I PZ 66/71

PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1971-12-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może odmówić przyznania pełnych kosztów przejazdu samochodem pełnomocnika, jeśli koszty przejazdu pociągiem byłyby znacznie niższe i wystarczające do celowej obrony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na orzeczenie o kosztach procesu. Stwierdzono, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż koszty przejazdu pełnomocnika pociągiem pośpiesznym były niezbędne do celowej obrony, podczas gdy koszty przejazdu samochodem, znacznie wyższe, nie były uzasadnione w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. Dodatkowo, wskazano na nieprawidłowe ustalenie wysokości wynagrodzenia adwokackiego przez sąd pierwszej instancji, jednakże z uwagi na cofnięcie pozwu i treść art. 102 k.p.c., nie znaleziono podstaw do korektury orzeczenia w tym zakresie.
Stan faktyczny
Powód żądał nakazania pozwanemu złożenia oświadczenia o nieprawdziwości jego wypowiedzi dotyczących kwalifikacji powoda i używania przez niego samochodu służbowego. Powód cofnął pozew zrzekając się roszczenia. Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie i przyznał pozwanemu część kosztów procesu, w tym koszty przejazdu pełnomocnika pociągiem, odmawiając zwrotu kosztów przejazdu samochodem. Pozwany zaskarżył postanowienie w części dotyczącej kosztów, domagając się zwrotu pełnej kwoty.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić zażalenie pozwanego na orzeczenie o kosztach zawarte w postanowieniu Sądu Wojewódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Krzyżanowska. Sędziowie: A. Szczurzewski, K. Zieliński (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Mariana D. przeciwko Tomaszowi S. o nakazanie złożenia oświadczenia, na skutek zażalenia pozwanego na orzeczenie o kosztach zawarte w postanowieniu Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 18 września 1971 r.,postanowił oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePowód żądał w pozwie nakazania pozwanemu złożenia oświadczenia, że wypowiedzi pozwanego w czasie walnego zgromadzenia członków Spółdzielni Pracy Usługowo-Wytwórczej "S.P." w S. odbytego w dniu 9.VI.1971 r., odnoszące się do wykształcenia i kwalifikacji powoda oraz używania przez niego samochodu służbowego niezgodnie z przeznaczeniem - zawierają twierdzenia nieprawdziwe.Sąd Wojewódzki wezwał powoda do uiszczenia wpisu od pozwu w kwocie 500 zł. Po wniesieniu przez niego tej opłaty w dniu 14.VII.1971 r. pozwany złożył odpowiedź na pozew w dniu 19.VIII.1971 r. sporządzoną przez pełnomocnika-adwokata, powód zaś pismem z dnia 7.IX.1971 r. cofnął pozew z równoczesnym zrzeczeniem się roszczenia.Po przeprowadzeniu rozprawy, na której pełnomocnik pozwanego złożył spis kosztów opiewających na kwotę 1.449 zł, Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 18 września 1971 r. umorzył postępowanie oraz przyznał pozwanemu od powoda 557,20 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.Pozwany, zaskarżając powyższe postanowienie w części orzekającej o kosztach procesu, wniósł o jego zmianę i przyznanie mu kosztów w łącznej kwocie 1.449 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:W rozdziale 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 1967 r. w sprawie opłat za czynności zespołów adwokackich (Dz. U. Nr 48, poz. 241), regulującym opłaty w sprawach cywilnych, nie jest przewidziana wysokość opłaty za czynności zespołu w sprawie o prawa niemajątkowe, polegającej na żądaniu złożenia oświadczenia odpowiedniej treści. Zgodnie z § 6 ust. 3 cyt. rozporządzenia wysokość opłaty za czynności zespołu w sprawie nie przewidzianej w rozporządzeniu określa kierownik zespołu adwokackiego, przyjmując za postawę opłaty w sprawach o najbardziej zbliżonym charakterze.Sąd Wojewódzki, określając wysokość wynagrodzenia adwokackiego w rozpoznawanej sprawie, błędnie powołał się na § 28 pkt 4 cyt. rozporządzenia, przepis ten bowiem znajduje się w rozdziale 3, regulującym "opłaty w innych sprawach" i nie dotyczy opłat w sprawach cywilnych, lecz opłat w sprawach podatkowych i administracyjnych.W sprawach, w których wysokość opłaty za czynności zespołu nie jest przewidziana w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności zespołów adwokackich, lecz określa ją stosownie do § 6 ust. 3 tego rozporządzenia kierownik zespołu adwokackiego, strona powinna najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia złożyć sądowi spis kosztów, poświadczony przez kierownika zespołu.Złożony przez pełnomocnika pozwanego spis kosztów nie został potwierdzony przez kierownika zespołu. W takiej sytuacji, jeżeli Sąd Wojewódzki, nie mając możności sprawdzenia wysokości wpłaty dokonanej na rzecz zespołu, określił wysokość wynagrodzenia adwokackiego na kwotę 360 zł, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do korektury zaskarżonego orzeczenia, mimo błędnie powołanej przez Sąd Wojewódzki podstawy prawnej przy określeniu wysokości opłaty na rzecz zespołu, zwłaszcza że wobec cofnięcia pozwu przed rozprawą zachodziły podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c.Sąd Wojewódzki przyznał pozwanemu tytułem zwrotu kosztów przejazdu pełnomocnika na rozprawę 67,20 zł, uwzględniając cenę biletu za przejazd 1 klasą pociągu pośpiesznego z siedziby zespołu do Sądu.Odmowa przyznania pozwanemu zwrotu kosztów przejazdu samochodem znajduje uzasadnienie w przepisie art. 98 § 1 k.p.c., według którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie tylko koszty niezbędne do celowej obrony, za niezbędne zaś w rozumieniu wymienionego przepisu, według trafnej oceny Sądu Wojewódzkiego, należało uznać koszty przejazdu pełnomocnika na rozprawę pociągiem pośpiesznym, a nie koszty przejazdu samochodem, prawie sześciokrotnie przewyższające cenę biletu za przejazd pociągiem.Z braku zatem uzasadnionych podstaw zażalenie pozwanego podlega oddaleniu (art. 397 § 1 i 2 oraz art. 387 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 102 KPCart. 98 § 1 KPCart. 397 § 1art. 387 KPC§ 6 ust. 3§ 28 pkt 4§ 1

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.