I PSK 667/26
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2026-09-17
Skład orzekający: Robert Stefanicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłankach z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c., został prawidłowo uzasadniony przez stronę skarżącą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Postawione pytania prawne nie zostały oderwane od ustaleń faktycznych, a twierdzenie o oczywistej zasadności skargi było wadliwie skonstruowane i pozostawało w kolizji z przesłanką istotnego zagadnienia prawnego.Stan faktyczny
Powód dochodził odszkodowania za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, a sąd drugiej instancji oddalił apelację powoda. Powód zaskarżył wyrok sądu drugiej instancji skargą kasacyjną, podnosząc istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego przesłanek rozwiązania umowy o pracę na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. oraz oczywistą zasadność skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I PSK 667/26
POSTANOWIENIE
Dnia 17 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Robert Stefanicki
w sprawie z powództwa A. B.
przeciwko Z. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
o odszkodowanie,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 17 września 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 10 października 2025 r., sygn. akt VIII Pa 56/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 270
(dwieście siedemdziesiąt) złotych wraz z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia następnego po
upływie tygodnia od dnia doręczenia powodowi odpisu
postanowienia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego.
H.P.
UZASADNIENIE
W wyroku z 10 października 2025 r., sygn. akt VIII Pa 56/25, Sąd Okręgowy –
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu – w sprawie z powództwa A. B.
przeciwko Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o odszkodowanie –
oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt
I PSK 667/26 2
V P 1036/23, oddalającego powództwo o odszkodowanie za nieuzasadnione
rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Powyższy wyrok Sądu Okręgowego powód zaskarżył skargą kasacyjną. W
uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na
przyczyny przyjęcia skargi określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.
W ocenie skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne
polegające na rozstrzygnięciu, czy dla zastosowania art. 52 § 1 pkt 1 k.p.
wystarczające jest samo stwierdzenie naganności zachowania pracownika, czy też -
zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego - konieczne jest wykazanie
realnego zagrożenia lub naruszenia istotnych interesów pracodawcy? Czy samo
zatajenie informacji o potencjalnym konflikcie interesów, bez wykazania konkretnego
i realnego zagrożenia interesów pracodawcy, może stanowić ciężkie naruszenie
podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 k.p.? Czy
abstrakcyjne ryzyko reputacyjne, niewynikające z ustalonych okoliczności
faktycznych, może samoistnie stanowić przesłankę „zagrożenia istotnych interesów
pracodawcy", uzasadniającą rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia na
podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p.? Czy zdefiniowanie „bezpośredniego, realnego
zagrożenia interesom pracodawcy” w świetle art. 52 § 1 pkt 1 k.p. jako braku
możliwości zidentyfikowania przez pozwanego zagrożeń i zapobieżenia skutkom
konfliktu interesów na gruncie powiązania zatrudnienia powoda u pozwanego z
jednoczesnym jego zaangażowaniem w działalność C. sp. z. o.o. czy pozbawienie
pozwanego możliwości dokonania oceny sytuacji - jest wystarczające dla
zastosowania dyscyplinarnego zwolnienia na gruncie art. 52 § 1 pkt 1 k.p.? Ponadto
w sprawie występuje konieczność odpowiedzi na pytanie, czy dopuszczalne i
zasadne w świetle art. 52 § 1 k.p. jest zwolnienie pracownika z powodu ciężkiego
naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych z powodu podjęcia przez
niego dodatkowej działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy i naruszającej
obowiązek przestrzegania konfliktu interesów - bez ustalenia definicji „działalności
konkurencyjnej” oraz „konfliktu interesów” w niniejszej sprawie i odpowiedzi na
pytanie, czym się przejawia i na czym polega oraz jaki ma wpływ na działalność
pracodawcy, a przede wszystkim, jaki jest związek przyczynowy pomiędzy
działalnością dodatkową pracownika a zagrożeniem interesom pracodawcy, Czy
wystarczające jest dla przesądzenia „zagrożenia interesom pracodawcy”
stwierdzenie, że interesy pozwanego zostały zagrożone poprzez brak możliwości
I PSK 667/26 3
zidentyfikowania zagrożeń i zapobieżenia skutkom konfliktu interesów na gruncie
powiązania zatrudnienia powoda u pozwanego z jednoczesnym jego
zaangażowaniem w działalność C. sp. z. o.o. ? Czy możliwe jest przesądzenie, że
podjęcie dodatkowej działalności przez powoda spowodowało zagrożenie interesom
pracodawcy przy braku ustalenia przez sąd, co robił powód u pracodawcy w ramach
zatrudnienia i powiązania konkretnych czynności, które w ramach zatrudnienia
wykonywał powód u pozwanego z tym zagrożeniem i braku wskazania pracownikowi
konkretnych zawinionych przewinień pracowniczych, które niekorzystnie
oddziaływały na konkurencyjną działalność pracodawcy? Czy w sytuacji niezawarcia
umowy o zakazie konkurencji, podjęcie przez pracownika zatrudnionego na
samodzielnym stanowisku kierownika regionalnego - działalności konkurencyjnej
wobec pracodawcy - można traktować jako ciężkie naruszenie obowiązku lojalności
i dbałości o dobro zakładu pracy? Inaczej mówiąc, czy w omawianej sytuacji zakaz
podejmowania działalności konkurencyjnej wywodzić można jedynie z obowiązku
lojalności wobec pracodawcy oraz dbania o jego mienie - bez potrzeby wykazania
powstania po stronie pracodawcy realnej szkody czy zagrożenia interesom
pracodawcy? Czy pracownik podejmując działalność konkurencyjną - naraża
pracodawcę swoim zachowaniem na szkodę automatycznie - to jest bez potrzeby
wykazania realności zagrożenia dóbr pracodawcy, co wymaga ustalenia relacji
pomiędzy instytucjami prawnymi unormowanymi w art. 100 § 2 pkt 4 KP oraz art.
1011 k.p.?
Wskazano, że skarga wykazuje również cechy oczywistej zasadności,
albowiem sąd drugiej instancji zastosował art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w sposób sprzeczny
z jego utrwalonym rozumieniem w orzecznictwie Sądu Najwyższego, rozszerzając
zakres przesłanek dopuszczających rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o: 1. odmowę
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; ewentualnie 2. oddalenie skargi
kasacyjnej w całości w przypadku przyjęcia jej do rozpoznania; 3. zasądzenie od
powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozpatrywana skarga kasacyjna powoda nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do
merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy
I PSK 667/26 4
przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi
nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W
związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien
wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w
powołanym przepisie, a jego uzasadnienie ma zawierać argumenty świadczące o
tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje
potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.
Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do
rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne zagadnienie
prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), oraz że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący
wykazał istnienie przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989
§ 1 pkt 1 i 4 k.p.c.
W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego
przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt
1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej
ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na
sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego przepisu
prawa, na którego tle to zagadnienie występuje oraz wskazaniu argumentów
prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także na
sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być
zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez
sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (M. Manowska (w:) Apelacja w
postępowaniu cywilnym. Komentarz. Orzecznictwo, Warszawa 2025, art. 390).
Głównym zadaniem omawianej instytucji jest zapewnienie prawidłowej wykładni i
doprowadzenie do jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych, czyli tych działań
sądu, które wymagają dokonania oceny prawnej, tzn. wykładni przepisów prawa
procesowego i materialnego, subsumpcji zbieżnych stanów faktycznych pod normę
prawa i określenia skutków zastosowania tej normy w badanym stanie faktycznym
(B. Janiszewska, O jednolitości orzecznictwa jako wartości systemowej, Przegląd
Sądowy 2018, nr 11-12, s. 149; K. Osajda, Przesłanki odmowy podjęcia uchwały
przez Sąd Najwyższy w postępowaniu cywilnym, (w:) J. Gudowski, K. Weitz (red.),
I PSK 667/26 5
Aurea praxis aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci profesora Tadeusza
Erecińskiego, t. 1, Warszawa 2011, s. 427 i n.; T. Wiśniewski, Przebieg procesu
cywilnego, Warszawa 2013, s. 383). Ponadto wydawane przez Sąd Najwyższy
uchwały, dążąc do zapewnienia jednolitości orzecznictwa, realizują istotną funkcję,
jaką jest zapewnienie przewidywalności rozstrzygnięcia, co stanowi fundamentalny
element pewności prawa (W Sanetra, Jednolitość orzecznictwa jako wartość
sądowego stosowania prawa i rola Sądu Najwyższego w jej zapewnieniu, Przegląd
Sądowy 2013, Nr 7, s. 13).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, zgodnie z
którym oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance
z art. 3989 § 1 pkt 2 wymaga wykazania, że niejednolita wykładnia określonego
przepisu prawa, będącego źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych,
wywołuje rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów
faktycznych, które należy przytoczyć wraz z podaniem doktrynalnego lub
orzeczniczego źródła tych wątpliwości (M. Dziurda, T. Ereciński, B. Wołodkiewicz (w:)
M. Dziurda, T. Ereciński, B. Wołodkiewicz, Apelacja i kasacja w postępowaniu
cywilnym. Komentarz do art. 367-3911 i 3981-39821k.p.c., Warszawa 2023, art. 3989
wraz z powołanym orzecznictwem). Hipoteza to „przypuszczenie, niepewna
wypowiedź, założenie badawcze, które ma na celu wyjaśnić określone zdarzenia i
fakty lub przewidywać wystąpienie nowych; hipotezy są stawiane w celu odkrycia
pewnych praw i uogólnień” (S. Nowak, Metodologia badań społecznych, Warszawa
2007, s. 33).
Zagadnienia faktyczne nie podlegają ocenie na podstawie tego przepisu, gdyż
jest to sfera zastrzeżona do wyłącznej kompetencji sądu orzekającego co do istoty
sprawy (T. Wiśniewski (w:) D. Dończyk, J. Iwulski, G. Jędrejek, I. Koper, G. Misiurek,
M. Orecki, P. Pogonowski, S. Sołtysik, D. Zawistowski, T. Zembrzuski, T. Wiśniewski,
Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom. II. Artykuły 367–50539,
Warszawa 2021, art. 390). Analogicznie należy traktować wymogi konstrukcyjne
samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1
pkt 1 k.p.c. oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać
rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1) być
sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy
wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń; 2) być przedstawione w sposób
ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie
I PSK 667/26 6
uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i
rozstrzygnięcia konkretnego sporu; 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną
sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne)
wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej
sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i
praktyki sądowej. Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami rozpoznania
przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej. Ograniczenie się przez skarżącego do
pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli nie
zostało one oderwane od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych oraz
przedstawione bez odniesienia się do ogólnych problemów interpretacyjnych celem
służenia wyjaśnieniu prawa (postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 lutego 2017 r.,
I CSK 555/16, LEX nr 2255332; 12 marca 2025 r., I USK 345/23, Lex nr 3845591; 24
września 2025 r., I CSK 2125/25, LEX nr 3916284; 20 stycznia 2026 r., I USK 49/26,
LEX nr 4014736).
Ocena zastosowania prawa w indywidualnej sprawie to domena podstawy
przedsądu, wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż jako jedyna podstawa ma na
uwadze indywidualny interes strony w przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania –
wymaga przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz
argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona.
Podczas gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest
usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą
zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie
kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego,
polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy
dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i
doszukiwania się ich znaczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 stycznia
2026 r., I USK 49/26, LEX nr 4014736). W judykaturze podkreśla się, że przesłanką
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie
konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam
zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie
I PSK 667/26 7
prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona
(postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2023 r., I USK 163/22, LEX nr
3570640; 17 grudnia 2025 r., II USK 127/25, LEX nr 3987252).
Twierdzenia o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej odwołujący się wiąże
z naruszeniem przepisu prawa, na którego tle, w jego ocenie, pojawia się
sygnalizowane istotne zagadnienie prawne. Taka konstrukcja uzasadnienia wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wadliwa. W orzecznictwie Sądu
Najwyższego przyjmuje się, że przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 (pkt 2) i 4
k.p.c. wykluczają się, gdyż skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście
uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie
przepisów prawa, których wykładnia nasuwa tak duże wątpliwości, że konieczne jest
ich wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy w ramach sformułowanego w tej sprawie
zagadnienia prawnego (postanowienia Sądu Najwyższego z: 27 stycznia 2011 r., II
PK 247/10, Lex nr 1274964; 30 kwietnia 2026 r., I CSK 2108/25, LEX nr 4087101).
Sąd Najwyższy wyraził stanowisko (postanowienia z: 26 listopada 2013 r., I UK
291/13, Lex nr 1430990; 14 stycznia 2025 r., I CSK 3442/24, LEX nr 3817770; 17
listopada 2025 r., III USK 109/25, LEX nr 3952229), że łączenie przesłanki oczywistej
zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,
budzi poważne zastrzeżenia. W uzasadnieniu powołanego postanowienia Sąd
Najwyższy podkreślił, że w dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy zwracał
już uwagę, że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi występującymi
w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni
przepisów prawa) ogólnie rzecz biorąc, wyklucza możliwość oczywistej zasadności
skargi. Przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawarte
w punkcie 1 i 4 art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się krzyżują i wykluczają możliwość
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zarówno z uwagi na interes publiczny (pkt
1 powołanego przepisu), jak i prywatny skarżącego (pkt 4 powołanego przepisu).
Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a
jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga
interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Sąd rozpoznający niniejszą
skargę kasacyjną podziela przedstawione wyżej stanowisko judykatury w zakresie
omawianej kwestii, podsumowując, że jeżeli występuje istotne zagadnienie prawne
albo poważny problem świadczący o potrzebie wykładni przepisu, która ma być
wykonana dla ustalenia sensu normy, to nie można jednocześnie twierdzić, że z tych
I PSK 667/26 8
samych przyczyn skarga jest oczywiście uzasadniona w analizowanej sprawie, jako
że twierdzenie o oczywistej zasadności skargi pozostaje wówczas w kolizji z
problemami prawnymi warunkującymi pierwszą i drugą podstawę przedsądu.
Niezależnie od powyżej stwierdzonej wadliwości uzasadnienia wniosku,
podkreślić należy, że skarżący nie przedstawia przyczyn przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Brakuje rzeczowej
argumentacji polemicznej na rzecz wykazania, że w sprawie rzeczywiście występuje
istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Swoje
„zagadnienia” skarżący ogranicza do postawienia pytań, bez powiązania ich z
jurydyczną argumentacją, którą wykazałby, że w sprawie rzeczywiście występuje
istotne zagadnienie prawne z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Szereg postawionych w
uzasadnieniu wniosku pytań w istocie sprowadza się do prostej negacji stanowiska
zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku
wynika, że Sąd Okręgowy w Poznaniu – w ocenie prawnej swojego rozstrzygnięcia
– uwzględnił to, że istota rozwiązania z powodem stosunku pracy sprowadzała się
do stwierdzenia, że powód znał obowiązujące u pozwanego procedury wykrywania i
ujawniania konfliktu interesów, miał świadomość obowiązku ich przestrzegania, a
dokonując w maju 2021 r. wypełnienia formularza zgłoszenia konfliktu interesów w
sposób w pełni świadomy i celowy zataił przed pozwanym (jako pracodawcą) fakt
posiadania przez niego i jego żonę udziałów w spółce C. oraz pełnienia przez
powoda funkcji prezesa zarządu tej Spółki. Waga zaangażowania powoda w sprawy
Spółki (zarówno z uwagi na uczestniczenie w niej jako udziałowiec, jak i
bezpośrednie zarządzanie spółką jako prezes zarządu) była na tyle istotna, że nie
sposób uznać, ażeby jakikolwiek racjonalny pracownik zatrudniony na wysokim
stanowisku kierowniczym, z wieloletnim doświadczeniem w zarządzaniu mógł mieć
jakiekolwiek wątpliwości co do tego, że okoliczności te powinny zostać zgłoszone i
ujawnione pracodawcy w składanym formularzu. Według Sądu drugiej instancji
potencjalny konflikt interesów jest w tym przypadku tak oczywisty, że nawet bez
wskazanych w formularzu pytań pomocniczych powód powinien zagrożenie
dostrzegać i niezwłocznie zgłosić pracodawcy. Formularz stworzony przez
pozwanego zawierał konkretne pytania odnoszące się do konkretnych sytuacji, które
wprost opisywały stan konfliktu interesów. Powód wypełnił ten formularz w sposób
oczywiście niezgodny z prawdą, zaprzeczył posiadaniu udziałów w spółce
kapitałowej powiązanej bezpośrednio ze służbą zdrowia oraz pełnienia w tejże
I PSK 667/26 9
spółce funkcji prezesa zarządu. Podanie pracodawcy oczywiście niezgodnych z
prawdą informacji stanowi rażące i oczywiste naruszenie obowiązków pracowniczych,
o charakterze podstawowym, szczegółowo opisanych w treści pism z 3 sierpnia 2023
r. Działanie powoda było w pełni celowe i zamierzone, zmierzało do zatajenia tych
informacji przed pozwanym. Nie istniały żadne obiektywne przeszkody do tego, aby
powód wypełnił formularz zgodnie ze stanem faktycznym. Powód w chwili
wypełnienia formularza był udziałowcem i prezesem zarządu spółki od ponad roku i
nie dokonał zgłoszenia tego faktu pozwanemu wcześniej ani też przy okazji
wypełniania formularza w maju 2021 r. Działanie powoda było zawinione. W ocenie
Sądu Okręgowego nie było to wszakże działanie nieumyślne w stopniu
odpowiadającym rażącemu niedbalstwu, a działanie w pełni świadome i umyślne,
ukierunkowane na celowe zatajenie związków powoda ze spółką C.. Powód miał
pełną świadomość, że dochodzi w tej sytuacji do konfliktu interesów i chcąc utrzymać
zatrudnienie u pozwanego, zataił te informacje przed pozwanym. Powód wiedział o
tym, że powinien fakt wykonywania funkcji prezesa zarządu i posiadania udziałów w
Spółce zgłosić pracodawcy jako potencjalny konflikt interesów i świadomie, umyślnie
tego nie uczynił. Zdaniem Sądu drugiej instancji powód swoim celowym i umyślnym
działaniem polegającym na zatajeniu posiadania udziałów i pełnienia funkcji prezesa
zarządu Spółki prowadzącej działalność leczniczą doprowadził do tego, że interesy
pozwanego były bezpośrednio zagrożone brakiem możliwości zidentyfikowania
zagrożeń i zapobieżenia skutkom konfliktu interesów na gruncie powiązania
zatrudnienia powoda u pozwanego z jednoczesnym jego zaangażowaniem w
działalność C. sp. z o.o. Powód dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych
obowiązków pracowniczych, co przejawiało się brakiem zgłoszenia zamiaru, a
następnie faktu podjęcia działalności, która skutkować może konfliktem interesów.
Naruszenie przez powoda obowiązków w zakresie ujawniania konfliktu interesów
było przez powoda w sposób oczywisty zawinione. Na gruncie oceny naruszenia
obowiązków pracowniczych istotne znaczenie ma zajmowane u pracodawcy
stanowisko – od osób pełniących kierownicze stanowiska pracodawca ma prawo
wymagać większej staranności i sumienności w wykonywaniu powierzonych im
obowiązków. Zawinienie przez powoda dopełnieniu obowiązków w zakresie
przestrzegania procedur konfliktu interesów powinno być ocenione z
uwzględnieniem tego wskazania. Zachowanie powoda było w sposób oczywisty
bezprawne, sprzeczne zarówno z wynikającymi z powszechnie obowiązujących
I PSK 667/26 10
przepisów prawa obowiązkami pracownika o charakterze ogólnym i podstawowym
(w tym niepodejmowania działań sprzecznych z dobrem i interesem zakładu pracy)
oraz było skorelowane z istotnym zagrożeniem interesów pracodawcy. Pozwany w
wyniku zaniechania ujawnienia przez powoda sytuacji stwarzającej podejrzenie
konfliktu interesów pozbawiony został możliwości dokonania oceny sytuacji, jej
wpływu na możliwość dalszego zatrudniania powoda i ewentualne warunki, na jakich
współpraca ta mogłaby być kontynuowana. Jeśli byłoby możliwe wypracowanie reguł
transparentnych i niezagrażających istotnym interesom pozwanego, być może
zatrudnienie powoda mogłoby być kontynuowane. Warunkiem koniecznym
pozostaje, wszakże lojalne zachowanie powoda i ujawnienie przez niego działalności
w C., czego powód w sposób celowy zaniechał. Tym samym pozwany pozbawiony
został możliwości zidentyfikowania i ewentualnego wyeliminowania zagrożeń dla
istotnych interesów pozwanego jako podmiotu uczestniczącego w wymagającym
rynku obrotu farmaceutykami. Dla zgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę
bez wypowiedzenia nie jest konieczne naruszenie interesów pracodawcy, może do
niego dojść również w sytuacji, kiedy dojdzie do zagrożenia tych interesów.
W postanowieniu z 13 marca 2025 r. (III PSK 15/24, Lex nr 3850567) Sąd
Najwyższy stwierdził, że zachowanie pracownika uzasadniające rozwiązanie przez
pracodawcę umowy o pracę w trybie przepisu art. 52 § 1 pkt 1 k.p. powinno być
bezprawne, zawinione i naruszające lub zagrażające interesom pracodawcy.
Bezprawność zachowania pracownika przejawia się w nieprzestrzeganiu przezeń
porządku prawnego, a ściślej - naruszeniu podstawowego obowiązku pracowniczego.
Obiektywnej cenie podlega to, czy pracownik naruszył swoje podstawowe obowiązki.
Bezprawność stanowi element przedmiotowy kwalifikacji zarzucanego zachowania.
Dla zastosowania art. 52 § 1 pkt 1 k.p. decydujące znaczenie ma ustalenie, czy dany
obowiązek jest podstawowy, a w dalszej kolejności - czy jego naruszenie ma
charakter ciężki. Bezprawność zachowania pracownika nie wystarcza jednak do
przydania naruszeniu obowiązku pracowniczego charakteru ciężkiego. Określenie
„ciężkie naruszenie” należy tłumaczyć z uwzględnieniem stopnia winy pracownika i
zagrożenia dla interesów pracodawcy, powstałego wskutek jego działania
(zaniechania). Wina pracownika stanowi element podmiotowy kwalifikacji
zarzucanego czynu, a ocenie podlega subiektywne nastawienie psychiczne sprawcy
do swojego działania (zaniechania). Warunkiem zastosowania art. 52 § 1 pkt 1 k.p.
jest zatem stosunek psychiczny pracownika do skutków swojego postępowania,
I PSK 667/26 11
określony wolą i możliwością przewidywania, czyli świadomością w zakresie
naruszenia obowiązku (obowiązków) o podstawowym charakterze oraz
negatywnych skutków, jakie zachowanie to może spowodować dla pracodawcy.
Wykładnia art. 52 § 1 pkt 1 k.p. jest utrwalona i poparta wieloletnim dorobkiem
orzeczniczym Sądu Najwyższego. Wątpliwości co do wskazanego przepisu odnieść
można w istocie jedynie do prawidłowości jego zastosowania w ustalonym stanie
faktycznym. Zachowanie pracownika uzasadniające rozwiązanie przez pracodawcę
umowy o pracę w trybie powyższego przepisu powinno być bezprawne, zawinione i
naruszające lub zagrażające interesom pracodawcy. Wystąpienie wskazanych
przesłanek kwalifikacyjnych ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków
pracowniczych należy analizować łącznie w każdym konkretnym stanie faktycznym,
z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danego przypadku. Przepis art. 52 § 1 pkt
1 k.p. ma bowiem taki charakter, że ocena zastosowania przepisów zawierających
takie zwroty niedookreślone, jak chociażby ciężkie naruszenie podstawowych
obowiązków pracowniczych zależy od całokształtu ustalonych w sprawie
okoliczności faktycznych (wyroki Sądu Najwyższego z: 11 kwietnia 2003 r., I PK
558/2002, OSNP 2004, nr 16, poz. 283; 5 listopada 2008 r., III SK 22/2008, OSNP
2009 nr 23-24, poz. 331; 9 października 2024 r., I PSK 37/24, Legalis nr 3133709).
Trzeba jednak podkreślić, że bezprawność zachowania i wina pracownika oraz skutki
owego bezprawnego i zawinionego zachowania dla pracodawcy stanowią odrębne
przesłanki kwalifikacyjne ciężkiego naruszenia podstawowego obowiązku
pracowniczego i wystąpienie jednej z nich nie przesądza o zaistnieniu pozostałych.
Niespełnienie zaś chociażby jednej z tych przesłanek wyklucza możliwość uznania
zachowania pracownika jako ciężkiego naruszenia podstawowego obowiązku
pracowniczego w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 k.p.
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
wykazuje także, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi
kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Dla wykazania przyczyny
przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w powołanym wyżej przepisie nie jest
wystarczające powołanie się na proste twierdzenie, że Sąd drugiej instancji
zastosował art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w sposób sprzeczny z jego utrwalonym rozumieniem
w orzecznictwie Sądu Najwyższego, rozszerzając zakres przesłanek
dopuszczających rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia bez
I PSK 667/26 12
sprecyzowania w odrębnym wywodzie – uwzględniającym stanowisko zaskarżonego
wyroku Sądu drugiej instancji – na czym to naruszenie miałoby polegać.
Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, zgodnie z
art. 3989 § 2 k.p.c. (punkt pierwszy). Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów oparto
na podstawie art. 98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c. (punkt drugi).
[a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I PK 246/18 2019-09-12Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sprawie o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika?
- I PK 100/17 2018-03-07Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia art. 52 § 1 pkt 1 k.p. przez jego niewłaściwą subsumpcję pod ustalony stan faktyczny, gdy sądy obu instancji ustaliły ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i szkod…
- I PK 240/16 2017-04-20Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. w kontekście naruszenia obowiązków pracowniczych i wymogów dotyczących przyczyny rozwią…
- II PK 95/16 2017-02-14Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.) może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli zarzuty opierają się na założeniach faktycznych niepot…
- II PSK 36/23 2024-03-12Czy skarga kasacyjna, oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i błędnej wykładni przepisów Kodeksu pracy dotyczących rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznani…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1art. 52 § 1 pkt 1 KPart. 52 § 1 KPart. 100 § 2 pkt 4 KPart.
1011 KPart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989
§ 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt
1 KPCart. 390 KPCart. 390
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 28.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy