I PZ 42/99
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1999-09-16
Skład orzekający: Jadwiga Skibińska-Adamowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy powódka w pozwie i kasacji wskazała, że wartość przedmiotu zaskarżenia obejmuje kwotę główną wraz ze skapitalizowanymi odsetkami, a sposób ich wyliczenia nie jest jednoznaczny, sąd drugiej instancji powinien odrzucić kasację bez uprzedniego sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli w pozwie i kasacji powód podał, że wartością przedmiotu sporu i zaskarżenia jest określona kwota pieniężna "wraz ze skapitalizowanymi odsetkami", to bez podjęcia przez sąd drugiej instancji czynności zmierzających do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia kasacją, niezasadny jest wniosek, że wartością tą nie są objęte skapitalizowane odsetki. Zaniechanie przez sąd sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia, w sytuacji gdy sposób określenia wysokości odsetek był niewystarczający dla prawidłowego ustalenia tej wartości, powoduje przedwczesne i tym samym nieprawidłowe odrzucenie kasacji.Stan faktyczny
Powódki dochodziły od pozwanego zapłaty wyrównania wynagrodzenia za pracę wraz ze skapitalizowanymi odsetkami. Sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo. Sąd drugiej instancji zmienił wyrok, oddalając powództwo. Powódki wniosły kasację, wskazując, że wartość przedmiotu zaskarżenia obejmuje kwotę główną wraz ze skapitalizowanymi odsetkami. Sąd Okręgowy odrzucił kasację, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 5.000 zł, ponieważ skapitalizowane odsetki mieściły się w kwocie zasądzonego świadczenia głównego. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu kasacji, wskazując na potrzebę sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie o odrzuceniu kasacji i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w celu sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 16 września 1999 r. I PZ 42/99 Jeżeli w pozwie i w kasacji powód podał, że wartością przedmiotu sporu i zaskarżenia jest określona kwota pieniężna "wraz ze skapitalizowanymi od-setkami", to bez podjęcia przez sąd drugiej instancji czynności zmierzających do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia kasacją, niezasadny jest wnio-sek, że wartością tą nie są objęte skapitalizowane odsetki. Przewodniczący: SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz (sprawozdawca), Sę-dziowie SN : Józef Iwulski, Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 wrześ-nia 1999 r. sprawy z powództwa Michała O., Mirosława G., Marii K. i Agaty K. prze-ciwko Prokuraturze Wojewódzkiej w K. o zapłatę, na skutek zażalenia Marii K. i Agaty K. na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz-nych w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 1999 r. [...] p o s t a n o w i ł : 1. u c h y l i ć zaskarżone postanowienie, 2. sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia kasacją i w tym celu przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 23 stycznia 1997 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Kole zasą-dził od Prokuratury Wojewódzkiej w K. na rzecz Marii K. kwotę 3.468,48 zł i na rzecz Agaty K. kwotę 3.437,01 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia za czas od 1 stycznia do 31 grudnia 1996 r. wraz ze skapitalizowanymi odsetkami za okres do 31 sierpnia 1996 r. i odsetkami ustawowymi poczynając od 30 października 1996 r. do dnia za-płaty.
2 Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 maja 1997 r., rozpoznając apelację strony pozwanej, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo. Od wskazanego wyroku obie powódki złożyły kasację, którą Sąd Okręgowy w Poznaniu odrzucił postanowieniem z dnia 13 kwietnia 1998 r. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiło stwierdzenie, że wartością przedmiotu zaskarżenia kasacją jest wartość podanych w pozwie świadczeń, tj. kwoty 3.468,48 zł i 3.437,01 zł. Wprawdzie wskazanie w kasacji, że wartością przedmiotu zaskarżenia objęte są także skapitalizowane odsetki mogłoby sugerować, iż wartość ta jest wyższa niż kwoty należności głównej, lecz powódki nie podały żadnych kwot z tego tytułu, zatem wnioskowanie o tym jest nieuzasadnione. Sąd Wojewódzki również podniósł, że istota kapitalizacji odsetek sprowadza się do „połączenia szeregu świadczeń z sumą świadczenia pieniężnego, w stosunku do którego zostały ustalone”. Tak więc jeżeli Sąd Rejonowy w sentencji wyroku z dnia 23 stycznia 1997 r., zasądzając na rzecz każdej powódki określone świadczenie wskazał, że podstawę świadczenia stanowi wyrównanie zaległego wynagrodzenia i skapitalizowane odsetki, to nie wzbudza wąt-pliwości to, że nastąpiło doliczenie żądanych odsetek do kwoty świadczenia głów-nego. W tej sytuacji wartość przedmiotu zaskarżenia kasacją w przypadku każdej powódki nie przekracza 5.000 zł, co sprawia, że kasacja jest niedopuszczalna i pod-lega odrzuceniu (art. 3935 KPC). Na powyższe postanowienie obie powódki złożyły zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i nadanie kasacji biegu. Zarzuciły, że w ich pozwie wartość przedmiotu sporu została precyzyjnie określona jako zaległe wynagrodzenie i odsetki i przekra-czała – co do każdej powódki – kwotę 5.000 zł. Również wysokość skapitalizowa-nych odsetek została wskazana, gdyż do pozwu zostały dołączone wykazy przeds-tawiające wysokość odsetek wyliczoną do dnia wniesienia pozwu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zarówno sformułowanie żądania pozwu, jak i określenie wartości przedmiotu zaskarżenia kasacją, a także uzasadnienie wyroku Sądu Wojewódzkiego nie upraw-niały Sądu Okręgowego do odrzucenia kasacji powódek na tej podstawie, że w kwo-tach 3.468,48 zł i 3.437,01 zł mieściły się jakoby skapitalizowane odsetki od tychże
3 kwot, wyliczone na dzień 31 sierpnia 1996 r. W pozwie bowiem powódki podały, że żądają zasądzenia wymienionych kwot tytułem zaległego wynagrodzenia za czas od 1 stycznia do 31 grudnia 1994 r. wraz ze skapitalizowanymi odsetkami za okres do 31 sierpnia 1996 r., zaś w uzasadnieniu powołały się na dołączone do pozwu wyka-zy, obrazujące wysokość roszczenia głównego i oddzielnie odsetek. Natomiast w kasacji wskazały, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowią kwoty 3.468,48 zł i 3.437,01 zł tytułem wynagrodzenia za pracę wraz z kwotą skapitalizowanych odsetek „od roszczeń” w wyżej podanych kwotach. Również Sąd Wojewódzki, rozpoznając apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 23 stycznia 1997 r., napisał w uzasadnieniu, że rozpoznawał apelację w sprawie, w której przedmiotem było wyrównanie wynagrodzenia za pracę za 1994 r. oraz skapitalizowane odsetki „od roszczeń” z tytułu tego wynagrodzenia. Mimo więc niepodania wysokości skapi-talizowanych odsetek w określonej kwocie, nie ulegało wątpliwości, że powódki nie wliczyły ich do roszczenia głównego. Tym samym przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że wymienione odsetki mieściły się w kwotach 3.468,48 zł i 3.437,01 zł było błędne. Należy jednak stwierdzić, że sposób określenia przez powódki wysokości od-setek był niewystarczający dla prawidłowego ustalenia wartości przedmiotu zaskar-żenia kasacją. Powinny bowiem podać kwotowo ich skapitalizowaną wysokość na dzień 31 sierpnia 1996 r. Odwołanie się do wykazów dołączonych do pozwu nie mo-gło prowadzić do ustalenia ich właściwej wysokości, gdyż wykazy te okazały się nie-jasne. Mimo bowiem zawartego w nich stwierdzenia, że obejmują „całość roszcze-nia”, nie było w nich takich kwot z tytułu wyrównania wynagrodzenia za 1994 r., ja-kich powódki żądały w pozwie i jakie wskazały w kasacji. W tej sytuacji rzeczą Sądu Okręgowego było sprawdzenie wartości przed-miotu zaskarżenia kasacją, stosownie do art. 25 § 1 w związku z art. 393 pkt 1 i art. 3933 KPC, i dopiero w wyniku tego sprawdzenia rozstrzygnięcie o odrzuceniu kasacji bądź nadaniu jej dalszego biegu. Zaniechanie przez Sąd Okręgowy powyższych nie-zbędnych czynności spowodowało przedwczesne i tym samym nieprawidłowe jej odrzucenie. Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie stosowanego odpowiednio art. 386 § 3 w związku z art. 39318 i art. 39319 KPC uchylił zaskarżone postanowienie, natomiast badając dopuszczalność kasacji pod kątem wartości przedmiotu zaskarże-nia postanowił – z uwagi na wątpliwości dotyczące właściwego określenia tej warto-
4 ści – sprawdzić ją i w tym celu przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w celu podjęcia odpowiednich czynności. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II CZ 92/98 1998-10-21Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w kasacji może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu określona w pozwie, gdy przedmiot zaskarżenia kasacją jest mniejszy niż przedmiot sporu?
- I PKN 192/97 1997-06-02Jaka jest wartość przedmiotu zaskarżenia w przypadku kasacji od wyroku wstępnego w sprawie o świadczenie?
- I PZ 21/97 1997-05-23Czy przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia w kasacji można sumować wartość przedmiotu rozstrzygnięcia powództwa głównego i wzajemnego?
- II UKN 291/99 2000-01-06Czy określenie wartości przedmiotu zaskarżenia w kasacji w sposób uniemożliwiający jej sprawdzenie, mimo wezwania do uzupełnienia braków, stanowi podstawę do odrzucenia kasacji?
- I PZ 69/97 1998-02-05Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w kasacji, w przypadku oddalenia powództwa o zasądzenie określonej kwoty pieniężnej, jest równa tej kwocie, nawet jeśli jej zasadność co do wysokości nie została w pełni potwierdzona?
Powołane przepisy
art. 3935 KPCart. 25 § 1art. 393 pkt 1art. 3933 KPCart. 386 § 3art. 39318art. 39319 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy