I USK 190/23

I USK 190/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania W. K. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie o wysokość emerytury policyjnej i renty inwalidzkiej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 25 kwietnia 2024 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt III AUa 384/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża ubezpieczonego kosztami pełnomocnika organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE W wyroku z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt III AUa 384/21, Sąd Apelacyjny w Krakowie – w sprawie z odwołania W. K. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie (dalej jako: „Dyrektor ZER”) – zmienił zaskarżony apelacją organu rentowego wyrok Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach z dnia 30 grudnia 2020 r., sygn. akt V U 2545/19, i oddalił odwołania ubezpieczonego od dwóch decyzji organu rentowego z dnia 6 czerwca 2017 r.: - nr I USK 190/23 2 ewid.: […], w której Dyrektor ZER na podstawie art. 15c w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (dalej jako: „ustawa zaopatrzeniowa”) oraz na podstawie otrzymanej z IPN informacji nr […] z dnia 7 marca 2017 r. ponownie ustalił W. K. wysokość policyjnej emerytury od 1 października 2017 r.; - nr ewid.: […], w której Dyrektor ZER na podstawie wskazanych przepisów ustawy zaopatrzeniowej oraz na podstawie otrzymanej z IPN informacji nr […] z dnia 7 marca 2017 r. ponownie ustalił dla W. K. wysokość renty inwalidzkiej od 1 października 2017 r. Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego odwołujący się zaskarżył skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wadliwą subsumpcją przepisów prawa. Sąd Apelacyjny zupełnie pominął, iż do zastosowania rygorów z art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej nie wystarczy samo formalne pełnienie służby w jednostkach wymienionych w art. 13b ustawy w okresie od 22 lipca 1944 roku do 31 lipca 1990 roku. Ważne jest również, aby doszło do pełnienia służby polegającej na zwalczaniu opozycji demokratycznej, związków zawodowych, stowarzyszeń, kościołów i związków wyznaniowych, łamaniu prawa do wolności słowa i zgromadzeń, gwałceniu prawa do życia, wolności, własności i bezpieczeństwa obywateli, łamaniu praw człowieka i obywatela. Tylko jednoznaczne ustalenia faktyczne w kwestii wykonywanych przez skarżącego obowiązków służbowych (ich charakteru) w okresie wskazanym w informacji IPN o przebiegu służby, pozwoli na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o: 1) wydanie przez Sąd Najwyższy postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; ewentualnie 2) oddalenie skargi kasacyjnej ubezpieczonego, 3) w przypadku pkt 1-2 powyżej - zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym w podwójnej wysokości stawki minimalnej (z uwagi na § 15 ust. 3 pkt 1 I USK 190/23 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) - według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ubezpieczonego nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205, z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Podczas, gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu I USK 190/23 4 art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymogów; nie wykazuje, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej skarżący wskazuje w oczywistym naruszeniu określonych przepisów prawa przez przyjęcie przez Sąd drugiej instancji, że dla zastosowania rygorów z art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej wystarczy samo tylko formalne pełnienie służby w jednostkach wymienionych w art. 13b ustawy w okresie od 22 lipca 1944 roku do 31 lipca 1990 roku bez oceny faktycznie wykonywanych przez skarżącego obowiązków służbowych (ich charakteru) w okresie wskazanym w informacji IPN o przebiegu służby. Twierdzenia te skarżący poczynił w oderwaniu od realiów sprawy, nie I USK 190/23 5 przedstawiające we wniosku alternatywnych wobec ustaleń zaskarżonego wyroku konstatacji. Taka – sugerowana w uzasadnieniu wniosku – sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Z podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie wynika, że skarżący znalazł się w szeregach aparatu bezpieczeństwa państwa - po wieloletniej służbie w MO - świadomie i dobrowolnie w październiku 1981 r. Był już wtedy nie tylko doświadczonym, ale również wykształconym kierunkowo oficerem (m.in. ukończył Studium Podyplomowe […]), a także aktywnym społecznie członkiem P.. Na stanowisku z-cy Komendanta Miejskiego ds. Polityczno-Wychowawczych w KMMO K. wykazał się własną inicjatywą w organizowaniu pracy politycznej i szkoleniowej w jednostce. Prezentował wysoki poziom ideowy i „właściwą” postawę służbowo-polityczną. 1 października 1985 r. został wyróżniony za działania penetracyjno-rozpoznawcze oraz pracę operacyjno-dochodzeniową, a także duże zaangażowanie w ustaleniu i aresztowaniu sprawców wykonania „napisów o wrogiej treści” na terenie K. w nocy 13 września 1985 r. Powyższe ustalenia stanowiły punkt odniesienia do zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Skarżący nie przedstawił więc przekonującej argumentacji polemicznej, w której wykazałby sugerowaną oczywistą zasadność jego skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (pkt 1.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2. niniejszego postanowienia ma podstawę w art. 102 k.p.c. [SOP] [ms] I USK 190/23 6