I USK 161/22
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2023-01-12
Skład orzekający: Leszek Bielecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy organ rentowy wydaje decyzję o wymiarze składek z urzędu, prowadzenie postępowania w przedmiocie ustalenia osoby płatnika składek zawiesza bieg terminu przedawnienia składek objętych decyzją wymiarową?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącego zagadnienia prawne nie mają rangi istotnych. Wskazał, że możliwość wydania decyzji o wysokości zadłużenia była możliwa dopiero po uprawomocnieniu się decyzji stwierdzającej, kto jest płatnikiem składek. Twierdzenie o wygaśnięciu należności wskutek przedawnienia zostało uznane za nieuprawnione, gdyż bieg terminu przedawnienia nie został zawieszony w sposób wskazany przez skarżącego.Stan faktyczny
Spółka złożyła odwołanie od decyzji ZUS stwierdzającej zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek. Po oddaleniu odwołania przez Sąd Okręgowy i apelacji przez Sąd Apelacyjny, spółka wniosła skargę kasacyjną. W skardze podniosła, że postępowanie w przedmiocie ustalenia płatnika składek powinno zawieszać bieg terminu przedawnienia składek objętych decyzją wymiarową. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od spółki na rzecz organu rentowego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I USK 161/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bielecki w sprawie z odwołania K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Łodzi o zadłużenie z tytułu składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 stycznia 2023 r., skargi kasacyjnej odwołującej się Spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt III AUa 548/21, I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. zasądza od K. sp. z o. o. w Ł. na rzecz organu rentowego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 11 lutego 2022 r., III AUa 548/21, oddalił apelację odwołującej się K. spółki o ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. (płatnik składek) od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 25 lutego 2021 r., VIII U 742/20, oddalającego odwołanie spółki od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Łodzi z 7 stycznia 2020 r. stwierdzającej, że płatnik składek jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, zaś zadłużenie wraz
2 z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 156.545,57 zł. Płatnik składek zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną. Wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazując na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego: 1/ czy wobec treści art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.), z której wynika, że organ rentowy może wydać decyzję o wymiarze składek z urzędu wobec płatnika składek, prowadzenie postępowań, w wyniku których zapaść ma rozstrzygniecie w przedmiocie osoby płatnika składek, uniemożliwia wydanie organowi rentowemu decyzji wymiarowej, ze skutkiem dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia składek objętych decyzją wymiarową w trakcie prowadzenia postępowań o ustalenie kto jest płatnikiem składek dla ubezpieczonych pracowników - przy jednoczesnym braku sporu co do osoby pracodawcy oraz wysokości podstaw wymiaru składek; oraz 2/ w przypadku uznania, że brak wiążącego ustalenia osoby płatnika zawiesza bieg terminu przedawnienia składek, to czy w kontekście brzmienia art. 48 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych okoliczność ta winna być traktowana w kategoriach zagadnienia wstępnego wymaganego wcześniej do rozstrzygnięcia, uregulowanego w art. 24 ust. 5e) tej ustawy, jako okoliczność zawieszająca bieg terminu przedawnienia składek, a to z uwagi na brak wskazania przez ustawodawcę jako jednej z decyzji, których wydanie powoduje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia składek ZUS, w art. 24 ust. 5f) tej ustawy decyzji w przedmiocie ustalenia płatnika składek. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów procesu za drugą instancję od organu rentowego na rzecz skarżącego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy przyjęcia jej do rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Warunkiem skuteczności wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jest przedstawienie problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni. Takim zagadnieniem prawnym jest zagadnienie, które wiąże się z określonymi przepisami prawa materialnego lub procesowego, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, lecz także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Przedstawienie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez sformułowanie problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, określenie przepisów prawa, w związku z którymi powstało, i powołanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wtedy Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” i to „istotnym” (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 września 2014 r., I CSK 729/13, LEX nr 1532950; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, LEX nr 1622307). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał istnienia powołanej przez siebie przesłanki przedsądu. Sformułowane we wniosku zagadnienia nie mają bowiem rangi istotnych, gdyż udzielenie na nie odpowiedzi nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa. W przeciwnym razie funkcja podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. będzie bezprzedmiotowa i postępowanie kasacyjne stanie się powszechną (trzecią) instancją. Fakt złożenia przez płatnika składek odwołania od „części” decyzji z 9 lipca 2019 r., tj. w zakresie wskazania płatnika, nie mógł spowodować uprawomocnienia
4 się decyzji w części ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom przez pracownika. Te dwie rzeczy są bowiem nierozerwalnym komponentem decyzji zobowiązaniowej. Dopiero prawomocne zakończenie sporów mogło stanowić asumpt do wydania zaskarżonej decyzji. Nieuprawnionym zatem jest twierdzenie skarżącego, że należności wynikające z zaskarżonej decyzji, w przedmiocie wymiaru składek, w przeważającej części uległy wygaśnięciu wskutek przedawnienia. Możliwość wydania decyzji o wysokości zadłużenia była możliwa dopiero po uprawomocnieniu się decyzji stwierdzającej, iż to K. sp. z o. o. jest płatnikiem składek za poszczególnych ubezpieczonych. Wobec niewykazania przez skarżącego istnienia powołanej przesłanki przedsądu, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. [as]
Powiązane orzeczenia
- I USK 355/24 2025-12-04Czy w przypadku sporu co do ustalenia osoby płatnika składek, prowadzenie postępowania w tym przedmiocie zawiesza bieg terminu przedawnienia składek objętych decyzją wymiarową, a jeśli tak, czy powinno być traktowane jak…
- II UK 618/16 2017-10-12Czy skarga kasacyjna organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego, oddalającego apelację organu rentowego w sprawie o zwrot nienależnie pobranych świadczeń, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I UK 265/16 2017-04-13Czy podejmowanie incydentalnych działań nie mających uzasadnienia z punktu widzenia zasady racjonalnego gospodarowania, nieopłacalnych i pozostających w sprzeczności z regułami zyskowności, można uznać za prowadzenie dzi…
- I USK 577/21 2022-08-10Czy skarga kasacyjna organu rentowego dotycząca zwrotu nienależnie opłaconych składek spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie istnienia istotnego zagadnienia prawne…
- III UK 109/15 2016-03-02Czy płatnik składek jest zobowiązany do samodzielnej weryfikacji statusu ubezpieczonego na podstawie umowy zlecenia, niezależnie od złożonego oświadczenia, a jeśli tak, to w jakim trybie i czy brak takiej weryfikacji moż…
Powołane przepisy
art. 48 ust. 1art. 24 ust. 5art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy