I UZ 19/10

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2010-05-18

Skład orzekający: Halina Kiryło, Beata Gudowska, Zbigniew Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od decyzji ustalającej wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wydanej wobec poszczególnych pracowników, jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie organu rentowego nie jest zasadne. Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej powinna być ustalana na podstawie indywidualnych decyzji skierowanych do poszczególnych pracowników, a nie na podstawie pierwotnej decyzji obejmującej całą zaległość składkową. Skoro wartość przedmiotu zaskarżenia w indywidualnych decyzjach była niższa niż dziesięć tysięcy złotych, skarga kasacyjna nie była dopuszczalna na podstawie art. 398^2 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Organ rentowy wydał decyzję wymierzającą spółce akcyjnej składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, uznając bony wydane pracownikom za ich przychód. Po odwołaniu spółki, organ rentowy wydał indywidualne decyzje wobec poszczególnych pracowników. Sąd Apelacyjny stwierdził, że wartości bonów nie wchodzą do podstawy wymiaru składek. Skarga kasacyjna organu rentowego została odrzucona przez Sąd Apelacyjny ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia w indywidualnych decyzjach. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie organu rentowego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie organu rentowego i nie obciążył go kosztami postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UZ 19/10 POSTANOWIENIE Dnia 18 maja 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Halina Kiryło (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) w sprawie z odwołania C. Spółki Akcyjnej w K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowanych: […] o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 maja 2010 r., zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 grudnia 2009 r., 1. oddala zażalenie, 2. nie obciąża organu rentowego kosztami postępowania zażaleniowego odwołującej się Spółki. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem odrzucono skargę kasacyjną pozwanego ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.). Pierwotną decyzją z 26 marca 2007 r. pozwany wymierzył spółce akcyjnej C. składki na ubezpieczenia społeczne 1.796.043 zł, zdrowotne 416.150,76 zł oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych uznając 2 bony wydane pracownikom z funduszu socjalnego za ich przychód podlegający tym składkom. Po odwołaniu spółki od decyzji z 26 marca 2007 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone wobec pominięcia w niej pracowników jako zainteresowanych (sygn. akt. Sądu Okręgowego w K. VI U …/07). Pozwany wydał potem 510 indywidualnych decyzji skierowanych do poszczególnych pracowników i spółki (płatnika). Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z 15 grudnia 2008 r. oddalił odwołanie spółki od decyzji pozwanego z 11 lutego 2008 r., którymi ustalono wysokość podstawy wymiaru składek od przychodów z tytułu bonów otrzymanych przez pracowników J. F., G. G. i H. G. Sąd Apelacyjny po apelacji spółki wyrokiem z 19 sierpnia 2009 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego oraz poprzedzające go decyzje pozwanego i stwierdził, że do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie wchodzą uwzględnione w decyzjach wartości bonów towarowych wypłaconych zainteresowanym pracownikom. Skarga kasacyjna pozwanego jako wartość przedmiotu zaskarżenia podała 2.354.432,90 zł, czyli ogólną kwotę składek obciążającą spółkę. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu odrzuceniu skargi kasacyjnej wskazał, że wartość składek w rozpoznanej sprawie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych (wynosi 819,89 zł dla J. F., 759,56 zł dla H. G. i 759,55 dla G. G.), zatem skarga kasacyjna nie była dopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3982 § 1 k.p.c. W zażaleniu pozwany wniósł o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Podniósł, że wydał indywidualne decyzje wobec poszczególnych pracowników tylko dla umożliwienia merytorycznego rozstrzygnięcia odwołania spółki od pierwotnej decyzji z 26 marca 2007 r., obejmującej całą zaległość składkową, choć mógł przesłać zainteresowanym pracownikom tę decyzję z załącznikiem indywidualizującym wysokość wymierzonych składek w odniesieniu do każdego pracownika z tytułu wydanych bonów towarowych. Wartość przedmiotu zaskarżenia powinna stanowić kwota składek wymierzona decyzją z 26 marca 2007 r. odnosząca się faktycznie do wszystkich 510 zainteresowanych, zwłaszcza że 3 potwierdza to wyrok Sądu Apelacyjnego stwierdzający, że “... prawomocny wyrok z niniejszej sprawie ma bezpośredni wpływ na wynik postępowania w sprawie VI U …/07 ...”. W odpowiedzi spółka wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Tożsame zażalenia pozwanego zostały już rozpoznane przez Sąd Najwyższy w sprawach innych zainteresowanych pracowników i obecny skład w pełni podziela przedstawioną w nich argumentację (przykładowo postanowienia Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2010 r. w sprawach I UZ 11/10 i I UZ 14/10 oraz z 26 kwietnia 2010 r. w sprawie I UZ 20/10). Pozwany nie mógł więc w skardze kasacyjnej podać wartości przedmiotu zaskarżenia z innej sprawy. Sprawa objęta skargą wynikała z nowych decyzji, w których wartość przedmiotu sporu i w konsekwencji zaskarżenia była niższa niż dziesięć tysięcy złotych (art. 3982 § 1 k.p.c.). Pozwany sam zauważa, że mógł w określony sposób decydować o zakresie sporu (sprawy sądowej), w tym również co do kręgu podmiotowego zainteresowanych, gdyż zależało to od jego decyzji. Pierwotna decyzja z 26 marca 2007 r. ze względu na przedmiot rozstrzygnięcia nie mogła pomijać pracowników jako bezpośrednio zainteresowanych. Bez ich udziału postępowanie byłoby nieważne (art. 47711 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 5 k.p.c.). Sanacja tego braku nastąpiła w ten sposób, że pozwany wydał indywidualne decyzje, co spowodowało, że każda decyzja podlegała odrębnej kontroli w sądowym postępowaniu odwoławczym i tylko ona określała zakres i przedmiot sporu, a w konsekwencji wartość przedmiotu zaskarżenia. Natomiast to czy rozpoznanie zażalenia nie pozostanie bez wpływu na rozstrzygnięcie pierwotnej sprawy sądowej (VI …/07), nie wchodzi zakres oceny obecnego zażalenia. W tym postępowaniu nie rozstrzyga się z urzędu o nieważności postępowania w sprawie objętej skargą w relacji do innej sprawy, ze względu na przyczynę nieważności z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 3 k.p.c., gdyż do postępowania toczącego się na skutek zażalenia nie stosuje 4 się art. 39813 § 1 k.p.c. (w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Nie byłoby też tożsamości podmiotowej warunkującej taką nieważność, gdyż niesporne jest, że pracownicy jako zainteresowani nie byli uczestnikami w pierwszej sprawie. Z tych motywów orzeczono jak sentencji, stosownie do art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c. O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1 KPCart. 47711 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 199 § 1 pkt 2 KPCart. 379 pkt 3 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPCart. 102 KPC§ 1§ 1 pkt 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy