I PSK 656/26

I PSK 656/26 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Robert Stefanicki w sprawie z powództwa S. G. przeciwko W. w C. o wynagrodzenie za pracę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 17 września 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 9 września 2025 r., sygn. akt IV Pa 31/25, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia następnego po upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanemu odpisu postanowienia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W wyroku z 9 września 2025 r., sygn. akt IV Pa 31/25, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie – w sprawie z powództwa S. G. przeciwko W. w C. o wynagrodzenie za pracę – oddalił apelację pozwanego S. od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z 30 grudnia 2024 r., sygn. akt VII P 301/23. I PSK 656/26 2 Powyższy wyrok Sądu Okręgowego strona pozwana zaskarżyła skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na przyczyny przyjęcia skargi określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., argumentując, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne wymagające wyjaśnienia, które można sprowadzić do poniższych pytań: 1) Czy zmiana ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych dokonana ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw, powiązała współczynniki pracy poszczególnych grup zawodowych z wymaganym wykształceniem? 2) Czy przed powyższą zmianą ustawa o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych uzależniała kwotę najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawód medyczny oraz pracowników działalności podstawowej, innych niż pracownik wykonujący zawód medyczny, od kwalifikacji posiadanych na danym stanowisku pracy, a po dokonanej od 1 lipca 2022 r. od kwalifikacji wymaganych (a nie posiadanych) na danym stanowisku? 3) Czy przy kwalifikowaniu pracowników do określonych grup zawodowych wskazanych w Załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, w związku z zatytułowaniem kolumny drugiej ww. Załącznika „grupy zawodowe według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku", należało kierować się kwalifikacjami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami? 4) Czy kwalifikacje wymagane, o których mowa w ww. załączniku, to kwalifikacje zgodne z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od I PSK 656/26 3 pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami, odniesione do stanowiska, na którym dany pracownik jest zatrudniony zgodnie z umową o pracę? W motywach powyższej skargi wskazano na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w judykaturze. W ocenie skarżącego w orzecznictwie sądów powszechnych wyraźnie dostrzegalna jest rozbieżność w przedmiocie rozumienia i interpretacji pojęcia „kwalifikacje wymagane na zajmowanym stanowisku" pojawiającego się w tytule Załącznika do ustawy, a w związku z tym także na kanwie przepisów odwołujących się do treści tegoż Załącznika, a zatem: art. 3 ust. 1 ustawy, art. 3a ustawy oraz art. 5a ustawy. Pojęcie to pojawia się także w aktach prawnych o charakterze wykonawczym tj. w Załączniku do uchylonego rozporządzenia, niemniej mającego zastosowanie do spornego okresu oraz w Załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami. W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o: 1) wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - o jej oddalenie; 3) zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozpatrywana skarga kasacyjna strony pozwanej nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie ma zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. I PSK 656/26 4 Rozpatrywana w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz potrzeba wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości, a także wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Stosownie do utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego przepisu prawa, na którego tle to zagadnienie występuje oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (M. Manowska (w:) Apelacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz. Orzecznictwo, Warszawa 2025, art. 390). Celem regulacji komentowanego przepisu jest umożliwienie Sądowi Najwyższemu - z inicjatywy sądów odwoławczych - pełnienia jego konstytucyjnej funkcji nadzoru nad działalnością sądów powszechnych w zakresie orzekania nie tylko poprzez rozstrzyganie w indywidualnych sprawach w ramach środków zaskarżenia znajdujących się w jego kognicji, lecz również przez wydawanie aktów o charakterze bardziej abstrakcyjnym (P. Jadłowski (w:) P. Rylski, A. Olaś (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2026, art. 390 k.p.c.). Zapewnienie jednolitości orzecznictwa tworzy podstawę stabilizacji obowiązującego systemu prawnego oraz stosunków społeczno-gospodarczych, a tym samym praworządności, a także bezpieczeństwa prawnego (K. Piasecki, Organizacja wymiaru sprawiedliwości w Polsce, Kraków 2005, s. 76). W konsekwencji wymaga się dokonania oceny prawnej, tzn. wykładni przepisów prawa procesowego i materialnego, subsumpcji zbieżnych stanów faktycznych pod relewantną prawnie normę i określenia skutków zastosowania jej w badanym stanie faktycznym (B. Janiszewska, O jednolitości orzecznictwa jako wartości systemowej, Przegląd Sądowy 2018, nr 11-12, s. 149; s. 41; K. Osajda, Przesłanki odmowy podjęcia I PSK 656/26 5 uchwały przez Sąd Najwyższy w postępowaniu cywilnym, (w:) J. Gudowski, K. Weitz (red.), Aurea praxis aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci profesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1, Warszawa 2011, s. 427 i n.; A. Góra-Błaszczykowska (w:) A. Góra- Błaszczykowska (red.) Kodeks postępowania cywilnego. Tom I A. Komentarz. Art. 1- 42412, Warszawa 2020, art. 385 k.p.c.; T. Wiśniewski, Przebieg procesu cywilnego, Warszawa 2013, s. 383). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 2 wymaga wykazania, że niejednolita wykładnia określonego przepisu prawa, będącego źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, wywołuje rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości (M. Dziurda, T. Ereciński, B. Wołodkiewicz (w:) M. Dziurda, T. Ereciński, B. Wołodkiewicz, Apelacja i kasacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz do art. 367-3911 i 3981-39821k.p.c., Warszawa 2023, art. 3989 wraz z powołanym orzecznictwem). Zagadnienia faktyczne podlegają wyłącznej kompetencji sądu orzekającego co do istoty sprawy (T. Wiśniewski (w:) D. Dończyk, J. Iwulski, G. Jędrejek, I. Koper, G. Misiurek, M. Orecki, P. Pogonowski, S. Sołtysik, D. Zawistowski, T. Zembrzuski, T. Wiśniewski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom. II. Artykuły 367–50539, Warszawa 2021, art. 390). Orzeczenie sądowe jest aktem formalnym i jako taki powinien być dokonany w ściśle określonej formie. Formalizm, a także w niektórych przejawach rygoryzm prawa procesowego, jest - w granicach wyznaczanych jego celami i funkcją - zjawiskiem koniecznym i pożytecznym, jednak należy rozróżniać formalizm prawa procesowego od formalizmu jego stosowania (uchwała Sądu Najwyższego z 15 maja 2025 r., III CZP 40/24, Legalis nr 3213928). Analogicznie należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń; 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu; I PSK 656/26 6 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej. Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej. Ograniczenie się przez skarżącego do pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli nie zostało one oderwane od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych oraz przedstawione bez odniesienia się do ogólnych problemów interpretacyjnych celem służenia wyjaśnieniu prawa (postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 lutego 2017 r., I CSK 555/16, LEX nr 2255332; 12 marca 2025 r., I USK 345/23, Lex nr 3845591; 24 września 2025 r., I CSK 2125/25, LEX nr 3916284; 20 stycznia 2026 r., I USK 49/26, LEX nr 4014736; 8 czerwca 2026 r., I USK 924/26, Legalis nr 3998184). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że strona skarżąca nie przedstawia istotnego zagadnienia sprawy w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przede wszystkim stawiane w uzasadnieniu wniosku kwestie, sprowadzone do postawienia czterech ogólnikowych pytań, nie zostały sprecyzowane we wskazaniu przepisu (przepisów) prawa określającym sygnalizowane zagadnienie. W uzasadnieniu wniosku, poza tylko ogólnikową sygnalizacją jakichś problemów, brakuje przekonującej argumentacji polemicznej, którą strona skarżąca wykazałaby, że w sprawie rzeczywiście występuje istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Strona skarżąca – opierając wniosek o przyjęcie jej skargi do rozpoznania na przyczynie przyjęcia skargi określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. – powinna nie tylko określić, które przepisy wymagają wykładni, ale także wskazać, na czym polegają poważne wątpliwości związane ze stosowaniem tych przepisów wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości. Konieczne jest opisanie tych wątpliwości, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej. Jeżeli zaś skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie sądowym, to zobowiązany jest przytoczyć te odmienne orzeczenia Sądów, przy czym musi wykazać, że występująca w nich rozbieżność ma swoje źródło w różnej wykładni przepisu albo wyprowadzić stosowną argumentację, że wykładnia dokonana przez Sąd drugiej instancji sprzeczna jest z jednolitym stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu I PSK 656/26 7 Najwyższego. Chodzi przy tym o rozbieżności w wykładni przepisu prawa, a nie o dysonans w jego zastosowaniu. Ponadto, ze względu na publiczne cele, jakie ma do spełnienia rozpoznanie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej, skarżący powinien także wykazać celowość dokonania wykładni przepisu przez Sąd Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki sądowej (postanowienia Sądu Najwyższego z: 19 października 2012 r., III SK 15/12, LEX nr 1228636; 27 sierpnia 2021 r., III CSK 19/21, LEX nr 3400487; 16 grudnia 2025 r., I USK 31/25, LEX nr 3980930), argumenty wskazujące na konieczność wypracowania reguł dotychczas nieomówionych w orzecznictwie i doktrynie oraz by wyjaśnienie tej kwestii mogło mieć bezpośrednie znaczenie dla rozwoju prawa - a w następstwie, aby doszło do spełnienia wskazanego publicznego celu skargi kasacyjnej. Nie jest zasadne założenie, że rozbieżne orzeczenia sądów w podobnych sprawach składają się na rozbieżności w orzecznictwie jako przesłankę podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Takie zapatrywanie nie jest uprawnione w powyższych ramach, nie ocenia się prawidłowości orzeczeń sądów powszechnych w podobnych sprawach. Sądy powszechne samodzielnie ustalają stan faktyczny i suwerennie stosują prawo materialne. Sąd Najwyższy kontroluje te orzeczenia jedynie w granicach określonych w ustawie, czyli w ramach zarzutów podstaw kasacyjnych (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 kwietnia 2024 r., II USK 125/23, LEX nr 3703676; 15 kwietnia 2025 r., III USK 198/24, LEX nr 3862003). Skarżący nie przedstawił przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Brakuje jurydycznego wywodu wykazującego, że w sprawie rzeczywiście istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. O powyższym w orzecznictwie sądowym nie przekonuje powołanie się w uzasadnieniu wniosku na szereg wyroków sądów powszechnych. Brakuje w takim ujęciu wywodu wykazującego rozbieżności w wykładni przepisów prawa z uwzględnieniem odrębności stanów faktycznych spraw, na których tle zapadały powołane w uzasadnieniu wniosku orzeczenia. Wskazać trzeba, że Sąd Najwyższy zajmował się analizą interpretacyjną przepisów prawa określających, sygnalizowane pośrednio w uzasadnieniu wniosku kwestie. W wyroku z 23 kwietnia 2025 r. (I PSKP 3/25, OSNP 2025, nr 10, poz. 98) Sąd Najwyższy stwierdził, że od dnia 1 lipca 2022 r. cechą kwalifikującą do grupy zawodowej nr 2, o której mowa w załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o I PSK 656/26 8 sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1473 ze zm.) było legitymowanie się pielęgniarki tytułem zawodowym: magister pielęgniarstwa albo tytułem położnej: magister położnictwa, z wymaganą specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, a także wykonywanie pracy na stanowiskach, gdzie wymagane były takie kwalifikacje zawodowe, przy czym determinantem podstawowym było adekwatne wykształcenie i specjalizacja. Zauważył, że powołanie się przez pracodawcę w uzasadnieniu wypowiedzenia warunków płacy tylko na konieczność wykonania art. 5a cytowanej wyżej ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. w związku z art. 4 ust. 3 ustawy nowelizacyjnej z dnia 26 maja 2022 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 1352) było niewystarczające i z przyczyn formalnych mogło implikować uwzględnienie odwołań pracowników (art. 30 § 4 k.p. w zw. z art. 42 § 1 k.p. w zw. z art. 45 § 1 k.p.). Ponadto Sąd Najwyższy podniósł, że ustalenie przez pracodawcę na podstawie art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych wskaźnika pracy pielęgniarki poniżej wskaźnika 1,29 mogło podlegać weryfikacji w postępowaniu odwoławczym od wypowiedzenia zmieniającego warunki płacowe; wykładnia prokonstytucyjna, funkcjonalna, celowościowa oraz historyczna, mimo braku pełnej jasności wykładni językowej, uzasadniają ustalenie dla pielęgniarki lub położnej wskaźnika pracy w wysokości 1,29, jeżeli pracodawca nie dostosował struktury zatrudnienia ani zakładowego regulaminu wynagradzania od dnia 1 lipca 2022 r. do grup zawodowych według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku – stosownie do załącznika do ustawy, a pracownik faktycznie wykonuje zadania służbowe, mając wykształcenie i kwalifikacje określone w punkcie 2 tego załącznika. Uwzględniając powyższe stanowisko, należy wskazać, że wątpliwości zawarte w pytaniach skarżącego, przedstawionych w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zostały wyjaśnione przez judykaturę. Nie istnieją również w tym zakresie rozbieżności w orzecznictwie, których rozstrzygnięcie wymagałoby ingerencji Sądu Najwyższego. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (punkt pierwszy) Rozstrzygnięcie I PSK 656/26 9 w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego oparto na podstawie art. 98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c. (punkt drugi). [r.g.]