prowadząca działalność
gospodarczą w Republice Czeskiej. W umowie ustalono wynagrodzenie 60,70
koron czeskich za godzinę pracy. Powód z pozwaną ustnie ustalili, że powód
będzie otrzymywał wynagrodzenie w wysokości 3.000 zł netto miesięcznie. Praca
powoda polegała na odbieraniu z niemieckich placówek pocztowych poczty,
pokonując trasę z miejsca swojego zamieszkania z Z. do B., następnie jechał do B.,
C. i wracał do Z. Z C. do Z. powód pokonywał około 34 km, a z Z. do B. około 170
km. Powód mógł mieszkać w B., gdyż strona pozwana udostępniała tam
pracownikom pokoje jednak z tego nie korzystał, gdyż końcowy punkt trasy był
oddalony od B. o ponad 130 km. Powód pracę wykonywał od poniedziałku do
piątku w godzinach od 18.00 do 5.00. Powód kończył pracę w Z. około godz. 5 w
sobotę. Przed wyruszeniem w trasę powód otrzymywał polecenie wyjazdu, w
którym pracodawca wskazywał wprost, że miejscem zakończenia pracy powoda są
Z., czyli miejsce zamieszkania powoda.
Za okres do lutego 2016 r. powód otrzymywał wynagrodzenie w stałej
wysokości po 3.000 zł, w miesiącu marcu 2.800 zł. Za miesiąc kwiecień i maj nie
otrzymał wynagrodzenia. Pozwana przekazywała powodowi druki poleceń wyjazdu
służbowego sporządzone w języku czeskim. Powód dokumenty te podpisywał in
I PSK 338/26 3
blanco. Pozwana nie wypłacała powodowi diet ani dodatku za godziny nadliczbowe
i nocne, pomimo że w zleceniu wyjazdu była wskazana kwota diety. Powód
otrzymywał stałą wysokość wynagrodzenia niezależnie od liczby przepracowanych
godzin i przejechanych kilometrów.
Sąd Rejonowy przyjął, że strony ustaliły warunki wynagrodzenia odmiennie
niż w pisemnej umowie o pracę, tj. na kwotę 3.000 zł netto. W ocenie Sądu
Rejonowego powoda obejmowały polskie przepisy dotyczące zawierania umowy o
pracę, albowiem strony początkowo ustnie ustaliły warunki tejże umowy w Polsce, a
dopiero w trakcie jej wykonywania powodowi została przedłożona do podpisania
umowa w języku czeskim, której postanowień zresztą on nie rozumiał, gdyż nie
władał tym językiem. Sąd Rejonowy stwierdził, że powód nigdy nie pracował w
Republice Czeskiej, a swoje obowiązki realizował na terenie Polski i Niemiec. Skoro
pozwana prowadziła jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie transportu
na terenie Polski, a nie tylko na terenie Czech, a sama umowa również została
zawarta w Polsce i powód częściowo świadczył w kraju pracę, to należało uznać,
że pozwana zatrudniła powoda jako polski pracodawca i powinna stosować w
stosunku do powoda polskie przepisy prawa pracy.
Sąd Okręgowy, odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów
zmierzających do wykazania nieważności postępowania przez naruszenie art. 379
pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 131 § 1 k.p.c., w zw. z art. 133 § 21 k.p.c. oraz 233 § 1
k.p.c., uznał je za niezasadne, wskazując, że pozwana po otrzymaniu
korespondencji sądowej z dnia 14 listopada 2024 r. (doręczonej w dniu 3 grudnia
2024 r.) w terminie 14 dni ustosunkowała się do treści otrzymanych odpisów pism
powoda, których doręczenie na nieprawidłowy adres w niniejszej sprawie
prowadzonej pod sygnaturą akt IV P 65/23 legło u podstaw uchylenia wyroku Sądu
Rejonowego w Lubinie z dnia 30 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy pierwsze
zarządzenie w tej sprawie wydał już 14 października 2024 r. Wysłana na tej
podstawie korespondencja sądowa zawierająca odpisy pism powoda z dnia: 29
marca 2023 r., 17 listopada 2021 r., 17 listopada 2021 r., 30 marca 2023r., 20 lipca
2023 r., 20 października 2023 r., 30 września 2024 r. nadana została na
dotychczasowy adres pozwanej. Pozwana nie poinformowała Sądu o zmianie
adresu do korespondencji. Taka informacja została przez nią podana dopiero po
I PSK 338/26 4
bezskutecznej próbie doręczenia wymienionej powyżej korespondencji sądowej.
Pozwana wiedziała o toczącym się postępowaniu. Znała motywy rozstrzygnięcia
Sądu Okręgowego w Legnicy. Nic nie usprawiedliwia zwłoki w wykonaniu
obowiązku informacyjnego. Swoim działaniem pozwana doprowadziła do obstrukcji
procesowej. W ostatnim dniu terminu wyznaczonego przez Sąd do zajęcia
ostatecznego stanowiska w sprawie nadała listem poleconym u operatora
pocztowego przesyłkę doręczoną do Sądu w dniu rozprawy 19 grudnia 2024 r., po
zamknięciu której zapadł wyrok. Na rozprawie, pomimo prawidłowego
zawiadomienia o jej terminie, pozwana nie stawiła się. Sąd Okręgowy uznał, że
pozwana nie powiadomiła Sądu niezwłocznie o zmianie dotychczasowego adresu
do korespondencji, na który pierwotnie wysłane zostały odpisy pism procesowych
powoda. Wiedziała o terminie rozprawy, a mimo to nie stawiła się na niej i do
ostatniego dnia przewidzianego w doręczonym na nowy adres wezwaniu Sądu
zwlekała z nadaniem w placówce pocztowej pisma procesowego. Pozwana z
powodu swojego zaniechania nie może skutecznie czynić zarzutu naruszenia
przepisów procesowych będących źródłem jej uprawnień. Nadto, aż do wydania
zaskarżonego rozstrzygnięcia miała możliwość obrony swoich praw w
postępowaniu stawiając się na rozprawie 19 grudnia 2024 r.
Zdaniem Sądu Okręgowego w przedłożonych dowodów nie wynikało, że
powód pracował w Republice Czeskiej i że umówił się z pracodawcą na
świadczenie takiej pracy. Powód swoje obowiązki realizował na terenie Polski i
Niemiec. Strony ustaliły wynagrodzenie w walucie polskiej. Sama umowa o pracę -
jakikolwiek w języku czeskim - również została zawarta w Polsce, a pozwana
prowadziła częściowo działalność także na terenie Polski. Fakt, że pozwana
zgłosiła powoda do ubezpieczenia społecznego w Republice Czeskiej i tam
dokonywała rozliczeń podatkowych nie przesądzał o tym, że przepisy prawa pracy
właśnie tego kraju będą miały zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd drugiej
instancji ocenił, że pozwana prowadziła jednoosobową działalność gospodarczą w
zakresie transportu także na terenie Polski, a nie tylko na terenie Czech, a sama
umowa również została zawarta w Polsce, powód częściowo świadczył w kraju
pracę, i stwierdził, że pozwana umówiła się z powodem zgodnie z pierwotnymi
ustaleniami na pracę w reżymie prawa polskiego, a umowa o pracę w języku
I PSK 338/26 5
czeskim została powodowi wręczona dla pozoru, celem wykreowania fikcji
zatrudnienia na terenie Republiki Czeskiej. Powód był zatrudniony na podstawie
prawa polskiego mimo niedopełnienia przez pozwaną licznych obowiązków
pracodawcy związanych z nie zawarciem umowy w języku polskim, czy
nieprowadzeniem pełnej dokumentacji pracowniczej w języku polskim. Skoro
powód używał pojazdu na całej trasie i pozwana miała podgląd GPS, to kierując się
zasadami logiki i doświadczenia życiowego należało przyjąć, że powód wykonywał
na tym odcinku pracę umówioną z pracodawcą za jego zgodą. W przeciwnym razie
pozwana zareagowałby wzywając powoda do zmiany trasy i skorzystania - jak
sama wskazuje - z zapewnionego i opłaconego przez pracodawcę w B. noclegu.
Ograniczony materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a dotyczący
dokumentacji pracowniczej powoda jest efektem zaniedbań pracodawcy i obciąża
w rozpoznawanej sprawie pozwaną. Sąd nie ustalił, że strony łączyły dwie
analogiczne umowy o pracę. Przesądził, że powód pomimo zawarcia umowy
o pracę w języku czeskim, nie pracował w Republice Czeskiej, a swoje obowiązki
realizował na terenie Polski i Niemiec.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy złożyła powódka
zarzucając:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 65 § 2 k.c.
w zw. z art. 300 k.p. oraz art. 382 k.p.c. przez błędną wykładnię oświadczeń woli
stron umowy i pominięcie rzeczywistego zgodnego zamiaru stron (zatrudnienie na
warunkach czeskich) oraz niewłaściwe przyjęcie, że: zawarcie przez powoda
umowy o pracę z pozwaną prowadzącą działalność gospodarczą w Republice
Czeskiej, zgłoszenie powoda przez pozwaną do ubezpieczenia społecznego w
Republice Czeskiej, dokonywanie przez pozwaną rozliczeń podatkowych w
Republice Czeskiej nie przesądzają o stosowaniu do stosunku pracy stron
przepisów prawa pracy Republiki Czeskiej, przy jednoczesnym wskazaniu bez
rzeczywistego ustalenia zamiaru i woli stron, że pozwana umówiła się z powodem
na pracę w reżimie prawa polskiego, a umowa o pracę w języku czeskim została
powodowi wręczona dla pozoru, celem wykreowania fikcji zatrudnienia na terenie
Republiki Czeskiej, co nigdy nie miało miejsca;
2) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
I PSK 338/26 6
- art. 382 k.p.c. w zw. z zasadą iura novit curia w zw. z art. 233 § 1 k.p.c.
przez zaniechanie przez Sąd drugiej instancji zbadania z urzędu, czy pozwana
posiada legitymację bierną w sprawie, i pominięcie ustalenia, że faktycznym
pracodawcą powoda był podmiot – D. J. W. P. xxx., yyy. zz. N., I. Republika Czeska
(przedsiębiorca zarejestrowany w Republice Czeskiej) a nie D. W., nadto wskutek
niezbadania prawidłowości oznaczenia pozwanej dochodzi do sytuacji w której
pozwana nie będzie miała możliwości realizowania uprawnień jako czeski
pracodawca powoda, a jako osoba fizyczna;
- art. 382 k.p.c. oraz z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. przez
nierozpoznanie sprawy w granicach apelacji, czyli nie wzięcie pod uwagę i nie
rozważnie w sposób obiektywny podniesionych w apelacji zarzutów, a tym samym
naruszenie art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 131 § 1 i art. 133 § 2 k.p.c. przez
niezasadne przyjęcie, że brak doręczenia korespondencji sądowej stronie
procesowej, wynikający z wysłania jej na nieaktualny adres, nie stanowił
pozbawienia strony prawa do obrony oraz nieważności postępowania;
- art. 382 k.p.c. w zw. z zasadą iura novit curia w zw. z art. 233 § 1 k.p.c.
przez zaniechanie z urzędu dokonania prawidłowej subsumcji ustalonego stanu
faktycznego pod właściwe normy prawa materialnego, co skutkowało
ograniczeniem się przez sąd wyłącznie do oceny zeznań powoda i pominięciem
jednoznacznych okoliczności faktycznych wskazujących, że zamiarem stron było
zatrudnienie powoda na warunkach prawa pracy Republiki Czeskiej;
- art 387 § 2 ust. 1 i ust 2 k.p.c. w zw. z art 391 § 1 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c.
przez sporządzenie uzasadnienia wyroku, w którym Sąd drugiej instancji nie
odniósł się w sposób merytoryczny do istotnych argumentów apelacji pozwanej,
w szczególności dotyczących: faktu zawarcia umowy o pracę przez powoda
z pozwaną prowadzącą działalność gospodarczą w Republice Czeskiej, zgłoszenia
powoda do czeskiego systemu ubezpieczeń społecznych, dokonywania rozliczeń
podatkowych w Republice Czeskiej, oraz braku wskazania, z jakich przyczyn
okoliczności te nie uzasadniają przyjęcia, że stosunek pracy stron podlega prawu
Republiki Czeskiej;
- art. 382 k.p.c. w zw. z zasadą iura novit curia w zw. z art. 233 § 1 k.p.c.
polegające na ograniczeniu się przez Sąd drugiej instancji do bezrefleksyjnego
I PSK 338/26 7
powielenia ustaleń faktycznych i oceny prawnej dokonanej przez Sąd pierwszej
instancji, przez przyjęcie, że pozwana mogła i powinna zareagować, wzywając
powoda do zmiany trasy przejazdu i skorzystania z zapewnionego mu przez
pracodawcę noclegu w B., podczas gdy z ustalonego stanu faktycznego
jednoznacznie wynika, iż miejscem rozpoczęcia pracy powoda był B., a godziną
rozpoczęcia pracy była godzina 20:00; pracodawca zapewnił powodowi bezpłatny
nocleg w B.; decyzja o codziennym powrocie do miejsca zamieszkania w
miejscowości Z. była wyłącznie autonomicznym wyborem powoda, niezwiązanym z
potrzebami pracodawcy ani organizacją pracy, co doprowadziło do błędnego
wniosku, iż czas przejazdu powoda z miejsca zamieszkania do B. należy
kwalifikować jako czas pracy w godzinach nadliczbowych, a jednocześnie do
nieuzasadnionego przerzucenia negatywnych konsekwencji tej decyzji na pozwaną.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został uzasadniony
powołaniem się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,
ze względu na naruszenie art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p. oraz art. 382 k.p.c.
oraz art. 382 k.p.c. w zw. z zasadą iura novit curia, art. 382 k.p.c. oraz z art. 391 § 1
k.p.c., art. 387 § 21 ust. 1 i ust. 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 382
k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania w związku z ustawowymi przesłankami do przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania, wynikającymi z naruszenia przepisów wyżej wymienionych.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
pozwana podniosła, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż w
sprawie doszło do kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego,
mającego istotny wpływ na wynik postępowania, a także porusza ona istotne
zagadnienie prawne, wymagające rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Sąd
drugiej instancji, pomimo istnienia jednoznacznych okoliczności faktycznych
wskazujących na to, że stosunek pracy łączył strony w reżimie prawa Republiki
Czeskiej (miejsce prowadzenia działalności gospodarczej pozwanej, zawarcie
umowy o pracę w języku czeskim, zgłoszenie powoda do czeskiego systemu
ubezpieczeń społecznych, rozliczenia podatkowe w Czechach), przyjął, bez
przeprowadzenia rzeczywistej analizy zgodnego zamiaru stron, że do stosunku
pracy zastosowanie znajduje prawo polskie. Takie stanowisko jest sprzeczne
I PSK 338/26 8
zarówno z dyrektywami wykładni oświadczeń woli z art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 300
k.p., jak i z obowiązkiem sądu odwoławczego dokonania prawidłowej subsumcji
stanu faktycznego do norm prawa materialnego z urzędu (art. 382 k.p.c., zasada
iura novit curia). Pozwana ponadto podniosła, że Sąd nie dokonał oceny zarzutu
braku legitymacji biernej pozwanej, która nie była stroną stosunku prawnego
będącego podstawą roszczenia, co stanowi rażące naruszenie przepisów
postępowania i skutkuje nierozpoznaniem sprawy w granicach apelacji (art. 382 w
zw. z art. 391 § 1 k.p.c.). Sąd odwoławczy błędnie uznał, że brak doręczenia
korespondencji na właściwy adres pozwanej nie pozbawił pozwanej prawa do
obrony, pomijając fakt doręczeń na nieaktualny adres oraz obowiązek sądu do
zapewnienia realnej możliwości obrony, co narusza art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z
art. 136 k.p.c. oraz zasadę rzetelnego procesu. Sąd nie dokonał samodzielnej,
merytorycznej oceny wszystkich zarzutów apelacyjnych, w tym dotyczących braku
jurysdykcji sądu polskiego i niewłaściwego oznaczenia strony pozwanej, przyjmując
ustalenia Sądu Rejonowego za własne mimo braku odniesienia się do kluczowych
twierdzeń pozwanej, co narusza przepisy art. 382 k.p.c. oraz konstytucyjne prawo
do rzetelnego procesu i obrony.
Sprawa wymaga rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy z uwagi na
występowanie poważnych uchybień procesowych, które mogły mieć istotny wpływ
na wynik postępowania, a dotyczą fundamentalnych gwarancji rzetelnego procesu.
Po pierwsze - sądy obu instancji w ogóle nie zbadały zarzutu braku legitymacji
biernej pozwanej, mimo że powództwo zostało skierowane przeciwko osobie
fizycznej, która nie była stroną stosunku pracy. Wyrok nakazujący zapłatę został
wydany wobec D. W., a nie D. W. prowadzącej działalność gospodarczą – D. J. W.
P. xxx., yyy., zz. N., I. Republika Czeska. Po drugie - doszło do naruszenia prawa
pozwanej do obrony w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. wskutek doręczeń na
nieaktualny adres. Brak realnej możliwości udziału w postępowaniu w początkowej
fazie stanowi nieważność postępowania, której sąd odwoławczy w ogóle nie
zbadał, ograniczając się do powielenia stanowiska Sądu pierwszej instancji. Po
trzecie - sąd odwoławczy naruszył art. 382 k.p.c. przez brak merytorycznej oceny
istotnych zarzutów apelacyjnych, w tym dotyczących braku jurysdykcji sądu
polskiego oraz niewłaściwego oznaczenia strony pozwanej. Zaniechanie zbadania
I PSK 338/26 9
tych kwestii skutkuje nierozpoznaniem istoty sprawy i pozbawieniem strony prawa
do rzetelnego procesu.
Pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego
w Legnicy, uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Lubinie i przekazanie sprawy
Sądowi Rejonowemu w Lubinie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie
kosztów postępowania za obie instancje oraz za postępowanie przed Sądem
Najwyższym, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozwanej nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania, gdyż nie ma podstaw do uznania jej za oczywiście
uzasadnioną.
Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego, skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią orzeczenie zapadło
wskutek oczywistego naruszenia przepisu prawa powołanego w podstawie skargi
kasacyjnej. Oczywiste naruszenie prawa rozumiane jest jako widoczna, bez
potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub
zastosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami
interpretacji, bądź jednolitą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego ujednolicającego
wykładnię prawa (zamiast wielu zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 23
czerwca 2025 r., III PSK 12/25, LEX nr 3900296; z 23 czerwca 2025 r., III PSK
59/25, LEX nr 3899558; z 14 maja 2025 r., III PSK 175/24, LEX nr 3873594 i
powołane tam wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego). Oczywiste
naruszenie prawa jest możliwe do przyjęcia tylko wówczas, gdy jest ono z góry
widoczne dla każdego prawnika, bez potrzeby głębszej analizy prawniczej, gdy jest
zupełnie pewne i nie może ulegać żadnej wątpliwości, gdy podniesione zarzuty
naruszenia wskazanych przepisów są zasadne prima facie, bez dokonywania
głębszej analizy tekstu tych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia, gdy
orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej
wykładni przepisami prawa. Oczywista zasadność nie wymaga analizowania akt
I PSK 338/26 10
postępowania ani weryfikowania prawidłowości sposobu rozumowania Sądu drugiej
instancji zestawionego z niuansami stanu faktycznego i tego jak ten stan faktyczny
został ustalony i odczytany przez Sąd drugiej instancji.
Jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
twierdzenie skarżącego, że skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c.), powinien on w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w
czym wyraża się ta „oczywistość” i przedstawić argumenty na poparcie tego
twierdzenia (zamiast wielu zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 listopada
2025 r., I USK 262/24 i powołane tam orzecznictwo). Podczas, gdy dla
uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla
przyjęcia skargi do rozpoznania - z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. - niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci
naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego (postanowienia Sądu
Najwyższego: z 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274; z 22 stycznia
2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616; z 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr
453107; z 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364; z 21 maja 2008 r., I UK
11/08, LEX nr 491538 i z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). Ponadto,
w judykaturze podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało
wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet
oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego:
z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 Nr 13, poz. 230; z 11 stycznia
2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr
469185 i z 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu
Najwyższego z 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967).
Zdaniem Sądu Najwyższego, wbrew twierdzeniom pozwanej, zaskarżonemu
wyrokowi nie sposób postawić zarzutów oczywistego, kwalifikowanego naruszenia
art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p. oraz art. 382 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c. w zw.
Z zasadą iura novit curia, art. 382 k.p.c. oraz z art. 391 § 1 k.p.c., art. 387 § 21
ust. 1 i ust. 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c. w zw. z art. 233
I PSK 338/26 11
§ 1 k.p.c., które to naruszenia byłyby widoczne od razu bez wnikania w szczegóły
sprawy i bez potrzeby szczegółowej analizy akt postępowania pod kątem wykładni
spornej umowy i ustaleń faktycznych poczynionych przez Sądy obu instancji.
Ustalenia te, w myśl art. 3983 § 3 k.p.c., są wiążące na etapie postępowania
kasacyjnego. Skoro sądy ustaliły, że umowa o pracę łączyła powoda z pozwaną,
nie można mówić o oczywistym naruszeniu art. 65 k.c. w zakresie wykładni
oświadczeń woli złożonych przez strony umowy o pracę. Ponadto, Sąd drugiej
instancji odniósł się do zarzutu braku legitymacji biernej pozwanej oraz wyjaśnił,
dlaczego postępowanie przed sądem pierwszej instancji nie było dotknięte
nieważnością, wskazując na obstrukcję strony oraz niedopełnienie obowiązków
informacyjnych wobec sądu w zakresie zmiany adresu, na który powinna być
kierowana korespondencja wychodząca z sądu. Lektura uzasadnienia
zaskarżonego wyroku nie pozwala przyjąć na etapie tzw. przedsądu, że orzeczenie
Sądu Okręgowego w Legnicy jest oczywiście błędne. Wskazanie oczywistego
naruszenia art. 382 k.p.c. jako podstawy przyjęcia skargi do rozpoznania jak
również skonstruowanie zarzutów skargi kasacyjnej jest właściwe tylko w
wyjątkowych sytuacjach. Przepis ten stanowi ogólną dyrektywę interpretacyjną,
wyrażającą istotę postępowania apelacyjnego, a powołanie się na ten przepis może
stanowić podstawę kasacyjną wówczas, gdy sąd drugiej instancji pominie część
zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyda orzeczenie wyłącznie na
podstawie materiału zebranego przed sądem pierwszej instancji lub na podstawie
własnego materiału, z pominięciem wyników postępowania przez sąd pierwszej
instancji. Zarzut naruszenia art. 382 k.p.c. może wypełniać podstawę kasacyjną
tylko w wypadku pominięcia przez sąd drugiej instancji części zebranego w sprawie
materiału, w związku z czym strona powołująca się na naruszenie tego przepisu
powinna wskazać materiał dowodowy – dopuszczony już w postępowaniu - , który
został przez sąd drugiej instancji pominięty przy wydaniu wyroku, i wykazać, że
popełnione uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy (postanowienie Sądu
Najwyższego z 26 lutego 2025 r., III USK 392/24, LEX nr 3845573).
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[a.ł]
I PSK 338/26 12
Powiązane orzeczenia
- I PK 52/17 2017-04-11Czy skarga kasacyjna wniesiona w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy, oparta na ogólnym zarzucie oczywistej zasadności, bez wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa, może zostać przyjęta do rozpoznania przez S…
- I PK 83/19 2020-06-02Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu apelacyjnego zasądzającego zadośćuczynienie, odszkodowanie i rentę może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie nie koncentruje się na istotnych zagadnieniach prawnych l…
- III PSK 106/21 2021-11-23Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia istnienia stosunku pracy i przywrócenia do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał w sposób oczywisty naruszenia prawa materialnego lub procesowego,…
- III PSK 113/21 2021-07-13Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia istnienia stosunku pracy, wynagrodzenia, ekwiwalentu za urlop, wydania świadectwa pracy, odszkodowania za niewydanie świadectwa pracy oraz ryczałtu kosztów windykacji powinna zost…
- II PK 221/15 2016-04-12Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia istnienia stosunku pracy, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i błędnych ustaleń faktycznych, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawi…
Powołane przepisy
art. 379
pkt 5 KPCart. 131 § 1 KPCart. 133 § 21 KPCart. 65 § 2 KCart. 300 KPart. 382 KPCart. 233 § 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 131 § 1art. 133 § 2 KPCart 387 § 2 ust. 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy