I PSK 633/26
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2026-08-27
Skład orzekający: Robert Stefanicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna strony pozwanej w sprawie o odprawę, wniesiona z powołaniem się na oczywistą zasadność, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo dotyczące prawa do odprawy i przedawnienia roszczeń?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że strona pozwana nie wykazała jej oczywistej zasadności ani innych przesłanek kwalifikowanych do przyjęcia skargi. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa dotyczącego prawa funkcjonariuszy służby celnej do odprawy oraz zasad przedawnienia roszczeń, wskazując, że uchwała III PZP 2/23 nie kreowała nowego stanu prawnego, a jedynie odnosiła się do skonkretyzowanej kwestii prawnej. W ocenie Sądu Najwyższego, działania powódki skutecznie przerwały bieg przedawnienia, a sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił, że roszczenie nie było przedawnione.Stan faktyczny
Powódka D. B. dochodziła od Skarbu Państwa - Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwoty 31.697,70 zł tytułem odprawy za zwolnienie ze służby. Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził roszczenie, oddalając apelację pozwanego. Pozwany w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej lub ustawy o Służbie Celnej, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia. Powódka wniosła o oddalenie skargi. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek pełnomocnika powódki o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I PSK 633/26
POSTANOWIENIE
Dnia 27 sierpnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Robert Stefanicki
w sprawie z powództwa D. B.
przeciwko Skarbowi Państwa - Izbie Administracji Skarbowej w Katowicach
o odprawę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 27 sierpnia 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego
w Katowicach z dnia 2 października 2025 r., sygn. akt X Pa 364/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wniosek pełnomocnika powódki o zasądzenie
kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 2 października 2025 r. oddalił
apelację pozwanego Skarbu Państwa - Izby Administracji Skarbowej w Katowicach
od wyroku Sądu Rejonowego w Chorzowie z dnia 8 lipca 2025 r. zasądzającego od
strony pozwanej na rzecz powódki D. B. kwotę 31.697,70 zł tytułem odprawy za
zwolnienie ze służby z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 czerwca 2017
r. do dnia zapłaty.
W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej strona pozwana
podniosła zarzut naruszenia prawa, a mianowicie: art. 387 § 21 pkt 1 i 2 k.p.c. w zw.
z art. 382 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c. przez uzasadnienie zaskarżonego wyroku
I PSK 633/26 2
w sposób niepozwalający zweryfikować prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie
podniesionego zarzuty przedawnienia roszczenia, a także art. 252 ust. 1 i ust. 3 pkt 1
ustawy z 16 listopada 2016 o Krajowej Administracji Skarbowej ewentualnie art. 165
ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej przez oczywiście
niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że trzyletni termin przedawnienia
nie upłynął przed datą złożenia pozwu, a w konsekwencji zasądzenie
przedawnionego roszczenia.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany powołał
się na jej oczywistą zasadność. Według skarżącego Sąd orzekł contra legem i contra
factum. W uzasadnieniu podjętej oceny o braku przedawnienia roszczenia, Sąd nie
przedstawił przyjętego toku rozumowania i argumentów, które doprowadziło go do
takiego wniosku, a podane przez Sąd okoliczności obligowały do wyprowadzenia
wniosku przeciwnego. Zdaniem pozwanego przyjęta przez Sąd drugiej instancji
konkluzja o braku upływu terminu przedawnienia jest prawnie, prawniczo
i matematycznie nieuprawniona.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o oddalenie skargi
kasacyjnej i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania
kasacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wniesiona przez stronę pozwaną, nie kwalifikuje się do jej
przyjęcia w celu merytorycznego rozpoznania.
Skarga kasacyjna służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu
wymiaru sprawiedliwości. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek
o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się
na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za
interwencją Sądu Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko
z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., gdy
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
I PSK 633/26 3
Rozpatrując zasadność powołanej w skardze kasacyjnej przesłanki, należy
wskazać, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje, gdy bez dokonania
pogłębionej analizy dla przeciętnego prawnika jest oczywiste, że podstawy skargi
zasługują na uwzględnienie, a zatem doszło do kwalifikowanej postaci naruszenia
prawa, zauważalnej prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej
i przesądza to o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym
uwzględnienie skargi. W razie powołania tej przesłanki przedsądu, jaką jest
oczywista zasadność skargi kasacyjnej, skarżący powinien w motywach wniosku
zawrzeć wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość
i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia. Konieczne jest zatem
wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis, którego
wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych
(postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107;
5 kwietnia 2023 r., II USK 166/22, LEX nr 3581448; 18 stycznia 2024 r., I CSK
1100/23, LEX nr 3656956; 17 października 2023 r., I USK 48/23, LEX nr 3616178;
23 lipca 2025 r., I CSK 11/24, LEX nr 3914941; 22 października 2025 r., I CSK
2378/24, Legalis nr 3278044; 9 grudnia 2025 r., II USK 252/25, Legalis nr 3294958;
13 lipca 2026 r., I USK 1063/26, LEX nr 4132067). W judykaturze podkreśla się, że
oczywiste naruszenie prawa występuje wówczas, gdy błąd w interpretacji lub
stosowaniu prawa jest widoczny bez pogłębionej analizy wchodzących w grę
przepisów i jednocześnie sprawia, że zaskarżone orzeczenie powinno być
wyeliminowane z obrotu prawnego ze względu na jego rażącą wadliwość
(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01,
OSNAPiUS 2002 Nr 20, poz. 494; z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr
453107; 17 lutego 2026 r., I CSK 2551/25, LEX nr 4024399).
Skarżący powołuje się na przesłankę oczywistej zasadności wniesionej skargi
kasacyjnej, ale analiza powołanych w motywach wniosku argumentów nie przesądza,
że przesłanka ta rzeczywiście występuje.
Pozwany nie zdołał wykazać, że skarga kasacyjna zasługuje na jej przyjęcie
do rozpoznania.
Prawo funkcjonariusza służby celno-skarbowej do odprawy pieniężnej
w związku z reformą służby zostało potwierdzone w uchwale z dnia 6 lutego 2024 r.
(III PZP 2/23, OSNP 2024, nr 7, poz. 69), w której Sąd Najwyższy przesądził, że
funkcjonariuszowi służby celnej, który zgodnie z art. 165 ust. 3 ustawy z dnia 16
I PSK 633/26 4
listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji
Skarbowej stał się funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej pełniącym służbę
w jednostkach Krajowej Administracji Skarbowej i który następnie przyjął propozycję,
o jakiej mowa w art. 165 ust. 7 tej ustawy, określającą nowe warunki zatrudnienia na
podstawie umowy o pracę, stając się zgodnie z art. 171 ust. 1 wyżej wymienionej
ustawy pracownikiem zatrudnionym w Krajowej Administracji Skarbowej na
podstawie umowy o pracę, przysługuje - w związku z zakończeniem służby - prawo
do odprawy pieniężnej (art. 163 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie
Celnej w związku ze stosowanym odpowiednio art. 170 ust. 1, 3 i 4 Przepisów
wprowadzających ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej).
Zagadnienie związane z terminami przedawnienia roszczenia o odprawę
pieniężną szczegółowo wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 lipca 2026 r.,
II PSKP 127/26, jeszcze niepublikowanym) wskazując, że w sprawach o zasądzenie
odprawy z tytułu zwolnienia ze służby zastosowanie znajdują przepisy szczególne
w rozumieniu art. 118 k.c. Takim przepisem jest art. 165 ust. 1 ustawy o Służbie
Celnej, a także art. 252 ust. 1 obowiązującej ustawy o Krajowej Administracji
Skarbowej, który wprowadził trzyletni termin dla dochodzenia należności z tytułu
prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych od dnia ich
wymagalności. Także w kodeksie pracy okres przedawnienia wynosi trzy lata od dnia,
w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 291 § 1 k.p.). Sąd przesądził zatem,
że roszczenie „ucywilnionego” funkcjonariusza o odprawę ulega przedawnieniu
z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Sąd Najwyższy poddał również analizie terminy wymagalności roszczenia
o odprawę i uznał, że roszczenie o odprawę przysługujące funkcjonariuszowi służby
stałej, zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki
organizacyjnej, stało się wymagalne w dniu zwolnienia ze służby (postanowienia
Sądu Najwyższego z: 23 lipca 2025 r., III PSK 69/25, LEX nr 3941149; 2 grudnia
2025 r., II PSK 54/25, LEX nr 3954300; 25 listopada 2025 r., II PSK 48/25, LEX nr
3996514; 27 stycznia 2026 r., I PSK 92/26, LEX nr 4016800; 4 lutego 2026 r., I PSK
155/26, LEX nr 4032350; 14 kwietnia 2026 r., I PSK 108/26, LEX nr 4084890).
Odniósł się także do zagadnienia związanego z wpływem powyższej uchwały na
terminy wymagalności roszczeń, stwierdził bowiem, że podjęcie przez Sąd
Najwyższy uchwały z 6 lutego 2024 r. (wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca
2025 r., III PSKP 41/24, OSNP 2026, nr 6, poz. 47) miało jedynie to znaczenie, że
I PSK 633/26 5
wyjaśniło wątpliwości dotyczące prawa do odprawy pieniężnej dla pracownika
zatrudnionego w Krajowej Administracji Skarbowej będącego wcześniej
funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17
maja 2023 r. (I PSKP 20/22, OSNP 2024, Nr 1, poz. 3). Uchwała w sprawie III PZP
2/23 nie kreowała zatem nowego stanu prawnego, a odnosiła się do
skonkretyzowanej kwestii prawnej. Nie można więc przyjmować, że dopiero od
podjęcia uchwały III PZP 2/23 w dniu 6 lutego 2024 r. roszczenia "ucywilnionych"
funkcjonariuszy o odprawę stawały się wymagalne.
W cytowanym wyroku z dnia 8 lipca 2026 r., II PSKP 127/26, Sąd Najwyższy
odniósł się także do kwestii związanych z przerwaniem biegu przedawnienia,
uregulowanych w art. 252 ust. 3 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej
(art. 165 § 3 pkt 1 ustawy o Służbie Cywilnej), zgodnie z którym bieg przedawnienia
roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności
pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej,
podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia
roszczenia. Ustawa nie dookreśla formy tej czynności, która jednak musi zostać
podjęta w celu „bezpośredniego” dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia
roszczenia. Za taką czynność Sąd Najwyższy w postanowieniu z 12 maja 2026 r.,
(I PSK 449/26, LEX nr 4090851), uznał złożenie przez byłego funkcjonariusza
wezwania do wypłaty odprawy, była to zatem czynność przed kierownikiem urzędu,
podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia
roszczenia. Mając na uwadze, że redakcja art. 252 § 3 pkt 1 ustawy o Krajowej
Administracji Skarbowej (art. 165 § 3 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej) w zasadzie
odpowiada treści art. 295 § 1 k.p. w zakresie sformułowania „każda czynność (…)
podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia
roszczenia” można przywołać w tym kontekście bogaty dorobek literatury i
orzecznictwa wypracowany na tle regulacji Kodeksu pracy, wyjaśniający, o jakie
czynności chodzi. Najogólniej rzecz ujmując do czynności, których dokonanie
powoduje przerwanie biegu przedawnienia, zalicza się m.in.: wytoczenie powództwa
wzajemnego i opłacenie pozwu, wniesienie powództwa wzajemnego, dopozwanie,
podmiotowe przekształcenie powództwa, podniesienie zarzutu potrącenia w toku
toczącego się procesu, zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym,
postanowienie o zabezpieczeniu roszczeń wydane przez prokuratora, tymczasowe
zajęcie mienia ruchomego, a także wniosek pracownika skierowany do komisji
I PSK 633/26 6
pojednawczej o polubowne załatwienie sprawy (por. M. Gersdorf (w:) W.
Ostaszewski, M. Raczkowski, K. Rączka, A. Zwolińska, M. Gersdorf, Kodeks pracy.
Komentarz, Warszawa 2024, komentarz do art. 295, pkt 2; A. Kosut (w:) K.W. Baran
(red.), Kodeks pracy. Komentarz. Tom II. Art. 94-3045, Warszawa 2022, komentarz
do art. 295, pkt 2, s. 2234 i n.; P. Korus (w:) A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy.
Komentarz, Warszawa 2023, komentarz do art. 295, nb. 3, M. Matuszak (w:) W.
Muszalski, K. Walczak (red.), Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 2024, komentarz
do art. 295, nb. 4; Ł. Pisarczyk, 29.2.5. Zakłócenia biegu przedawnienia (w:) System
Prawa Pracy. Tom VI. Procesowe prawo pracy, red. K. W. Baran, Warszawa 2016,
s. 1013-1014; A. M. Świątkowski, Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 2018,
komentarz do art. 295, nb. 1). Do takich czynności skutkujących przerwaniem biegu
przedawnienia nie zalicza się zwrotu pozwu wobec jego nieopłacenia (art. 130 § 2
k.p.c. w związku z art. 295 k.p.), skoro wniesiony wcześniej pozew nie wywołał
żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego, gdyż
został zwrócony (wyrok Sądu Najwyższego z 5 października 2022 r., II PSKP 36/22,
OSNP 2023, nr 5, poz. 53).
W zakresie regulacji przedmiotowych pragmatyk, dotyczących możliwości
„nieuwzględnienia” terminu przedawnienia, art. 252 ust. 2 ustawy o Krajowej
Administracji Skarbowej stanowi, że kierownik jednostki organizacyjnej może nie
uwzględnić terminu przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest
usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami”, w zasadzie powtarzając przepis
art. 165 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej (w którym mowa była o „kierowniku urzędu”).
Jak się wydaje, należy raczej uznać, że przedmiotowa regulacja (art.165 ust. 2
ustawy o Służbie Celnej, odpowiednio art. 252 ust. 2 ustawy o Krajowej Administracji
Skarbowej) statuuje jedynie pewną kompetencję dla kierownika jednostki, istotną
w kontekście jego obowiązków jako dysponenta środków publicznych. Przepisy te
pozwalają kierownikowi takiej jednostki w określonych, szczególnych sytuacjach
pozostawionych jego uznaniu („opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest
usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami”), nie podnosić zarzutu
przedawnienia, oceny tej dokonuje de facto dłużnik.
W cytowanym wyroku z dnia 8 lipca 2026 r., II PSKP 127/26, Sąd Najwyższy
kierując się regułami wynikającymi z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji uznał, że tak
istotna kwestia oceny przedawnienia roszczenia powinna podlegać kontroli sądowej.
W demokratycznym państwie prawa każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego
I PSK 633/26 7
rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny,
bezstronny i niezawisły sąd. W orzecznictwie wskazuje się, że przeniesienie szeregu
osób z grona funkcjonariuszy w strefę prawa pracy, nie mogło być pozostawione
(i nie jest) tylko w dyspozycji organów administracji skarbowej, bo wówczas ich
działania nie podlegałyby kontroli w tak istotnej kwestii, jak ustanie jednego stosunku
prawnego i powstanie nowego. Państwo co do zasady powinno wywiązywać się
z przyjętych na siebie obowiązków (przyjęcie funkcjonariusza do służby), natomiast
potencjalne reformy prowadzące do utraty tego statusu muszą być transparentne
i podejmowane z zachowaniem określonych procedur, które ustawodawca sam
przewidział. Sprawy, w których sądy powszechne mają orzekać z uwagi na odmowę
udzielenia ochrony prawnej przez inne organy, zyskują przez to charakter prawny
zbliżony do spraw cywilnych w rozumieniu formalnym, a więc takich, które zostały
przekazane sądom powszechnym na podstawie wyraźnego przepisu ustawy, mimo
że nie mają one w istocie charakteru „spraw cywilnych”, zaś opierają się na normach
prawa publicznego; w niczym nie uchyla to jednak obowiązku sądu rzeczywistego
zbadania podstaw faktycznych i prawnych powództwa; wniosek ten jest spójny z
art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 177 Konstytucji RP (wyrok Sądu Najwyższego z: 16
marca 2023 r., III PSKP 19/22; OSNP 2023, nr 9, poz. 98). Stanowisko Sądu
Najwyższego w zakresie zastosowania norm Kodeksu pracy do roszczeń
"ucywilnionych" funkcjonariuszy celnych jest zatem przesądzone w orzecznictwie
(wyroki Sądu Najwyższego z: 8 listopada 2023 r., II PSKP 65/22, LEX nr 3622635; 6
grudnia 2023 r., II PSKP 31/22, LEX nr 3645256; 27 stycznia 2021 r., II PSKP 4/21,
LEX nr 311291; 19 maja 2021 r., II PSKP 34/21, LEX nr 3266700; 16 czerwca 2021 r.,
III PSKP 25/21, OSNP 2022, Nr 3, poz. 24).
Rozstrzygnięcie Sądu ma swoje konsekwencje wynikające z zakresu
uprawnień tego sądu. W wyroku z 8 listopada 2023 r. (II PSKP 65/22, LEX nr
3622635) Sąd Najwyższy zauważył, że sąd pracy rozpoznaje sprawę merytorycznie
i nie ogranicza się tylko do kontroli formalnej czynności organu, których mocą
dokonano „ucywilnienia” stosunku służbowego funkcjonariusza. Należy zatem
przyjąć, że sąd pracy nie ocenia jedynie, czy kierownik urzędu / jednostki
organizacyjnej formalnie poprawnie wydał decyzję odnośnie do (nie)uwzględnienia
terminu przedawnienia, ale orzeka co do istoty sporu, na podstawie oceny
całokształtu ustalonego stanu faktycznego. Konsekwencją rozpoznania sprawy
przez sąd powszechny jest zakres jego uprawnień. Sąd pracy rozpoznaje sprawę
I PSK 633/26 8
merytorycznie i nie ogranicza się tylko do kontroli formalnej czynności organu
w ramach dokonanego „ucywilnienia” stosunku służbowego funkcjonariusza. Zatem
sąd powszechny orzeka co do istoty sporu, a brak praktyki orzeczniczej na tym polu
oraz brak wypracowanych standardów ochrony, obligują orzekające w sprawie Sądy
do poszukiwania (wypracowania) odpowiedniego wzorca.
Konkludując, należy uznać, że kwestia dopuszczalności drogi sądowej przed
sądem powszechnym (sądem pracy) odnośnie do roszczeń byłego funkcjonariusza
została rozstrzygnięta pozytywnie: w sytuacji, gdy były funkcjonariusz nie może
uzyskać ochrony prawnej przed sądem administracyjnym wówczas – z uwagi na
prawo do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 177 Konstytucji, art. 6 Konwencji o ochronie Praw
Człowieka i Podstawowych Wolności) oraz autonomiczne rozumienie pojęcia
„sprawy” w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji – właściwy do rozpoznania sprawy
jest sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Sąd pracy rozpoznaje sprawę
merytorycznie i orzeka co do istoty sporu. W kontekście powyższych rozważań Sąd
Najwyższy, nie podważając samodzielnych kompetencji kierownika urzędu
(jednostki organizacyjnej) do „nieuwzględnienia” terminu przedawnienia na
podstawie art.165 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej (art. 252 ust. 2 ustawy o Krajowej
Administracji Skarbowej), uznał, że podniesienie zarzutu przedawnienia podlega
kontroli sądowej przez sąd powszechny - sąd pracy na tle całokształtu okoliczności
sprawy. Taki tez pogląd zaakceptował Sąd Najwyższy, rozstrzygając w niniejszej
sprawie.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd drugiej instancji dokonał oceny, że
dochodzone przez powódkę roszczenie nie było przedawnione. Z okoliczności
faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego wynikało, że
powódka podjęła szereg czynności w celu dochodzenia roszczenia w związku ze
zwolnieniem ze służby. W maju 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w Katowicach złożył powódce propozycję określającą warunki zatrudnienia w
ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w Katowicach,
proponując umowę o pracę od 1 czerwca 2017 r. Powódka propozycję przyjęła
i rozpoczęła zatrudnienie w oparciu o stosunek pracy. Pismem z dnia 8 maja 2019 r.
powódka zwróciła się do dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z wnioskiem
o wydanie świadectwa służby i wypłaty odprawy. Dyrektor Izby Administracji
Skarbowej w Katowicach pismem z dnia 10 maja 2019 r. odmówił powódce wydania
świadectwa pracy. W kolejnym piśmie z dnia 21 lutego 2020 r. powódka zwróciła się
I PSK 633/26 9
do pozwanego o wydanie świadectwa służby i wypłatę odprawy. Pismem z dnia 19
sierpnia 2021 r. dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach ustosunkowując
się do wcześniejszego pisma powódki z dnia 21 lutego 2020 r., w którym powódka
domagała się odprawy w związku z likwidacją urzędu albo zniesieniem jednostki,
odmówił wypłacenia odprawy oraz doręczał w załączeniu świadectwo służby.
W 2021 r. powódka otrzymała świadectwo służby z dnia 19 sierpnia 2021 r. w którym
w punktach 3, 4 i 5 m.in. wskazano, iż jej stosunek służby uległ przekształceniu
w stosunek pracy. Pismem z dnia 19 lutego 2024 r. powódka złożyła ponownie
wniosek do dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach o wypłatę odprawy
za zwolnienie ze służby. W odpowiedzi na wniosek powódki z dnia 19 lutego 2024 r.
pismem z dnia 13 czerwca 2024 r. dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w Katowicach odmówił powódce wypłaty odprawy, podnosząc, iż upłynął termin
przedawnienia roszczenia w tym zakresie. W odpowiedzi na powyższe pismo
powódka zwróciła się do dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach
wyjaśnienie rozbieżności w udzielonej informacji w zakresie zasadności wypłacenia
odprawy pieniężne za zwolnienie ze służby. Następnie powódka złożyła skargę do
Szefa Krajowej Administracji Skarbowej pismem z dnia 17 września 2024 r.
W odpowiedzi na skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej poinformował, iż nie
znalazł podstaw do uznania zasadności skargi z dnia 17 września 2024 r. Oceniając
powyższe działania powódki także w kontekście odpowiedzi pozwanego na
wezwania powódki, Sąd orzekający uznał, że działania powódki skutecznie
przerwały bieg przedawnienia na podstawie art. 252 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 252
ust. 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, uznając, że powódka żyjąc
w demokratycznym państwie prawa, miała prawo zakładać, że jeżeli „popełniono
błędy legislacyjne” przy tworzeniu prawa, to zostaną one usunięte w drodze
prokonstytucyjnej wykładni prawa albo w drodze odpowiednich zmian legislacyjnych.
Powódka dochowała terminu wniesienia roszczenia, a wniesiony przez nią pozew
nie był przedawniony.
Skoro podnoszone przez pozwanego wątpliwości na tle wykładni powołanego
przepisu zostały wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zapadły w sprawie
wyrok jest zgodny z poglądami wyrażanymi w judykaturze, nie zachodzi wskazana
przez skarżącego przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W konsekwencji tego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, rozstrzygając jak w pkt 1 postanowienia.
I PSK 633/26 10
Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika powódki o zwrot kosztów
postępowania kasacyjnego (pkt 2 niniejszego postanowienia), uwzględniając to, że
w odpowiedzi na skargę kasacyjną strony pozwanej nie przedstawiono stanowiska
strony co do kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej, jak również nie
przedstawiono argumentacji przemawiającej za takim rozstrzygnięciem. Wniosek
o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego został powiązany wyłącznie
z wnioskiem o oddalenie skargi kasacyjnej. W tych okolicznościach, wobec odmowy
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, koszty odpowiedzi na skargę kasacyjną,
w której nie wskazano argumentów za odmową przyjęcia jej do rozpoznania, nie
mogą być uznane za koszty celowej obrony w rozumieniu art. 98 § 1 w związku
z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. (wyrok Sądu Najwyższego z: 19 maja 2021 r.,
II USKP 53/21, OSNP 2022, nr 3, poz. 28, a także postanowienia Sądu Najwyższego:
z dnia 21 lutego 2019 r., II PK 38/18, LEX nr 2622386; 5 lipca 2023 r., II USK 646/21,
Legalis nr 2958754; 9 grudnia 2025 r., II USK 203/25, LEX nr 3974731; 20 stycznia
2026 r., I USK 27/26, LEX nr 4014734; A. Piotrowska (w:) A. Marciniak (red.), Kodeks
postępowania cywilnego. Tom II. Komentarz do art. 2051–42412, Warszawa 2019).
(J.K.)
[a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III PSK 69/25 2025-07-23Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy przyjęcia do rozpoznania, oparta na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego, może zostać uwzględniona, jeśli podniesione zagadnienie prawne nie spełnia kryteriów istotnego z…
- II PSK 54/25 2025-12-02Czy roszczenie o odprawę pieniężną byłego funkcjonariusza służby celnej, którego stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy, ulega przedawnieniu, a jeśli tak, to jaki jest właściwy termin przedawnienia i od kie…
- II PSK 65/25 2025-12-10Czy skarga kasacyjna dotycząca roszczenia o odprawę funkcjonariusza Służby Celnej, który przeszedł na tzw. „cywilne” zatrudnienie, spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakres…
- I PSK 183/26 2026-04-29Czy skarga kasacyjna dotycząca nieuwzględnienia terminu przedawnienia roszczenia o odprawę byłemu funkcjonariuszowi Służby Celnej, w kontekście uchwały Sądu Najwyższego III PZP 2/23, spełnia przesłanki przyjęcia jej do r…
- I PSK 168/26 2026-04-29Czy skarga kasacyjna dotycząca roszczenia o odprawę dla funkcjonariusza Służby Celnej, który został zwolniony ze służby, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy ze względu na istotne zagadnienie prawne…
Powołane przepisy
art. 387 § 21 pkt 1art. 382 KPCart. 378 § 1 KPCart. 252 ust. 1art. 165
ust. 1art. 3989 § 1 pkt 1art. 165 ust. 3art. 165 ust. 7art. 171 ust. 1art. 163 ust. 4art. 170 ust. 1art. 118 KC
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy