I PSK 381/26

I PSK 381/26 POSTANOWIENIE Dnia 9 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z powództwa K.B. przeciwko O. w W. o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 9 września 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt XIV Pa 151/24, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [A.P.] UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrokiem z dnia 28 maja 2025 r., w sprawie z powództwa K.B. przeciwko O. w W. o przywrócenie do pracy, na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 22 maja 2024 r., w którym oddalono powództwo, zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i nadał mu treść: „w punkcie 1. zasądza od pozwanego O. w W. na rzecz powoda K.B. kwotę 10.170 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę, w punkcie 2 oddala powództwo w pozostałym zakresie, w punkcie 3 nie obciąża powoda kosztami procesu na rzecz strony pozwanej”. Sąd odwoławczy uznał, że przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę były uzasadnione, jednak powód korzystał z ochrony związkowej, a pracodawca nie I PSK 381/26 2 wyjednał zgody na wypowiedzenie mu umowy o pracę. Mimo tej konkluzji, Sąd Okręgowy uznał, że przywrócenie powoda do pracy było niecelowe. Podkreślił, że pracownik naruszył swoje obowiązki. Sąd argumentował: „Powód zajmował stanowisko kierownicze, a więc jego postawa wobec obowiązków pracowniczych powinna stanowić przykład dla podwładnych. Powód powinien przestrzegać dyscypliny czasu pracy, pilnować, aby ewidencja była prawidłowo prowadzona, eliminować wszelkie nieprawidłowości, tymczasem niestandardowy czas pracy powoda nie znajduje źródła w żadnych dokumentach dotyczących jego zatrudnienia. Szczególnie zwracają uwagę przyczyny utraty zaufania do powoda - chodzi o nieprawidłowe rozliczenie czasu pracy w godzinach nadliczbowych oraz wydanie poleceń podwładnej, aby dokonywała zmian w elektronicznej ewidencji czasu pracy na korzyść podwoda, wyłącznie na jego polecenie. Są to okoliczności, które w ocenie Sądu Okręgowego, dyskwalifikują powoda do pracy na stanowisku kierownika Działu Kadr”. Skargę kasacyjną wywiódł powód, zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: art. 378 § 1 k.p.c., art. 387 § 21 pkt 2 k.p.c., art. 233 § 1 i § 2 k.p.c.; art. 232 k.p.c. w związku z art. 6 k.c. i w związku z art. 300 k.p.; art. 45 § 1 i § 3 k.p. oraz art. 47 k.p. w związku z art. 38 § 1 k.p., art. 32 ust 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych; art. 45 § 2 k.p. w związku z art. 45 § 1 k.p.; art. 56 § 1 i § 2 k.p. oraz art. 58 k.p.; art. 45 § 3 k.p. w związku z art. 45 § 1 k.p. i art. 47 k.p. Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p., gdyż do wydania zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28 maja 2025 r. doszło z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, to jest art. 45 § 2 zdanie pierwsze k.p. w związku z art. 45 § 1 k.p. oraz w związku z art. 56 § 1 i § 2 k.p. i art. 58 k.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu możliwości nieprzywrócenia powoda do pracy i uznaniu, że jego przywrócenie do pracy jest niecelowe ze skutkiem zasądzenia na jego rzecz odszkodowania w miejsce zgłoszonego roszczenia o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach i wypłatę wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy oraz art. 45 § 3 k.p. w związku z art. 45 § 1 k.p. i art. 47 zdanie drugie i zdanie trzecie k.p. przez ich niezastosowanie do powoda jako pracownika, którego stosunek pracy podlegał szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem z mocy art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych. I PSK 381/26 3 Sąd Najwyższy zważył: Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania. Na wstępie warto wskazać, że Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem zwykłej, trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem prawnym, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a leżącymi w interesie powszechnym. Rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno służyć ochronie obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania, oraz zapewnieniu jednolitości orzecznictwa sądowego w takich sprawach, w których możliwe jest dokonanie zasadniczej wykładni przepisu prawa, mającej walor generalny i abstrakcyjny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2009 r., II CSK 13/09; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2006 r. II CSK 126/05). W myśl art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona. Ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce wtedy, gdy zasadność podniesionych w niej zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o charakterze elementarnym, polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15, LEX nr 1940571). Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub I PSK 381/26 4 dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany charakter i być dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001 nr 3, poz. 52; z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001 nr 10, poz. 156). Dokonując oceny „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej trzeba mieć na uwadze, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), a Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Znając wskazane reguły możliwa jest dokonanie oceny ziszczenia się przesłanki przedsądu. Z jednej strony, z art. 45 § 3 k.p. jednoznacznie wynika, że sąd związany jest roszczeniem pracownika szczególnie chronionego domagającego się przywrócenia do pracy, z drugiej jednak strony Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się, że w wyjątkowych okolicznościach sąd powszechny powołując się na art. 8 k.p. może zasądzić na rzecz pracownika wyłącznie odszkodowanie. W rozpoznawanej sprawie odstępstwo od zasady określonej w art. 45 § 3 k.p. Sąd odwoławczy uzasadnił dwiema okolicznościami. Po pierwsze tym, że powód zajmuje kierownicze stanowisko i to na nie chce być przywrócony, a po drugie tym, że jego zachowanie, szczególnie to dotyczące ewidencjonowania jego czasu pracy, dyskwalifikuje go jako pracownika zarządzającego innymi. W rezultacie, z pozycji przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. ocenie podlega, czy odmowa przywrócenia powoda do pracy w zestawieniu z jego czynami (nieprawidłowym rozliczaniem czasu pracy i wydawaniem podległemu pracownikowi polecenia zmiany na swoją korzyść elektronicznej ewidencji czasu pracy) może być oceniana jako „oczywiste” naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 45 § 3 k.p. Zdaniem Sądu Najwyższego kwalifikacja tego rodzaju nie jest możliwa. Stanowisko Sądu drugiej instancji mieści się w granicach dopuszczalnej oceny sędziowskiej, nie stanowi „ekscesu” orzeczniczego, nawiązuje do utrwalonego orzecznictwa. Sąd ten w istocie stanął przed wyborem między przeciwstawnymi wartościami – z jednej strony respektowaniem ochrony związkowej, z drugiej zaś koniecznością wzięcia pod uwagę interesu pracodawcy (pełnienie funkcji kierowniczej przez powoda) i nie akceptowalnością postępowania powoda. Zważywszy na okoliczności faktyczne sprawy nie sposób uznać, że wybór dokonany przez Sąd odwoławczy jest oczywiście wadliwy. W rezultacie, zarzuty powoda zawarte w skardze kasacyjnej nie mogą zostać uznane jako oczywiście uzasadnione w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. I PSK 381/26 5 Dlatego orzeczono jak w sentencji. [A.P.] [SOP]