I UK 127/16

Sygn. akt I UK 127/16 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z odwołania G. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 stycznia 2017 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt III AUa [...], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Ubezpieczony G. M. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w[...] z dnia 1 grudnia 2015 r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 w związku art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.) ze względu na przyjęcie przez Sąd drugiej instancji, że wykonywana przez skarżącego praca na stanowisku kierowcy pojazdów gąsienicowych (operatora spycharki) w okresie od 1 lipca 1985 r. do 31 grudnia 1998 r. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w D. nie była pracą wykonywaną stale w pełnym wymiarze pracy, świadczoną w reżimie stosunku pracy w sytuacji, gdy G. M. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca pojazdów gąsienicowych (operator spycharki), podlegał kierownictwu Spółdzielni, korzystał z urlopu wypoczynkowego i 2 innych przywilejów pracowniczych, nigdy nie wnosił wkładu członkowskiego, nie brał udział w zebraniach i zgromadzeniach Spółdzielni, § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w związku z treścią załącznika do rozporządzenia - wykazu A, działu VIII, poz. 3, przez ich niezastosowanie i przyjęcie przez Sąd drugiej instancji, że praca wykonywana przez ubezpieczonego na stanowisku kierowcy pojazdów gąsienicowych (operatora spycharki) nie była pracą wykonywaną w ramach stosunku pracy, a także naruszenie przepisów postępowania cywilnego, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 385 k.p.c., przez oddalenie apelacji ubezpieczonego jako bezzasadnej, pomimo że wykonywał on pracę kierowcy pojazdów gąsienicowych (operatora spycharki) stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, i praca ta miała charakter pracy w warunkach szczególnych, wymienionej w wykazie A, dziale VIII, poz. 3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując, że „skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ wydane orzeczenie rażąco narusza przepisy wskazane w petitum, pozbawiając jednocześnie skarżącego prawa do emerytury we wcześniejszym wieku, w sytuacji gdy wykonywał on pracę w warunkach szczególnych na stanowisku kierowcy pojazdu gąsienicowego (operatora spycharki) charakterystyczną dla stosunku pracy. Pracę świadczył w miejscu i czasie wskazanym przez pracodawcę, podlegał kierownictwu spółdzielni, korzystał z urlopu wypoczynkowego i innych przywilejów pracowniczych, nie wnosił wkładu członkowskiego, nie uczestniczył w zgromadzeniach i zebraniach Spółdzielni. Z jego wynagrodzenia potrącane były składki na ubezpieczenie emerytalne. Codziennie podpisywał listę obecności, pracował po 8 godzin i jeden raz w miesiącu pobierał wynagrodzenie za pracę.”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wstępnie trzeba przypomnieć, że ograniczenia dopuszczalności wnoszenia skargi kasacyjnej wynikają z konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego w systemie organów wymiaru sprawiedliwości. Skarga kasacyjna nie jest więc (kolejnym) 3 środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, gdy się weźmie nadto pod uwagę, że Konstytucja w art. 177 ust. 1 gwarantuje jedynie dwuinstancyjne postępowanie. Ewentualna możliwość dalszego postępowania, w tym postępowania przed Sądem Najwyższym, stanowi uprawnienie dodatkowe, które może zostać obwarowane szczególnymi przesłankami, w tym określonymi w art. 3989 § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. należy zauważyć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego trzeba uznać, że wynika ona zwykle z oczywistego, widocznego prima facie naruszenia przepisów prawa polegającego na sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c., lecz o naruszenie kwalifikowane (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107; z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109; z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494; z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 4 218/07, LEX nr 375616). Jeżeli więc przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania miałaby być okoliczność, że skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3984 § 1 w związku z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), skarżący powinien w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta „oczywistość” i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia, koncentrując się na wykazaniu kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274). W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wykonywanie pracy na podstawie ważnego stosunku członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej wyklucza kwalifikowanie jej jako stosunku pracy, a konsekwencji okres wykonywania pracy w charakterze członka spółdzielni nie może zostać zaliczony do okresu, od którego zależy nabycie prawa do wcześniejszej emerytury z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 kwietnia 2012 r., I UK 384/11, LEX nr 1212661; z dnia 8 grudnia 2009 r., I UK 186/09, OSNP 2011 nr 13-14, poz. 189; z dnia 23 sierpnia 2005 r., I UK 312/04, LEX nr 989238; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2008 r., III UK 92/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 80). Biorąc pod uwagę przedstawione wypowiedzi judykatury, nie sposób zaakceptować tezy skarżącego o oczywistym naruszeniu przepisów wskazanych w podstawach kasacyjnych. Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c., należało postanowić jak w sentencji.