I USK 637/26
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2026-02-18
Skład orzekający: Bohdan Bieniek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia właściwego ustawodawstwa ubezpieczeniowego w przypadku pracy wykonywanej za granicą jest oczywiście uzasadniona, gdy skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że nie była ona oczywiście uzasadniona. Sąd podkreślił, że oczywistość zasadności skargi nie wynika z samych argumentów podniesionych w jej podstawach, ani z widocznych na pierwszy rzut oka uchybień sądu drugiej instancji. W przypadku, gdy skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez sąd drugiej instancji, które są wiążące w postępowaniu kasacyjnym, nie można mówić o oczywistej zasadności skargi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odwołania E. Sp. z o.o. od decyzji ZUS odmawiającej podlegania pracownika ustawodawstwu polskiemu w okresie od października 2018 r. do września 2019 r. Sąd Apelacyjny, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego, stwierdził, że pracownik nie prowadził znaczącej działalności gospodarczej w Polsce ani nie wykonywał pracy w Polsce, w związku z czym podlegał ustawodawstwu niemieckiemu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędne zastosowanie przepisów i pozbawienie pracownika prawa do ubezpieczenia w Polsce.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
I USK 637/26
POSTANOWIENIE
Dnia 18 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bohdan Bieniek
w sprawie z odwołania E. Sp. z o.o. z siedzibą w S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Jaśle
z udziałem P. D.
o ustalenie właściwego ustawodawstwa,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 18 lutego 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się Spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Rzeszowie z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt III AUa 794/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od skarżącego na rzecz organu rentowego kwotę
240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 13 maja 2025 r., oddalił
apelację odwołującej się E. Sp. z o.o. w S. (dalej jako płatnik składek) od wyroku
Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 27 września 2023 r., oddalającego odwołanie
płatnika składek od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Jaśle z
dnia 6 kwietnia 2020 r. (oraz 9 marca 2021 r.), stwierdzających, że zainteresowany
P. D. nie podlega ustawodawstwu polskiemu w okresie od 2 października 2018 r.
do 20 września 2019 r., ze względu na podleganie ustawodawstwu niemieckiemu,
I USK 637/26 2
wycofując jednocześnie zaświadczenie A1, potwierdzające, że w tym okresie
zastosowanie znajdowało ustawodawstwo polskie.
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że poczynione w
sprawie ustalenia faktyczne nie pozwoliły na stwierdzenie, aby w okresie objętym
zaskarżoną decyzją płatnik składek prowadził jakąkolwiek znaczącą dochodowo
działalność gospodarczą na terenie Polski ani aby zainteresowany wykonywał
również pracę w Polsce. W konsekwencji zainteresowany nie spełniał warunków
podlegania ustawodawstwu polskiemu na podstawie art. 13 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1
rozporządzenia nr 883/2004, a zatem powinien podlegać ustawodawstwu miejsca
rzeczywistego wykonywania pracy (art. 11 ust. 3a tego rozporządzenia) czyli w tym
wypadku ustawodawstwu niemieckiemu.
Płatnik składek zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego skargą
kasacyjną w całości, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania
sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od
organu rentowego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odwołano się do
podstawy z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona). W ocenie skarżącego, za wystąpieniem tej podstawy przedsądu
przemawia bezpodstawne niezastosowanie właściwych przepisów oraz
niewłaściwe zastosowanie takich przepisów, które w ustalonym stanie faktycznym
nie powinny znaleźć zastosowania, konsekwencją czego było pozbawienie
zainteresowanego prawa do ubezpieczenia społecznego w Polsce, chociaż jako
pracownik podmiotów mających siedzibę w Polsce podlegał on ustawodawstwu
polskiemu, a podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie powinny być
przepisy art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do jej merytorycznego rozpoznania.
W tej sprawie wypowiedział się już Sąd Najwyższy (zob. postanowienia: z dnia
16 października 2024 r., III USK 131/24; z dnia 13 marca 2025 r., III USK 31/24;
z dnia 17 czerwca 2025 r., III USK 36/25; wyrok z dnia 14 maja 2025 r., III USKP
I USK 637/26 3
34/25). Już na podstawie przywołanych judykatów można stwierdzić, że skarga
kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona.
Skarżący trafnie opisuje na czym polegać powinna oczywista zasadność
skargi kasacyjnej, jednak w dalszej warstwie dość swobodnie odnosi się do tych
wymagań. Po pierwsze, o oczywistości skargi nie decydują argumenty zawarte w
jej podstawach; po drugie, nie podnosi kwalifikowanych, widocznych na pierwszy
rzut oka, uchybień Sądu drugiej instancji. Po trzecie, jego spojrzenie na problem
wynika z odmiennego postrzegania okoliczności faktycznych, skoro oczywistej
zasadności naruszenia powołanych w podstawach skargi przepisów prawa
materialnego upatruje się w ich niezastosowaniu do okoliczności niniejszej sprawy.
Tymczasem w postępowaniu kasacyjnym wiążące były ustalenia zaskarżonego
wyroku, że w spornym okresie zainteresowany wykonywał pracę najemną w
jednym tylko państwie członkowskim, tj. w Niemczech, który ponadto nie prowadził
na terenie Polski „znacznej działalności”. Skarżący w istocie kwestionuje więc
dokonaną przez Sąd ocenę dowodów i wynikające z niej ustalenia faktyczne, co
zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. uchyla się spod kontroli kasacyjnej i w żadnej mierze
nie świadczy o tym, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Gwoli
ścisłości należy zaznaczyć, że zasadności skargi kasacyjnej nie świadczy wyrok
Sądu Najwyższego (np. z dnia 18 czerwca 2024 r., III USKP 20/24), gdyż podstawą
uwzględniania skargi w cytowanej sprawie był brak odniesienia się do oceny
skutków wynikających z art. 13 ust.1 lit. b (ii) rozporządzenia nr 883/2004, a w
przedmiotowej sprawie ten wątek został wyjaśniony.
Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego
skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. należało
postanowić jak w sentencji. O kosztach orzeczono w myśl art. 98 § 1 w związku
z art. 39821 k.p.c.
AGM
[a.ł]
I USK 637/26 4
Powiązane orzeczenia
- II UK 454/17 2018-10-31Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia właściwego ustawodawstwa ubezpieczeń społecznych w przypadku jednoczesnego wykonywania pracy najemnej za granicą i działalności gospodarczej w kraju, może być uznana za oczywiście…
- III UK 90/18 2018-12-19Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia właściwego ustawodawstwa zabezpieczenia społecznego w przypadku pracy najemnej za granicą i działalności gospodarczej w kraju może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywi…
- III USK 347/21 2022-03-16Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia właściwego ustawodawstwa ubezpieczeń społecznych, w sytuacji gdy praca za granicą miała charakter marginalny, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie wy…
- III USK 31/24 2025-03-13Czy skarga kasacyjna odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie w sprawie o ustalenie właściwego ustawodawstwa ubezpieczeniowego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I UK 227/16 2017-03-23Czy skarga kasacyjna w sprawie ustalenia właściwego ustawodawstwa ubezpieczeń społecznych może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy zarzuty dotyczą naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, a wnioskodawca nie…
Powołane przepisy
art. 13 ust. 1art. 12 ust. 1art. 11 ust. 3art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 13 ust.1art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 4§ 3§ 2
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy