I PSK 510/26
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2026-07-07
Skład orzekający: Robert Stefanicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca odszkodowania w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasadnienie opiera się na twierdzeniu o oczywistej zasadności naruszenia przepisów prawa pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżąca nie wykazała istnienia przesłanki "oczywistej zasadności" w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wykazanie tej przesłanki wymaga przedstawienia kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznej prima facie, a nie jedynie polemiki z ustaleniami faktycznymi lub prawnymi sądów niższych instancji. Uzasadnienie skargi sprowadza się do negacji podstaw zaskarżonego wyroku, bez wykazania oczywistego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które spowodowałoby wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.Stan faktyczny
Powódka dochodziła odszkodowania w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki. Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego skargą kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z powodu oczywistej zasadności naruszenia przepisów Kodeksu pracy, w szczególności art. 30 § 4 k.p. i art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Skarżąca zarzucała m.in. nieprecyzyjne wskazanie przyczyn rozwiązania umowy oraz błędną ocenę jej niestawiennictwa w pracy jako ciężkiego naruszenia obowiązków.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I PSK 510/26
POSTANOWIENIE
Dnia 7 lipca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Robert Stefanicki
w sprawie z powództwa E. G.
przeciwko N. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P.
o odszkodowanie w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia
z winy pracownika,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 7 lipca 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach
z dnia 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt VIII Pa 165/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powódki E. G. na rzecz strony pozwanej kwotę
270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia następnego po
upływie tygodnia od dnia doręczenia powódce odpisu
postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
W wyroku z 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt VIII Pa 165/24, Sąd Okręgowy –
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach – w sprawie z powództwa E. G.
przeciwko N. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o odszkodowanie w
związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika –
I PSK 510/26 2
oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Gliwicach z 21 maja 2024 r., sygn. akt VI P 99/22, w którym Sąd
Rejonowy oddalił powództwo.
Powyższy wyrok Sądu Okręgowego powódka zaskarżyła skargą kasacyjną.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano
na przyczynę przyjęcia skargi określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W ocenie
skarżącej jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989
§ 1 pkt 4 k.p.c., gdyż w sprawie doszło do kwalifikowanego oczywistego naruszenia
prawa – art. 30 § 4 k.p. Pozwany w punkcie 2 oświadczenia o rozwiązaniu umowy o
pracę bez wypowiedzenia wskazał ogólny zarzut „pogwałcenie obowiązku
staranności i sumienności w wykonaniu prac księgowych, powstanie niezgodności
ksiąg rachunkowych ze stanem faktycznym oraz z wykonywanymi sprawozdaniami
za lata 2017-2020”. Nie wymienił jednak żadnego konkretnego przykładu takiej
niezgodności, a jedynie podał, że zostały one stwierdzone przez pełniącą obowiązki
księgowej M. O. w dniu 12 kwietnia 2022 r. Jeżeli chodzi o pkt 3 oświadczenia, to
pozwany nie postawił powódce zarzutu „nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w
pracy w dniu 30 i 31 marca 2022 roku wskutek rozpoczęcia urlopu na żądania
przed uzyskaniem zgody pracodawcy”. Sformułowanie takie pojawia się wprawdzie
w uzasadnieniu oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę, ale wyłącznie jako
cytat z maila prezesa pozwanej z dnia 30 marca 2022 r. Mimo to Sądy obu instancji
oceniły prawdziwość i zasadność takiej właśnie przyczyny rozwiązania umowy o
pracę. Stanowi to ewidentne naruszenie art. 30 § 4 k.p. przez rozpoznanie sprawy
poza granicami wyznaczonymi przez treść oświadczenia bez wypowiedzenia. Sąd
Okręgowy w sposób oczywisty naruszył również art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w zakresie
oceny, że powódka przez niestawiennictwo w pracy w dniach 30 i 31 marca 2022 r.
mimo braku zgody pracodawcy na urlop na żądanie, dopuściła się zawinionego i
ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Brak winy
powódki w postaci co najmniej rażącego niedbalstwa wykluczał w sposób oczywisty
możliwość zakwalifikowania niestawiennictwa powódki w pracy w dniach 30 i 31
marca 2022 r. jako uzasadniającego zwolnienie dyscyplinarne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną N. Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością w P. wniosła o: 1. odrzucenie skargi kasacyjnej; ewentualnie -
I PSK 510/26 3
w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku o: 2. wydanie postanowienia o
odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; w razie nieuwzględnienia
powyższego wniosku i przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania o: 3. oddalenie
skargi kasacyjnej; w każdym przypadku – w zakresie każdego z powyższych
wniosków – o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa
procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna powódki nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do
merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy
przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności
wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty
świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie
kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.
Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do
rozpoznania uzasadniony twierdzeniem, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). W związku z tym, że skarga kasacyjna
służy ochronie przede wszystkim interesu publicznego przez zapewnienie
jednolitości wykładni i stosowania prawa, przez udział Sądu Najwyższego w
rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego oraz eliminowanie z obrotu prawnego
orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście
niezgodnych z prawem, to niezbędne jest stworzenie mechanizmu pozwalającego
na sprawną realizację tych zadań przede wszystkim przez wyodrębnienie z tego
katalogu skarg niespełniających stawianych przez ustawodawcę przesłanek
warunkujących potrzebę ich rozpoznania przez niniejszy Sąd. Nie można w świetle
powyższego uznać, że strona skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia
skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
I PSK 510/26 4
Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej
(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania – wymaga przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista
zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest
oczywiście uzasadniona. Podczas gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej
podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi
na jej oczywistą zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest
wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub
procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w
szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu, wchodzących w grę
przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z
14 maja 2026 r., I CSK 2008/25, LEX nr 4091290). W judykaturze podkreśla się, że
przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste
naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz
sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego
orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu
(przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2023 r., I USK 163/22,
LEX nr 3570640; 3 listopada 2025 r., III USK 151/24, LEX nr 3938651; 16 grudnia
2025 r., I USK 44/25, LEX nr 4003958; 17 grudnia 2025 r., II USK 127/25, LEX nr
3987252; 17 lutego 2026 r., I CSK 2551/25, LEX nr 4024399; 12 maja 2026 r., I
CSK 1795/25, LEX nr 4090845).
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
spełnia powyższych wymogów; nie wykazuje, aby w sprawie występował stan
„oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c. Skarżąca w nim wskazuje na oczywiste w jej ocenie naruszenie art. 30 § 4
k.c. oraz art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do
rozpoznania w zakresie twierdzenia o naruszeniu wskazanych wyżej przepisów
Kodeksu Pracy sprowadza się w istocie do prostej negacji podstaw - tak faktycznej,
jak i prawnej zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach. Sposób
motywowania przez autora skargi kasacyjnej jej oczywistej zasadności sprowadza
I PSK 510/26 5
się do polemiki z poczynionymi przez Sąd drugiej instancji niektórymi ustaleniami
faktycznymi (postanowienie Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2025 r., III PSK
120/24, LEX nr 3915547). W twierdzeniach uzasadnienia wniosku skarżąca
eksponuje niektóre (wybrane) elementy stanu istniejącego sprawy, jednocześnie
pomijając cały zespół okoliczności faktycznych określonych w uzasadnieniu wyroku
Sądu drugiej instancji – w jego podstawie faktycznej.
Sąd drugiej instancji stwierdził, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że
ostatecznym terminem na przekazanie dokumentów biegłej rewident był dopiero
dzień planowanego spotkania z biegłą rewident (30 marca 2022 r.), a zatem
rozwiązując z powódką umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenie z
tej właśnie przyczyny, pozwana faktycznie dopuściła się naruszenia art. 52 § 2 k.p.
Według Sądu drugiej instancji okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę
prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który oddalił powództwo,
albowiem w zakresie dwóch pozostałych przyczyn wskazanych powódce w piśmie
rozwiązującym umowę o pracę, pozwana dochowała termin, o którym mowa we
wskazanym przepisie. Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko zaprezentowane w
orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym pracodawca może wskazać
kilka przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę, w tym przyczyny dotyczące
pracownika i inne niedotyczące pracownika (dotyczące pracodawcy), a
wypowiedzenie jest uzasadnione, gdy choćby jedna ze wskazanych przyczyn jest
usprawiedliwiona (Sąd Najwyższy w wyroku z 5 października 2005 r., I PK 61/05;
zob. też B. Kozakowska-Burdzińska, Uznanie prawidłowości rozwiązania stosunku
pracy w trybie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego
– Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 marca 2022 r., III PSKP 62/21,
OSP 2024, nr 12, s. 94).
Sąd drugiej instancji uwzględnił to, że powódka u pozwanej zajmowała
stanowisko głównej księgowej i w związku z tym miała określony zakres
obowiązków. Swoją pracę wykonywała przez kilka lat. Z postępowania
dowodowego przeprowadzonego przez Sąd I instancji w żaden sposób nie wynika,
aby powódka kiedykolwiek zgłaszała pozwanej, że nie jest w stanie wykonać
swoich obowiązków bądź nie jest w stanie wykonać ich w określonym czasie. Skoro
powódka przez cały okres zatrudnienia nie zgłaszała pozwanej jako pracodawcy
I PSK 510/26 6
problemów kadrowych, braku czasu na wywiązywanie się ze swoich obowiązków, a
co więcej w godzinach pracy zajmowała się jeszcze sprawami związanymi z jej
prywatną działalnością gospodarczą (chociażby odbieranie telefonów od swoich
klientów), to trudno uznać, że powódka dopuszczała się błędów w dokumentach
księgowych nie ze swojej winy. Powódka nie zgłaszała potrzeby zatrudnienia
dodatkowego pracownika w dziale księgowości, „dbała” w czasie pracy u pozwanej
również o klientów swojego biura rachunkowego, stąd faktycznie mogła nie mieć
czasu na rzetelne wykonywanie swoich obowiązków pracowniczych, godząc się
tym samym na popełnianie stwierdzonych w dokumentach księgowych błędach.
Główny księgowy nie jest zwykłym pracownikiem. Jego obowiązki i zadania określa
prawo powszechne – ustawa z 2 września 1994 r. o rachunkowości. W księgowości
obowiązuje zasada, że zapisy księgowe muszą odzwierciedlać prawdziwe
zdarzenia (podstawy księgowania). Gdy księgowy zauważy nieprawidłowości, to
powinien to w określony sposób poprawić (np. przez storno). Zasada ta obowiązuje
w zapisie tradycyjnym i elektronicznym. Księgowy nie może godzić się ani tym
bardziej tolerować tego, że zapis księgowy jest niezgody z podstawą księgowania
(zdarzeniem). Nie może też zaniechać wykonania obowiązku właściwego
księgowania. Jeżeli księgowy zapis niezgodny uznaje za prawidłowy, to sam
ujawnia swój stosunek podmiotowy (winę). W księgowości nie ma księgowania „na
niby” i niedopuszczalne jest zaniechanie księgowania. Księgowanie musi być na
bieżąco, prawidłowe i rzetelne (art. 23-25 ustawy o rachunkowości). Gdy tak nie
jest, to wadliwa jest podstawa wyjściowa do wykonywania dalszych obowiązków
(rozliczeń), również publicznoprawnych. W sytuacji, gdy powódka dopuściła się
ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych przez rażące
błędy w dokumentacji księgowej, to w ocenie Sądu Okręgowego już tylko z tej
przyczyny rozwiązanie z nią umowy o pracę bez zachowania okresu
wypowiedzenia było w pełni uzasadnione.
Sąd drugiej instancji uwzględnił to, że w dniu 29 marca 2022 r. (w ostatnim
dniu zwolnienia lekarskiego) prezes zarządu pozwanej zadzwonił do powódki,
informując powódkę, że następnego dnia odbędzie się spotkanie, na którym między
innymi obecny będzie prawnik, a sprawa dotyczy podpisania odpowiedzialności
finansowej. Powódka złożyła wniosek o urlop na żądanie w dniu 30 marca 2022 r. o
I PSK 510/26 7
godzinie 7.08, to jednak do godzin południowych dnia 31 marca 2022 r. nie
sprawdziła skrzynki pocztowej, aby ustalić, czy dostała zgodę na ten urlop. Kiedy
dowiedziała się, że jednak nie ma zgody na ten urlop na żądanie, to nic nie zrobiła
z tą informacją. Wprawdzie w dniu 30 marca 2022 r. dopiero o godzinie 15.55
zarząd pozwanej poinformował powódkę, że nie wyraża zgody na urlop na żądanie
powódki w dniach 30 marca 2022 - 1 kwietnia 2022, to jednak powódka wiedziała,
że 30 marca 2022 r. ma się stawić w spółce na spotkanie, a zatem powinna była
dołożyć należytej staranności, aby na dzień 30 marca 2022 r. uzyskać wcześniej
zgodę na urlop na żądanie. Co do dnia 31 marca 2022 r., powódka dopiero w tym
dniu, w czwartek w godzinach południowych sprawdziła skrzynkę e-mailową i
zobaczyła e-maila o braku zgody na urlop na żądanie. Według Sądu drugiej
instancji w okolicznościach niniejszej sprawy nie można zatem uznać, że powódka
nie dopuściła się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych
– nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy w dniach 30 i 31 marca 2022 r.
(porzucenie miejsca pracy) i to pomimo faktu, że pozwana w dniu 30 marca 2022 r.
dopiero o godzinie 15.55 poinformowała powódkę, że nie wyraża zgody na urlop na
żądanie skoro powódka zarówno w dniu 30 marca 2022 r., jak i do godzin
południowych w dniu 31 marca 2022 r. nie podjęła żadnych czynności, aby
sprawdzić skrzynkę e-mailową i ustalić, czy pozwana udzieliła jej zgody na urlop na
żądanie, czy nie lub, czy w ogóle do tego wniosku pozwana się odniosła. W tej
sytuacji zarzut apelacji, że pozwana miała obowiązek w sposób wyraźny
zaakcentować powódce swoją wolę braku zgody na urlop na żądanie powódki - jest
całkowicie nieuzasadniony i nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym przez
Sąd Rejonowy materiale dowodowym. Zdaniem Sądu drugiej instancji, jeżeli strona
pozwana wykazała w toku procesu, a na niej spoczywał w tym zakresie ciężar
dowodowy, że rozwiązanie z powódką umowy o pracę bez zachowania okresu
wypowiedzenia było w pełni uzasadnione, to brak było podstaw do zasądzenia na
rzecz powódki odszkodowania, a tym samym zarzut apelacji, a dotyczący
naruszenia art. 56 k.p. nie może zasługiwać na uwzględnienie.
W postanowieniu z 15 października 2024 r. (II PSK 62/24, Lex nr 3779449)
Sąd Najwyższy stwierdził, że pracodawca może w wypowiedzeniu pracownikowi
umowy o pracę wskazać klika (więcej niż jedną) przyczyn wypowiedzenia. Funkcje,
I PSK 510/26 8
jakie realizuje wypowiedzenie stosunku pracy, wiążą się wyraźnie z jego
konstrukcją prawną. Jeżeli spośród kilku podanych przyczyn wypowiedzenia
uzasadniona okaże się tylko jedna, może ona stanowić wystarczającą podstawę do
uznania przez sąd pracy w sprawie wszczętej w wyniku odwołania pracownika od
wypowiedzenia (art. 44 k.p.), że wypowiedzenie było zgodne z prawem (w
szczególności z art. 30 § 4 k.p.) i uzasadnione (art. 45 § 1 k.p.). Co prawda
powołane stanowisko dotyczy sytuacji wypowiedzenia umowy o pracę, to jednak w
drodze analogii należy je odnieść również do rozwiązania umowy o pracę bez
zachowania okresu wypowiedzenia, skoro zarówno w jednym, jak i w drugim
przypadku pracodawca zobowiązany jest wskazać pracownikowi przyczyny
rozwiązania umowy o pracę. Dodatkowo można podnieść, że koncepcja charakteru
prawnego stosunku pracy jako stosunku zobowiązaniowego szczególnego rodzaju
rodzi pytanie, w jakim zakresie samodzielnie pracodawca może kształtować
warunki pracy (H. Szurgacz (w:) H. Szurgacz (red.), Kształtowanie warunków pracy
przez pracodawcę. Możliwości i granice. Warszawa 2011, s. 9; T. Wyka,
Współdziałanie pracownika i pracodawcy w wykonaniu zobowiązania - wybrane
problemy (w:) Prawo pracy i prawo socjalne. Teraźniejszość i przyszłość. Księga
jubileuszowa dedykowana Profesorowi Herbertowi Szurgaczowi. Warszawa 2021, s.
251 i n.).
Judykatura wypracowała jednolicie podstawowe kryteria, na podstawie
których dokonuje się oceny zachowania pracownika w kontekście regulacji
określonej w art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Przyjmuje się, że w użytym w powołanym
przepisie pojęciu "ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych"
mieszczą się trzy elementy. Są to: bezprawność zachowania pracownika
(naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego); naruszenie albo
zagrożenie interesów pracodawcy; zawinienie obejmujące zarówno winę umyślną,
jak i rażące niedbalstwo. Bezprawność zachowania pracownika jest przy tym
rozumiana jako zachowanie sprzeczne z obowiązującymi tego pracownika regułami
wynikającymi z przepisów prawa pracy, które może polegać zarówno na działaniu,
jak i na zaniechaniu. Sama bezprawność zachowania pracownika nie uzasadnia
jeszcze rozwiązania z nim umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. (wyroki
Sądu Najwyższego z: 7 lutego 2008 r., II PK 162/07, OSNP 2009 nr 7-8, poz. 98;
I PSK 510/26 9
10 października 2013 r., II PK 13/13, OSNP 2014 Nr 9, poz. 125; 10 marca 2015 r.,
I PK 105/14, LEX nr 1663403; postanowienia Sądu Najwyższego z 8 sierpnia 2023
r., I PSK 100/22, LEX nr 3592111, 9 kwietnia 2024 r., I PSK 107/23, LEX nr
3702159). Bezprawności powinno bowiem towarzyszyć spełnienie dwóch
pozostałych, wymienionych wyżej elementów. Odnośnie do stopnia winy w
orzecznictwie ukształtował się natomiast jednolity pogląd, że przejawia się w
umyślności (złej woli) lub rażącym niedbalstwie pracownika (wyroki Sądu
Najwyższego z: 21 lipca 1999 r., I PKN 169/99, OSNAPiUS 2000 Nr 20, poz. 746;
11 września 2001 r., I PKN 634/00, OSNAPiUS 2003 Nr 16, poz. 381; 21 września
2005 r., II PK 305/04, Monitor Prawa Pracy - wkładka 2005 nr 12, s. 16; 27
października 2010 r., III PK 21/10, LEX nr 694249; 25 czerwca 2025 r., III PSKP
30/24, OSNP 2026, nr 6, poz. 48; Z. Góral, A. Piszczek, K. Stefański, Rozdział I (w:)
Z. Góral, A. Piszczek, K. Stefański, Rozwiązanie umowy o pracę bez
wypowiedzenia, Warszawa 2017). Są to dwie odrębne postacie winy.
Rażące niedbalstwo to rażące niedołożenie staranności wymaganej od
pracownika. Wina w tej postaci może obejmować zachowania lekkomyślne, gdy
pracownik przewiduje, że swoim zachowaniem uchybi obowiązkowi, ale
bezpodstawnie przypuszcza, że do tego nie dojdzie, oraz przypadki niedbalstwa,
polegającego na tym, że pracownik nie przewidział, że swoim zachowaniem
naruszy obowiązek, ale mógł i powinien był to przewidzieć (wyrok Sądu
Najwyższego z 14 lutego 2002 r., I PKN 850/00, LEX nr 560530; zob. też K.
Stępnicka, Glosa do wyroku SN z dnia 26 lipca 2012 r., I PK 39/12, LEX/el. 2013).
Rażący charakter przejawia się w wyjątkowo lekceważącym stosunku pracownika
do jego obowiązków. Rażące niedbalstwo jako element ciężkiego naruszenia
podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.) jest postacią winy
nieumyślnej, której nasilenie wyraża się w całkowitym ignorowaniu przez
pracownika następstw jego działania, jeżeli rodzaj wykonywanych obowiązków lub
zajmowane stanowisko nakazują szczególną przezorność i ostrożność w działaniu
(wyrok Sądu Najwyższego z 11 września 2001 r., I PKN 634/00, OSNAPiUS 2003
Nr 16, poz. 381; M. Kurzynoga, Rozdział 1 Pojęcie i podstawy prawne
odpowiedzialności za strajk i inne formy pracowniczego protestu (w:)
Odpowiedzialność prawna za strajk i inne formy pracowniczego protestu,
I PSK 510/26 10
Warszawa 2018). Pracodawca, rozwiązując umowę o pracę bez wypowiedzenia z
winy pracownika, może wskazać większą liczbę zarzutów, z których tylko jeden
jako prawdziwy będzie uzasadniać zgodność z prawem rozwiązania umowy o
pracę (wyroki Sądu Najwyższego z: 12 października 2021 r., II PSKP 60/21, OSNP
2022 Nr 7, poz. 64; 9 marca 2022 r., III PSKP 62/21, OSNP 2022 Nr 12, poz. 117).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego tego rodzaju pogląd powstał odnośnie do
wypowiedzenia umowy o pracę, w rozumieniu takim, że pracodawca może w
wypowiedzeniu pracownikowi umowy o pracę wskazać kilka przyczyn
wypowiedzenia i jeżeli spośród kilku podanych przyczyn wypowiedzenia
uzasadniona okaże się tylko jedna, może ona stanowić wystarczającą podstawę do
uznania przez sąd pracy w sprawie wszczętej w wyniku odwołania pracownika od
wypowiedzenia, że wypowiedzenie było zgodne z prawem (wyroki Sądu
Najwyższego z: 21 marca 2001 r., I PKN 312/00, LEX nr 551016; 5 października
2005 r., I PK 61/05, OSNP 2006 nr 17-18, poz. 265; z dnia 8 stycznia 2007 r., I PK
187/06, OSNP 2008 nr 3-4, poz. 35 z glosą A. Wypych - Żywickiej, GSP - Przegląd
Orzecznictwa 2008 nr 1, s. 135-140; 23 listopada 2010 r., I PK 105/10, LEX nr
686795; 14 kwietnia 2015 r., II PK 140/14, Monitor Prawa Pracy 2015 nr 10, s. 541-
545 z glosą B. Bury, OSP 2017 Nr 6, poz. 63; 21 stycznia 2016 r., III PK 54/15, LEX
nr 2038975). Powyższy pogląd zaaprobował Sąd Najwyższy także w odniesieniu do
rozwiązania umowy o pracę przez pracownika z powodu ciężkiego naruszenia
podstawowych obowiązków przez pracodawcę (art. 55 § 11 k.p.) w wyroku z 10
kwietnia 2008 r., II PK 88/07, LEX nr 469173, przyjmując, że pracownik może
wskazać kilka przyczyn rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia ze
względu na ciężkie naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków
wobec pracownika, a rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie jest uzasadnione,
gdy choćby jedna ze wskazanych przyczyn była usprawiedliwiona (wyroki Sądu
Najwyższego z: 23 maja 2023 r., II PSKP 4/22, OSNP 2024, nr 1, poz. 4; 4 czerwca
2024 r., III PSKP 18/23, LEX nr 3722766).
W skardze nie przedstawiono odpowiedniej argumentacji polemicznej
wykazującej oczywistą zasadność skargi w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.
3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (punkt
I PSK 510/26 11
pierwszy). Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim niniejszego postanowienia
ma podstawę w art. 98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c.
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I PK 169/16 2016-07-07Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów o rozwiązaniu umowy o pracę z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych oraz dyskryminacji może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy skarż…
- I PSK 160/26 2026-04-29Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie oczywistej zasadności, wynikającej z naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 30 § 4 k.p., art. 52 § 1 pkt 1 k.p., art. 56 § 1 i 57 § 2 k.p.) oraz przepisów postępowania (art.…
- I PK 246/18 2019-09-12Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sprawie o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika?
- I PK 286/16 2017-06-07Czy skarga kasacyjna wniesiona w sprawie o odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, spełnia wymogi formalne określone w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. i u…
- I PK 352/16 2017-10-05Czy skarga kasacyjna w sprawie o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, w której zarzuca się naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, może zostać przyjęta do rozpo…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989
§ 1 pkt 4 KPCart. 30 § 4 KPart. 52 § 1 pkt 1 KPart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4
KPCart. 30 § 4
KCart. 52 § 2 KPart. 52 § 1 pkt 1art. 23art. 56 KPart. 44 KP
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 28.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy