I USK 637/26

PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2026-02-18

Skład orzekający: Bohdan Bieniek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia właściwego ustawodawstwa ubezpieczeniowego w przypadku pracy wykonywanej za granicą jest oczywiście uzasadniona, gdy skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że nie była ona oczywiście uzasadniona. Sąd podkreślił, że oczywistość zasadności skargi nie wynika z samych argumentów podniesionych w jej podstawach, ani z widocznych na pierwszy rzut oka uchybień sądu drugiej instancji. W przypadku, gdy skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez sąd drugiej instancji, które są wiążące w postępowaniu kasacyjnym, nie można mówić o oczywistej zasadności skargi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odwołania E. Sp. z o.o. od decyzji ZUS odmawiającej podlegania pracownika ustawodawstwu polskiemu w okresie od października 2018 r. do września 2019 r. Sąd Apelacyjny, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego, stwierdził, że pracownik nie prowadził znaczącej działalności gospodarczej w Polsce ani nie wykonywał pracy w Polsce, w związku z czym podlegał ustawodawstwu niemieckiemu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędne zastosowanie przepisów i pozbawienie pracownika prawa do ubezpieczenia w Polsce.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

I USK 637/26 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Jaśle z udziałem P. D. o ustalenie właściwego ustawodawstwa, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 18 lutego 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się Spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt III AUa 794/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od skarżącego na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 13 maja 2025 r., oddalił apelację odwołującej się E. Sp. z o.o. w S. (dalej jako płatnik składek) od wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 27 września 2023 r., oddalającego odwołanie płatnika składek od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Jaśle z dnia 6 kwietnia 2020 r. (oraz 9 marca 2021 r.), stwierdzających, że zainteresowany P. D. nie podlega ustawodawstwu polskiemu w okresie od 2 października 2018 r. do 20 września 2019 r., ze względu na podleganie ustawodawstwu niemieckiemu, I USK 637/26 2 wycofując jednocześnie zaświadczenie A1, potwierdzające, że w tym okresie zastosowanie znajdowało ustawodawstwo polskie. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne nie pozwoliły na stwierdzenie, aby w okresie objętym zaskarżoną decyzją płatnik składek prowadził jakąkolwiek znaczącą dochodowo działalność gospodarczą na terenie Polski ani aby zainteresowany wykonywał również pracę w Polsce. W konsekwencji zainteresowany nie spełniał warunków podlegania ustawodawstwu polskiemu na podstawie art. 13 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004, a zatem powinien podlegać ustawodawstwu miejsca rzeczywistego wykonywania pracy (art. 11 ust. 3a tego rozporządzenia) czyli w tym wypadku ustawodawstwu niemieckiemu. Płatnik składek zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w całości, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od organu rentowego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odwołano się do podstawy z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona). W ocenie skarżącego, za wystąpieniem tej podstawy przedsądu przemawia bezpodstawne niezastosowanie właściwych przepisów oraz niewłaściwe zastosowanie takich przepisów, które w ustalonym stanie faktycznym nie powinny znaleźć zastosowania, konsekwencją czego było pozbawienie zainteresowanego prawa do ubezpieczenia społecznego w Polsce, chociaż jako pracownik podmiotów mających siedzibę w Polsce podlegał on ustawodawstwu polskiemu, a podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie powinny być przepisy art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do jej merytorycznego rozpoznania. W tej sprawie wypowiedział się już Sąd Najwyższy (zob. postanowienia: z dnia 16 października 2024 r., III USK 131/24; z dnia 13 marca 2025 r., III USK 31/24; z dnia 17 czerwca 2025 r., III USK 36/25; wyrok z dnia 14 maja 2025 r., III USKP I USK 637/26 3 34/25). Już na podstawie przywołanych judykatów można stwierdzić, że skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona. Skarżący trafnie opisuje na czym polegać powinna oczywista zasadność skargi kasacyjnej, jednak w dalszej warstwie dość swobodnie odnosi się do tych wymagań. Po pierwsze, o oczywistości skargi nie decydują argumenty zawarte w jej podstawach; po drugie, nie podnosi kwalifikowanych, widocznych na pierwszy rzut oka, uchybień Sądu drugiej instancji. Po trzecie, jego spojrzenie na problem wynika z odmiennego postrzegania okoliczności faktycznych, skoro oczywistej zasadności naruszenia powołanych w podstawach skargi przepisów prawa materialnego upatruje się w ich niezastosowaniu do okoliczności niniejszej sprawy. Tymczasem w postępowaniu kasacyjnym wiążące były ustalenia zaskarżonego wyroku, że w spornym okresie zainteresowany wykonywał pracę najemną w jednym tylko państwie członkowskim, tj. w Niemczech, który ponadto nie prowadził na terenie Polski „znacznej działalności”. Skarżący w istocie kwestionuje więc dokonaną przez Sąd ocenę dowodów i wynikające z niej ustalenia faktyczne, co zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. uchyla się spod kontroli kasacyjnej i w żadnej mierze nie świadczy o tym, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Gwoli ścisłości należy zaznaczyć, że zasadności skargi kasacyjnej nie świadczy wyrok Sądu Najwyższego (np. z dnia 18 czerwca 2024 r., III USKP 20/24), gdyż podstawą uwzględniania skargi w cytowanej sprawie był brak odniesienia się do oceny skutków wynikających z art. 13 ust.1 lit. b (ii) rozporządzenia nr 883/2004, a w przedmiotowej sprawie ten wątek został wyjaśniony. Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. należało postanowić jak w sentencji. O kosztach orzeczono w myśl art. 98 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c. AGM [a.ł] I USK 637/26 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 13 ust. 1art. 12 ust. 1art. 11 ust. 3art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 13 ust.1art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 4§ 3§ 2

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy