I PSK 530/26

I PSK 530/26 POSTANOWIENIE Dnia 3 sierpnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Robert Stefanicki w sprawie z powództwa E. K. przeciwko E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. i E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział R. I w R. o premię, wynagrodzenie za pracę, dodatek z ppe, wyrównanie nagrody jubileuszowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 3 sierpnia 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 2 września 2025 r., sygn. akt V Pa 86/25, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od E. K. na rzecz każdej z pozwanych Spółek po 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia następnego po upływie tygodnia od dnia doręczenia powodowi odpisu postanowienia do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 2 września 2025 r. oddalił apelację powoda E. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 25 lutego 2025 r., oddalającego wniesione przez niego powództwo przeciwko pozwanym E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. i E. Spółki z ograniczoną I PSK 530/26 2 odpowiedzialnością Oddział R. I w R. o zasądzenie łącznej kwoty 57.063 zł (12.086,67 zł tytułem premii rocznej oraz 44.976,84 zł dodatku stażowego, PPE, nagrody jubileuszowej za okres od stycznia 2018 r. do listopada 2021 r.) tytułem należności wynikających z Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy z dnia 4 grudnia 2003 r. w wersji nieuwzględniającej zmian dokonanych protokołem dodatkowym nr 3. Powód wniósł skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w całości. W podstawach skargi podniósł zarzut naruszenia przepisów, a mianowicie: art. 18 § 2 w związku z art. 9 § 1 k.p., art. 2419 § 1 zd. 2 k.p. w związku z art. 24111 § 54 zd. 2 k.p. w związku z art. 24111 § 5 zd. 1 k.p., art. 2419 § 1 zd. 2 k.p. w związku z art. 24111 § 54 zd. 2 k.p. w związku z art. 24111 § 5 zd. 2 k.p. Zarzucił także obrazę przepisów prawa procesowego, to jest: art. 3271 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. W związku z powyższymi naruszeniami wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a w przypadku stwierdzenia podstaw - o uchylenie w zaskarżonej części również wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do rozpoznania temu sądowi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, sprowadzające się do przedstawionego pytania: „czy ustalenie przez sąd pracy, w indywidualnej sprawie o wynagrodzenie, czy określona czynność materialno-techniczna organu rejestracyjnego mieści się w granicach postępowania rejestracyjnego układów zbiorowych pracy (art. 24111 k.p.), stanowi niedopuszczalne podważanie czynności organu rejestrowego zastrzeżonych dla trybu odwoławczego przewidzianego w tych przepisach, czy też stanowi dopuszczalny element ustaleń faktycznych zmierzających do ustalenia istnienia i treści autonomicznych źródeł prawa pracy?”. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwane Spółki wniosły o jej odrzucenie bądź odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie oddalenie skargi kasacyjnej wobec bezzasadności podniesionej w niej zarzutów, a także zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. I PSK 530/26 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Zgodnie z takim modelem skargi kasacyjnej, jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. W konsekwencji tego, wśród istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił w art. 3984 § 2 k.p.c. obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. Wymóg ten wiąże się z tzw. przedsądem, polegającym między innymi na możliwości odmowy przez Sąd Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), a jego spełnienie powinno przybrać postać wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wykaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadnieniu, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek (postanowienia Sądu Najwyższego z: 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18, LEX nr 2508085; 13 września 2022 r., I USK 565/21, Legalis nr 2891720; 28 listopada 2024 r., III USK 262/23, Legalis nr 3171079; 17 grudnia 2025 r., II USK 343/24, LEX nr 3987251). Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.), zatem uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno koncentrować się na wykazaniu, iż takie okoliczności w sprawie zachodzą. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony występującym w sprawie istotnym zagadnieniem prawnym. I PSK 530/26 4 Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał, że przesłanka ta w niniejszej sprawie zaistniała. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego istotnym zagadnieniem prawnym (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) jest problem nowy - i dotychczas niewyjaśniony w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz dla którego rozwikłania dotychczasowa judykatura jest niewystarczająca - dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozpatrzenie przyczyni się do rozwoju prawa i jurysprudencji, a także będzie miało znaczenie nie tylko do oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale również przy rozstrzyganiu innych podobnych spraw. W przypadku powołania jako podstawy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego skarżący powinien odpowiednio sformułować zagadnienie prawne, wskazać przepisy prawa, na których tle zagadnienie się wyłoniło oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą możliwość rozbieżnych ocen prawnych, a także świadczącą o istotności tego zagadnienia. Sformułowane zagadnienie powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, przez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego i jego rozwoju (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147; 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883; 28 października 2015 r., I PK 19/15, LEX nr 2021941; 19 listopada 2024 r., I USK 501/23, Legalis nr 3170724; 18 marca 2025 r., I PSK 108/24, LEX nr 3847038). Zagadnienie jest istotne, jeżeli jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla ukierunkowania praktyki sądowej i samej sprawy, w której zagadnienie powstało, wywołuje poważne wątpliwości, a zarazem nie było dotychczas rozstrzygnięte w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany. Interpretacja zagadnienia nie może sprowadzać się do zwykłej wykładni prawa i jego zastosowania w konkretnym stanie faktycznym. Nie może zatem mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego I PSK 530/26 5 orzeczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z: 8 września 2008 r., III UK 52/2008, LEX nr 1675330; 8 czerwca 2021 r., I USK 157/21, LEX nr 3218495; 24 kwietnia 2025 r., I CSK 1454/24, LEX nr 3855379; 23 października 2025 r., III USK 178/25, LEX nr 3940634; 18 grudnia 2025 r., I CSK 3807/24, LEX nr 3984652). W sprawie zatem nie występuje więc istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jeżeli ocena sformułowanego przez skarżącego problemu jest jednoznaczna, polega na zwykłej wykładni prawa i jego zastosowaniu do określonej w konkretnej sprawie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji (postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 grudnia 2007 r., I PK 220/07, LEX nr 864044; 10 stycznia 2014 r., III UK 59/13, LEX nr 1648611; 31 stycznia 2018 r., II UK 147/17, LEX nr 3373309; 12 września 2023 r., III USK 310/22, Legalis nr 2985380; 19 maja 2026 r., I PSK 463/26, Legalis nr 3986648). Mając na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, że powód nie wykazał istnienia powołanej przesłanki przedsądu. Sformułowane w skardze kasacyjnej pytanie nie spełnia kryteriów, jakie stawia się tej przesłance w celu wykazania istotnego zagadnienia prawnego. Nie zostało sformułowane w sposób uogólniający (uniwersalny) a udzielenie odpowiedzi, wymaga odniesienia się do jej szczegółowych elementów podstawy faktycznej. Nie zostało zatem przedstawione w sposób abstrakcyjny tak, aby udzielenie odpowiedzi przez Sąd Najwyższy mogło stanowić wkład w wykładnię jurysprudencji także dla innych podobnych spraw, lecz sprowadza się w istocie do zakwestionowania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych i ich oceny przez Sąd odwoławczy. Nie zostało wykazane również za pomocą argumentów prawnych, że przedstawiony przez skarżącego problem nie został rozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla wyjaśnienia tej konkretnej sprawy, ale także i innych podobnych spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powód zarysowuje pytanie prawne w sytuacji, w której mamy do czynienia z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego dotyczącym kwestii stanowiącej przedmiot pytania. Powód sam podnosi, że zarówno w judykaturze, jak i w literaturze nie budzi wątpliwości, iż kwestionowanie treści czynności materialno-technicznych podejmowanych w postępowaniu rejestracyjnym jest niedopuszczalne, tak orzekł Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 23 maja 2001 r. (III ZP 17/00, OSNP 2001, nr 23, poz. 684; T. Kuczyński, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2001 r., III ZP 17/00, OSP 2002, nr 10, s. 131, por. J. Stelina, Unieważnienie układu I PSK 530/26 6 zbiorowego pracy, dopuszczalność drogi sądowej. Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2001 r., III ZP 17/00, PiP 2002, nr 7, s. 104 i n.), stwierdzając jednoznacznie, że droga sądowa o ustalenie nieważności zakładowego układu zbiorowego pracy po jego rejestracji jest niedopuszczalna. To samo stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku zapadłym na podstawie tego samego stanu faktycznego (dotyczącego rejestracji Protokołu, dodatkowego nr 3 do ZUZP dla pracowników E. sp. z o.o.) w wyroku z dnia 5 lipca 2023 r., I PSKP 44/22, OSNP 2024, nr 3, poz. 25. Przy czym Sąd Najwyższy dodał ponadto, że nieprawidłowości w podejmowanych przez Okręgowego Inspektora Pracy czynnościach rejestrowych nie mogą prowadzić do podważenia w procesie o indywidualne roszczenia ze stosunku pracy mocy obowiązującej zarejestrowanego układu zbiorowego pracy oraz protokołów dodatkowych do niego nie jest możliwe w ramach sporu ze stosunku pracy, przesłankowo dowodzić nieważności układu zbiorowego pracy w całości lub w części, podobnie jak niedopuszczalne jest badanie legalności i prawidłowości działania Okręgowego Inspektora Pracy. Stanowisko podzielił również Sąd orzekający w niniejszej sprawie, uznając, że nie ma możliwości badania w procesie o indywidualne roszczenia ze stosunku pracy zgodności z prawem czynności podejmowanych przez organ rejestrowy, zatem powód nie miał podstaw do ustalenia nieważności zarejestrowania protokołu dodatkowego nr 3 do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy, wskazując na uchybienia organu rejestrowego. Rejestracja układu wyklucza sądową ocenę prawidłowości postępowania organu. Ocena ta nie ma bowiem znaczenia dla ważności układu wpisanego do rejestru. Ewentualne uchybienia po stronie organu rejestrującego popełnione na etapie rejestracji po zarejestrowaniu układu, nieuwzględnione w trybie złożonego zastrzeżenia, nie wpływają na jego ważność. Sąd stwierdził, że protokół dodatkowy nr 3 do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. pozostaje zarejestrowany w rejestrze prowadzonym przez Okręgowego Inspektora Pracy w Ł.. Brak jest więc jakichkolwiek podstaw do badania procesu jego rejestracji i czynności podejmowanych w jego trakcie. Stanowi, on więc zgodnie z treścią art. 9 kodeksu pracy, źródło prawa pracy. Przedstawiony przez skarżącego problem jest jednolicie interpretowany w orzecznictwie, jego wykładnia nie stanowi o istotności zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Nie wykazano w nim, że na gruncie niniejszej I PSK 530/26 7 sprawy zachodzi konieczność wykładni przepisów ustawy mającej znaczenie dla prawidłowego stosowania prawa przez sądy powszechne. Stwierdzając, że nie zachodzą określone w art. 3989 § 1 k.p.c., przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. jak w punkcie pierwszym, uznał również, że w świetle przytoczonych okoliczności (zważając na charakter dochodzonego roszczenia stanowiący wynagrodzenie za pracę i wątpliwości co do obowiązywania autonomicznych źródeł prawa pracy, a także nakład pracy pełnomocnika pozwanych Spółek) zachodziły podstawy do uwzględnienia wniosku o zasądzenie od powoda na rzez pozwanych kosztów postępowania z uwzględnieniem art. 102 k.p.c. na podstawie art. 98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c., art. 99 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., w wysokości stawki minimalnej z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2026 r., poz. 118), o czym postanowił w punkcie drugim. (J.K.) [a.ł]