I USK 361/24

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2025-01-08

Skład orzekający: Piotr Prusinowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności członka zarządu stowarzyszenia za zaległości składkowe powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie nie wskazuje jednoznacznie na przesłanki przyjęcia określone w art. 3989 § 1 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie sporządził prawidłowo wniosku o przyjęcie skargi, nie wskazując na którą spośród przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. opiera swój wniosek. Nie jest rzeczą Sądu Najwyższego wyręczanie strony w poszukiwaniu argumentów na rzecz merytorycznego rozpoznania skargi. W przypadku powołania się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, skarżący musi wykazać, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, a nie należą do zwykłych wątpliwości związanych z procesem stosowania prawa, przedstawiając argumenty potwierdzające ich istnienie oraz własną propozycję interpretacyjną.
Stan faktyczny
H. S. odwołał się od decyzji ZUS ustalającej jego odpowiedzialność za zaległości składkowe stowarzyszenia. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły odwołania, uznając, że skarżący nie wykazał braku winy w niewszczęciu we właściwym czasie postępowania likwidacyjnego. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania opierał na wątpliwościach dotyczących okoliczności egzoneracyjnych związanych z odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od H. S. na rzecz ZUS zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I USK 361/24 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z odwołania A. L., L. T. i H. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Sosnowcu o ustalenie odpowiedzialności za zaległości składkowe stowarzyszenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 8 stycznia 2025 r., skargi kasacyjnej H. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt III AUa 1683/22, I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. zasądza od H. S. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddziału w Sosnowcu 2.700 zł (dwa tysiące siedemset) z ustawowymi odsetkami z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. ł.n UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 30 listopada 2023 r. oddalił apelację H. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 26 maja 2022 r., oddalającego odwołania H. S., L. T. i A. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określających odpowiedzialność za zobowiązania Stowarzyszenia H. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz FP i FGSP, zatrudnianych pracowników, powstałe w okresie od sierpnia 2015 r. do I USK 361/24 2 lutego 2016 r., w łącznej kwocie 109.682,73 zł. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Sąd Apelacyjny wskazał, że przesłanki odpowiedzialności członka zarządu stowarzyszenia są takie same, jak członka zarządu spółki z modyfikacją wskazaną w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., I UK 229/12 (OSNP 2013 nr 19-20, poz. 237), polegającą na przyjęciu, że odpowiedniość stosowania art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) do członków zarządu stowarzyszenia nieprowadzącego działalności gospodarczej w zakresie odpowiedzialności za zaległości składkowe na podstawie art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych polega na wykazaniu braku winy w niewszczęciu postępowania likwidacyjnego. Przyjmując za własne ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, Sąd odwoławczy podzielił ich ocenę prawną. Sąd Apelacyjny uznał również, że w okolicznościach sprawy skarżący nie wykazał również przesłanki egzoneracyjnej w postaci braku winy w niewszczęciu we właściwym czasie postępowania likwidacyjnego - na co się powoływał. Zgodnie z ustaleniami Sądu Okręgowego, w okresie objętym decyzją członkowie zarządu mieli świadomość, że wysokość otrzymanych w 2015 r. dotacji nie pokryje kosztów uczestnictwa w sezonie gry 2015/2016. Sąd wskazał, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, dotyczy również winy nieumyślnej w postaci lekkomyślności, jak i niedbalstwa. Dla wykazania przesłanki egzoneracyjnej nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy w niewszczęciu postępowania. Odwołujący się H. S. w skardze kasacyjnej zaskarżył wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy - art. 233 k.p.c. Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego a, to jest art. 116 § 1 i 116a § Ordynacji podatkowej. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący nie wskazał, na której spośród przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania opiera swój wniosek. W uzasadnieniu podał natomiast na wątpliwości dotyczące okoliczności egzoneracyjnych związanych z odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe osób trzecich. I USK 361/24 3 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie, zaś w myśl art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący nie sporządził w sposób prawidłowy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z treści skargi nie wynika bowiem na którą spośród przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania powołuje się strona. Nie jest rzeczą Sądu Najwyższego wyręczanie pełnomocnika w poszukiwaniu argumentów na rzecz merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej w podstawach kasacyjnych i ich uzasadnieniu, jeżeli strona nie powołała ich we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16; z 4 lipca 2017 r., III CSK 64/17; z 10 maja 2018 r., I CSK 800/17). Skarżący we wniosku przyjęcie skargi pisze o „wątpliwościach” dotyczących art. 116 Ordynacji podatkowej, a zatem jego wypowiedzi najbliżej jest do przesłanki dotyczącej potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości. W odniesieniu do tej przesłanki, należy wskazać, że wymaga ona wykazania, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym polegają wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do zwykłych I USK 361/24 4 wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa. Konieczne jest wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej. Skarżący nie podjął próby sprostania tak scharakteryzowanym wymaganiom, ponieważ w uzasadnieniu wniosku nie przedstawił jakiegokolwiek argumentu mającego potwierdzić występowanie jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. [SOP] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 98 § 11 KPCart. 116art. 31art. 116 § 1 pkt 1art. 233 KPCart. 116 § 1art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1 KPC§ 11§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy