I USK 64/21

Sygn. akt I USK 64/21 POSTANOWIENIE Dnia 9 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Pacuda w sprawie z odwołania A. M., L. Ś. i T. Ś. wspólników spółki cywilnej "M." w M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o podleganie ubezpieczeniom społecznym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 9 czerwca 2021 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej A. M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt III AUa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od odwołującej się na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) wyrokiem z dnia 2 lipca 2019 r. oddalił apelację wniesioną przez odwołującą się A. M. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia 8 maja 2018 r., oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 13 czerwca 2017 r., którą organ rentowy stwierdził, że odwołująca się nie podlega od dnia 16 stycznia 2017 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik M. s.c. 2 Odwołująca się A. M. wniosła do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 2 lipca 2019 r., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, to jest: art. 382 k.p.c. w związku z art. 233 k.p.c. i w związku z art. 391 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., a także naruszenie prawa materialnego, to jest art. 83 k.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca nie wskazała żadnej z przesłanek przedsądu wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. Podniosła zaś, że w sprawie konieczne jest rozważenie przez Sąd Najwyższy kwestii, czy dokonując ustaleń faktycznych mających bezpośredni wpływ na ocenę stanu prawnego tej sprawy nie doszło do nieuprawnionego dyskryminowania skarżącej z uwagi na płeć i związany z tym stan ciąży jako z góry wykluczający możliwość podjęcia przez nią nowej pracy na dogodniejszych dla niej warunkach. Takie „patriarchalne” podejście składów orzekających co do możliwości decyzyjnych skarżącej oraz zakładanie z góry, że jej działalnie było sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego jest nieakceptowalne i godzi w prawa podstawowe skarżącej. Jej zdaniem, konieczne jest więc wyjaśnienie, w jakim zakresie ocena materiału dowodowego przez Sąd może być oparta na swobodnym uznaniu, kiedy dochodzi do dowolności takiej oceny i jak to przekłada się na skutki materialnoprawne dla skarżącej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wypada również dodać, iż zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie. Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej 3 jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Co już wcześniej zostało podniesione, skarżąca w swoim wniosku nie powołuje się na żadną z wyżej wymienionych przesłanek przedsądu, co musi powodować, że wniosek ten jest ułomny. Niezależnie od tego spostrzeżenia, należy podkreślić, że uzasadnienie wniosku wyraźnie wskazuje, co potwierdza dodatkowo powołanie przez skarżącą w podstawach zaskarżenia art. 233 § 1 k.p.c., że jest on oparty na niedopuszczalnej w postępowaniu kasacyjnym próbie podważenia dokonanej przez Sądy meriti oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poczynionych na tej podstawie ustaleń faktycznych. Tymczasem w myśl art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, a z mocy art. 39813 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku. Oznacza to, że Sąd Najwyższy jako Sąd prawa, a nie faktów, musi uwzględnić dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, gdyż te są wyłączną domeną Sądów meriti, które w ramach swobodnej oceny decydują, którym dowodom przeprowadzonym w sprawie dać wiarę i uznać je za miarodajne dla rozstrzygnięcia tej sprawy, a którym odmówić waloru wiarygodności. Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, iż skarżąca nie wykazała potrzeby rozpoznania jej skargi kasacyjnej. Dlatego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a w odniesieniu do kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 w związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, orzekł jak w sentencji postanowienia. 4