I USK 404/21

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2022-02-08

Skład orzekający: Bohdan Bieniek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna odwołującego się od wyroku Sądu Okręgowego, dotycząca ustalenia niepełnosprawności, spełnia przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. jako oczywiście uzasadniona?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazana podstawa (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) nie została dostatecznie zrekonstruowana. Argumentacja skarżącego była zbyt ogólna i szablonowa, nie wykazywała obiektywnie istniejących, widocznych prima facie wadliwości, a jedynie stanowiła próbę podważenia swobodnej oceny dowodów dokonanej przez Sąd Okręgowy. Sam fakt wydania orzeczenia oddalającego odwołanie nie stanowi przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Małoletni B. L., reprezentowany przez matkę, odwołał się od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Sąd Rejonowy oddalił odwołanie, a Sąd Okręgowy oddalił apelację. Pełnomocnik małoletniego wniósł skargę kasacyjną, wskazując na oczywiste naruszenia prawa materialnego i procesowego, które miały skutkować wadliwym orzeczeniem o niepełnosprawności. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał adwokatowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I USK 404/21 POSTANOWIENIE Dnia 8 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania małoletniego B. L. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego matkę A. L. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie […] w K. o ustalenie niepełnosprawności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 8 lutego 2022 r., skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt X Ua […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego w S.) na rzecz adwokata M. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł, powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem pomocy prawnej udzielonej odwołującemu się w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z dnia 3 lipca 2000 r., oddalił apelację małoletniego B.L., reprezentowanego przez matkę A. L. od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 5 listopada 2019 r., mocą którego oddalono jego 2 odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (…) w K. z dnia 7 maja 2018 r. Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik odwołującego się. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że jest ona oczywiście uzasadniona, bowiem Sąd drugiej instancji, w ocenie skarżącego, dopuścił się oczywistych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, będących w sposób bezpośredni związanych z kwestią kwalifikacji małoletniego B. L. jako osoby niepełnosprawnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2020 r., poz. 426 ze zm.), co w konsekwencji skutkowało wydaniem wadliwego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie mogła być przyjęta do rozpoznania, gdyż wskazana podstawa (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) nie została w sposób dostateczny zrekonstruowana. Już na wstępie skarżący zaznacza, że suponowane uchybienia oceniane są miarą spojrzenia przedstawiciela ustawowego odwołującego się. Tymczasem chodzi o obiektywnie istniejące wady, które mają charakter podstawowy i widoczny prima facie. Zestawienie argumentów zawartych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania stanowi konglomerat twierdzeń, które zostały zbudowane uniwersalnie i szablonowo, co samo w sobie gubi istotę oczywistego naruszenia prawa, skoro chodzi o konkretny werdykt. Należy zaznaczyć, że został on wyprowadzony w oparciu o określone dowody (w tym z opinie biegłych). Z samego faktu, że wnioski końcowe są odmienne od oczekiwanych przez procesującą się stronę nie czyni zadość podstawie wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Po wtóre, na proces oddalenia odwołania złożyło się szereg czynności procesowych, w tym wnioski wynikające z opinii lekarskiej. Dlatego kwalifikowane uchybienie powinno być skonkretyzowane i wyrażone w określonej czynności, bo dopiero wówczas staje się widoczne i podlega ocenie, czy jest elementarne. Tymczasem przyjęcie supozycji, że ubezpieczony jest osobą niepełnosprawną a Sąd dopuścił się naruszeń w 3 obrębie prawa materialnego i procesowego siłą rzeczy wkracza w sferę swobodnej oceny dowodów, jakiej dokonał Sąd Okręgowy. W pisemnych motywach wskazano przyczyny, z powodu których odmówiono zaliczenia ubezpieczonego do osób wymagających konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innych osób. Użyte instrumentarium prawne nie koliduje z zasadami doświadczenia życiowego, bowiem w sposób logiczny - choć sprzeczny z intencją odwołującej się – wyjaśnia motywy odmowy uwzględnienia żądania. Na tym etapie nie sposób dojrzeć oczywistego naruszenia prawa, a na pewno nie może nim być sam fakt wydania orzeczenia oddalającego odwołanie, gdyż wówczas w każdym wypadku negatywnego rozstrzygnięcia mielibyśmy do czynienia z przesłanką z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Ustalenie niepełnosprawności wymaga wiadomości specjalistycznych, gdyż w ten sposób weryfikuje się subiektywną ocenę odnośnie do stopnia dysfunkcji, z którymi styka się ubezpieczony. Nie trzeba specjalnych wywodów, że troska przedstawiciela ustawowego w ochronę interesów dziecka nie tworzy autonomicznych podstaw do akceptacji stanowiska zawartego w odwołaniu, w tym także wtenczas, gdy między orzeczeniem pozwanego a wyrokowaniem przez Sąd drugiej instancji doszło do potencjalnego pogorszenia się stanu zdrowia. Oś procedowania stanowi zaskarżona decyzja. Stąd wobec braku przesłanek z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. orzeczono w myśl art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej odwołującemu się w postępowaniu kasacyjnym, orzeczono w myśl art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.- Prawo o adwokaturze (jednolity tekst: Dz.U. z 2020 r., poz. 1621) w związku z § 15 ust. 2 i § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 18) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. SK 66/19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 769).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 29 ust. 2§ 1 pkt 4§ 2§ 15 ust. 2§ 16 ust. 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy