I PSK 692/26

I PSK 692/26 POSTANOWIENIE Dnia 8 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak w sprawie z powództwa J.M. przeciwko T. Sp. z o.o. z siedzibą w T. o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 8 września 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 18 września 2025 r., sygn. akt IV Pa 65/25, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych z odsetkami ustawowymi z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Rybniku wyrokiem z dnia 18 września 2025 r. oddalił apelację pozwanej T. Spółki z o. o. z siedzibą w T. od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 10 marca 2025 r., którym zasądzono od pozwanej na rzecz powoda J.M. kwotę 27.745,36 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 października 2024 r. tytułem odszkodowania z uwagi na naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu (pkt 1) oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.350 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia I PSK 692/26 2 pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję (pkt 2). W tej sprawie spór dotyczył odszkodowania za naruszenie przez pozwaną zasady równego traktowania w zatrudnieniu za okres świadczenia przez powoda pracy od dnia 1 sierpnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., gdyż powód dochodził już od pozwanej odszkodowania za wcześniejszy okres. Zdaniem Sądu Okręgowego nie sposób zgodzić się z twierdzeniem pozwanej, jakoby Sąd pierwszej instancji nie wykazał, w jaki sposób zostało obliczone zasądzone na rzecz powoda odszkodowanie. Wynagrodzenie powoda za objęty żądaniem pozwu okres na dzień 31 grudnia 2023 r. wynosiło łącznie kwotę 164.073 zł, a wynagrodzenie pracownika nr […] wykonującego jednakowe obowiązki kwotę 185.958 zł. Z zestawienia obu tych kwot wynika, że wynagrodzenie powoda było znacznie zaniżone, a w całym spornym okresie różnica w wynagrodzeniu zasadniczym powoda wynosiła kwotę 20.454 zł. Podobnie było z premią kwartalną, którą powód winien otrzymać w wyższej wysokości (proporcjonalnie do przysługującego mu wynagrodzenia zasadniczego w wysokości ustalonej przez Sąd Rejonowy) w łącznej kwocie 1.643,60 zł. Ponadto w spornym okresie powód powinien otrzymać dodatkowo wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, odpowiednio za nadgodziny w soboty i niedziele kwotę 5.128,18 zł, zaś za nadgodziny w dni powszednie kwotę 428,58 zł, łącznie jest to 5.556,76 zł. Z zebranych przez Sąd Rejonowy dowodów wynika, że podstawą niższych wynagrodzeń pracowników z obszaru […] były wyłącznie zaszłości historyczne, w wyniku których pracownicy tego obszaru byli gorzej wynagradzani niż pracownicy pracujący w innych częściach kraju. Pozwana pomimo ciążącego na niej ciężaru dowodu nie wykazała, że to zróżnicowanie wynagrodzenia pracowników było zasadne. W pismach procesowych wyjaśniała, że wynagrodzenie powoda nie odbiegało od wynagrodzenia innych pracowników tej samej komórki organizacyjnej, co nie miało znaczenia, gdyż nierówność dotyczyła wynagrodzeń pracowników z różnych obszarów kraju, a nie w ramach jednostki organizacyjnej powoda (tj. obszaru […]). Podnosiła również, że różnice w wynagrodzeniu wynikają z wynagrodzeń obowiązujących wcześniej w przejętych przez nią zakładach pracy, a ujednolicenie wynagrodzeń było trudne i długotrwałe z uwagi na konieczność negocjacji z licznymi związkami zawodowymi i trudności finansowe. Jednak to wyjaśnienie Sąd Okręgowy I PSK 692/26 3 uznał za niewystarczające, gdyż od momentu przejęcia zakładu pracy powoda minęło 7 lat, pozwana miała zatem dostatecznie dużo czasu na zrównanie wynagrodzeń przejmowanych pracowników. Ilość świadczonej przez powoda i innych pracowników pracy była uzależniona od rozległości terenu i zagęszczenia urządzeń przesyłowych, co powodowało, że praca poszczególnych pracowników była zbliżona, lecz nie identyczna. Nie zmienia to jednak, że to na pracodawcy spoczywał rzeczywisty obowiązek stosowania przejrzystych, czytelnych i jednakowych dla wszystkich pracowników kryteriów oraz obowiązek stosowania mechanizmu, polegającego na bieżącym porównywaniu wysokości wynagrodzeń pracowników i analizowaniu przyczyn zróżnicowania wynagrodzeń pracowników, wykonujących pracę jednakową lub pracę o jednakowej wartości. O tych obowiązkach pracodawca zapomniał, o czym świadczą kierowane do niego pisma pracowników przejętych w trybie art. 231 k.p. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego wniosła pozwana, zaskarżając wyrok ten w całości i zarzucając naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 3271 § 1 pkt 1 k.p.c., przez brak podania konkretnych i szczegółowych przyczyn i sposobu wyliczenia zasądzonego odszkodowania, a także przez ogólne wskazanie wiarygodności dowodów, na których Sąd Okręgowy się oparł oraz podstawy prawnej wyroku bez podania, jakie przepisy i z jakich przyczyn zostały wzięte pod uwagę przy ustalonym stanie faktycznym, 2) art. 387 § 21 pkt 1 k.p.c., przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w związku z przyjęciem ustaleń i argumentacji Sądu pierwszej, podczas gdy były one ogólnikowe i lapidarne. Skarżąca zarzuciła także w skardze naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, a to: 1) art. 78 § 1 i art. 112 k.p. oraz Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy (ZUZP) obowiązującego u skarżącej, a w szczególności jego art. 10 ust 1, przez oddalenie apelacji, podczas gdy powód otrzymywał wynagrodzenie zgodne z tymi aktami prawnymi, a zatem adekwatne co do rodzaju, ilości i jakości swojej pracy, 2) art. 183b § 1 k.p., przez przyjęcie, że skarżąca nie wykazała obiektywnych przesłanek różnicujących wynagrodzenia pracowników na stanowiskach elektromonterów, 3) art. 183c § 1 i 3 k.p. polegające na bezzasadnym przyjęciu, że prace wykonywane przez powoda były o jednakowej wartości jak prace innych pracowników, w szczególności wskazanych jako pracownicy porównawczy, 4) art. 183d k.p., przez uznanie, że doszło do I PSK 692/26 4 naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu w zakresie wynagrodzenia, a zatem naruszenia zakazu dyskryminacji, podczas gdy nie wykazano, na jakiej zasadzie ta dyskryminacja miałaby polegać. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wyroku Sądu Rejonowego w jego punktach 1, 3-5 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach, a ponadto o zasądzenie kosztów procesu zgodnie z treścią rozstrzygnięcia. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała na oczywistą zasadność skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) z uwagi na rażące naruszenie prawa materialnego oraz na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), sprowadzające się do pytania - „czy sąd pracy orzekający o odszkodowaniu za naruszenie zasady równego traktowania niemającego postaci dyskryminacji, albo też spełniające kryteria dyskryminacji uprawniony jest do zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 183d k.p.?” Konieczne jest bowiem rozwiązanie kwestii, w jaki sposób i na jakiej zasadzie należy wyliczyć odszkodowanie, podczas gdy żaden przepis prawa materialnego nie daje podstaw do przyjęcia pewnej metodologii wyliczenia odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu w zakresie wynagradzania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania oraz o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz zwrotu kosztów procesu za postępowanie kasacyjne, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych lub według spisu kosztów, jeśli spis zostanie złożony przez pełnomocnika powoda, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie do dnia zapłaty. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia w celu jej merytorycznego rozpoznania. Instytucja skargi kasacyjnej ma charakter nadzwyczajnego środka zaskarżenia, czego wyrazem jest m.in. istotne ograniczenie dostępności tego środka pod względem dopuszczalnych jego podstaw. Pomimo pozostawienia w art. 3983 § I PSK 692/26 5 1 k.p.c. możliwości zaskarżenia orzeczenia z powodu naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zakres tych zarzutów w odniesieniu do wszystkich podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi został ograniczony. W myśl art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Oznacza to jednoznaczne określenie funkcji Sądu Najwyższego, który jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 kwietnia 2008 r., III UK 6/08, LEX nr 469183). Zgodnie z takim modelem skargi kasacyjnej jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. wówczas, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich stanowi art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na dwie przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c., tj. oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (pkt 4) oraz istotne zagadnienie prawne (pkt 1). Przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w ujęciu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. należy rozumieć sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna od razu, bez potrzeby dokonywania I PSK 692/26 6 pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z brzmieniem przepisów albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107; z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109; z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494; z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616). Oznacza to, że we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego uzasadnieniu, niezbędne jest powołanie konkretnych przepisów prawa, z którymi wyrok sądu drugiej instancji jest w oczywisty sposób sprzeczny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171). Przyjmuje się, że nie spełnia tych wymagań odwołanie się do podstaw kasacyjnych i opatrzenie zawartego tam zarzutu określeniem „rażącego”, czy „ewidentnego” naruszenia prawa, jeżeli nie zostanie wykazane, w czym przejawia się oczywistość wydania wadliwego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 lutego 2014 r., III PK 86/13, LEX nr 1644571; z dnia 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, LEX nr 1511117; z dnia 11 kwietnia 2018 r., III UK 98/17, LEX nr 2497587). Chodzi zatem o taką sytuację, gdy nie tylko zgłoszony zarzut naruszenia przepisu prawa jest słuszny, ale także stwierdzona nieprawidłowość jest tego rodzaju, że powoduje jaskrawą wadliwość zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, LEX nr 2057365). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sformułowany przez skarżącą nie spełnia wyżej wymienionych warunków, niezbędnych do wykazania oczywistej zasadności skargi, a jego uzasadnienie w istocie zmierza do zakwestionowania przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych. Dezaprobata skarżącej dla rozstrzygnięcia sprawy nie przesądza o oczywistości skargi kasacyjnej, a podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2010 r., II UK 98/10, OSNP 2012, nr 1-2, poz. 20 czy z dnia 4 lipca 2023 r., III PSKP 11/22, OSNP 2025 nr 3, poz. 240). Skarżąca stara się wykazać, że Sąd Okręgowy rażąco naruszył art. 78 § 1 k.p., gdyż bezrefleksyjnie przyjął za Sądem Rejonowym, że wynagrodzenie powoda było niższe niż powinno, jedynie w oparciu o stwierdzenie, iż wynagrodzenie porównywalnych pracowników zatrudnionych w innych obszarach znacząco różni się I PSK 692/26 7 od wynagrodzenia powoda. Wynagrodzenie powoda – jak twierdzi skarżąca – było ustalone zgodnie z kategorią zaszeregowania i było adekwatne do płacy przypisanej do tej kategorii. W istocie jednak skarżąca prezentuje jedynie dogodny dla siebie stan faktyczny ustalony na podstawie własnej oceny dowodów, co jest niedopuszczalne (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2020 r., II UK 9/19, LEX nr 3060768). Tymczasem Sądy meriti ustaliły, że podstawą niższych wynagrodzeń pracowników z obszaru […] były wyłącznie zaszłości historyczne, a pozwany pracodawca nie zdołał wykazać, że zróżnicowanie wynagrodzenia było zasadne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2023 r., I PSKP 3/22, OSNP 2023 nr 12, poz. 128). Sąd Najwyższy jako „sąd prawa”, rozpoznając nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej, jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2018 r., I PK 50/17, LEX nr 2553397). Skoro w myśl art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, to nie mogą one przemawiać również za oczywistą zasadnością skargi. W przeciwnym razie zachodziłby dysonans między etapem przedsądu a późniejszym rozpoznaniem podstaw kasacyjnych z ograniczeniem wynikającym z tego przepisu, a także wobec związania ustaleniami stanu faktycznego, na którym oparto zaskarżony wyrok (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2019 r., I UK 89/18, LEX nr 2638107). W przypadku zaś powołania jako podstawy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania istnienia w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), skarżący ma obowiązek nie tylko sformułować samo zagadnienie, ale także - w uzasadnieniu wniosku - przedstawić odpowiednią jurydyczną argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania problemu prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od sposobu rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez sąd drugiej instancji. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 2025 r., III USK 143/24, LEX nr 3900096 oraz z dnia 24 czerwca 2025 r., II USK 375/24, LEX nr 3899576). Samo zaś zagadnienie prawne winno zostać sformułowane w taki sposób, aby możliwe było rozstrzygnięcie stawianych przez skarżącego wątpliwości, zatem musi w swej treści zawierać odwołanie do przepisu I PSK 692/26 8 lub przepisów prawa, na tle których takie zagadnienie powstaje. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11, z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 nr 9, poz. 158; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda z 2004 7-8, poz. 51). Zgodnie ze stanowiskiem jednolicie wyrażanym w judykaturze, zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNAPiUS 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571); być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179); pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą i dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467 oraz z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468), który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla którego rozwikłania dotychczasowe orzecznictwo jest niewystarczające. Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia również tych kryteriów. Skarżąca nie przedstawiła w nim jurydycznej argumentacji służącej wykazaniu, że zagadnienie rzeczywiście występuje i wymaga wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy (por. I PSK 692/26 9 postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883; z dnia 3 lutego 2010 r., II UK 311/09, LEX nr 604212; z dnia 29 kwietnia 2021 r., I USK 99/21, LEX nr 3270192). Niewystarczające jest samo zadanie pytania „na jakiej zasadzie, należy wyliczyć odszkodowanie, podczas gdy żaden przepis prawa materialnego nie daje podstaw do przyjęcia pewnej metodologii wyliczenia odszkodowania za naruszenie zasady równego zatrudnienia w zakresie wynagradzania”. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest bowiem problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy przy okazji rozpoznania skargi kasacyjnej przyczyni się do rozwoju prawa i jurysprudencji i będzie miało znaczenie nie tylko dla tej konkretnej, jednostkowej sprawy, lecz także dla innych podobnych spraw. Skarżąca próbuje przekonać Sąd Najwyższy, że „należy udzielić odpowiedzi na pytanie, czy sąd pracy orzekający o odszkodowaniu za naruszenie zasady równego traktowania nie mającego postaci dyskryminacji, albo też spełniające kryteria dyskryminacji uprawniony jest do zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 183d k.p.” Tymczasem w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że do odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania (art. 112 k.p.) zastosowanie ma art. 183d k.p. (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2023 r., III PZP 1/23, LEX nr 3604636). O ile art. 112 i art. 113 k.p. odwzorowują niejednorodne zasady prawa pracy, to przeciwdziałanie zakazowi dyskryminacji i promowanie nakazu równego traktowania zostało ujednolicone. Znaczy to tyle, że art. 18 § 3 k.p. i art. 183d k.p. mają zastosowanie zarówno w przypadku nierównego traktowania, jak i dyskryminacji (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2019 r., III PK 50/18, OSNP 2020 nr 5, poz. 42 i z dnia 9 listopada 2022 r., I PSKP 98/21, LEX nr 3546267). Poza tym, roszczenie odszkodowawcze, o którym mowa w art. 183d k.p., obejmuje wyrównanie uszczerbku zarówno w dobrach majątkowych, jak i niemajątkowych. Wyrównanie to przysługuje w wysokości nie niższej od minimalnego wynagrodzenia za pracę, bez względu na rozmiar wyrządzenia jakiejkolwiek szkody (majątkowej lub niemajątkowej). Przy ustalaniu wysokości odszkodowania należy stosować tzw. metodę dyferencyjną. Opiera się ona na porównaniu stanu rzeczywistego dóbr poszkodowanego ze stanem, który istniałby, gdyby nie doszło do zdarzenia powodującego szkodę. Akceptując tę metodę jako zasadę, prowadzącą zazwyczaj do najwłaściwszych I PSK 692/26 10 rezultatów, należy pamiętać o tym, że ma ona charakter określonego modelu teoretycznego. Jej stosowanie powinno być wolne od automatyzmu i dostosowane do okoliczności sprawy, przede wszystkim w aspekcie oceny elementów miarodajnych i niemiarodajnych przy rekonstrukcji hipotetycznego stanu majątkowego po stronie poszkodowanego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2023 r., III PSK 106/22, LEX nr 3599758). Skoro kwestia ta została już w orzecznictwie jednolicie wyjaśniona, to nie dochodzi do spełnienia przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Ponadto nie można pominąć, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 stycznia 2024 r., I PSKP 39/22 (OSNP 2024, nr 6, poz. 60 z glosą aprobującą H. Szewczyk, OSP 2026 nr 1, poz. 6), w sprawie dotyczącej roszczeń powoda z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu za okres zatrudnienia powoda u skarżącej od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 30 listopada 2019 r., dokonał oceny podobnych zarzutów skargi kasacyjnej skarżącej, uznając za uprawnione założenie, że naruszenie zasady równych praw wymaga odniesienia do konkretnego pracownika (zasada); jednak w szczególnie określonych sytuacjach (uzasadnionych organizacją pracy lub wielopoziomową strukturą organizacyjną) możliwe jest dokonanie porównania do kilku pracowników, a tym samym uśrednienie wartości należnego odszkodowania (art. 112 w związku z art. 300 k.p. i art. 471 k.c.). Natomiast postanowieniem z dnia 10 grudnia 2025 r., I PSK 90/25 (LEX nr 3964024), Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania w sprawie obejmującej kolejny okres zatrudnienia powoda od dnia 1 grudnia 2019 r. do dnia 31 lipca 2021 r. uznając, że skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego w myśl art. 98 § 1 i art. 99 w związku z art. 39821 k.p.c. [SOP]