I UZ 4/10

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2010-03-11

Skład orzekający: Zbigniew Myszka, Halina Kiryło, Roman Kuczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ubezpieczony, który złożył wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem na niewłaściwym formularzu z powodu błędnego pouczenia pracownika informacji sądowej, może domagać się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że złożenie wniosku o doręczenie wyroku na niewłaściwym formularzu, nawet jeśli wynikało z błędnego pouczenia pracownika informacji sądowej, nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu, gdyż strona powinna dochować należytej staranności i dokładnie zapoznać się z treścią składanego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminowi podlega ocenie według obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy.
Stan faktyczny
Ubezpieczony R.K. nie złożył w terminie wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Złożył wniosek o doręczenie wyroku, a następnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, powołując się na wprowadzenie go w błąd przez pracownika informacji sądowej. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu i odrzucił wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Ubezpieczony wniósł zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonego, uznając je za pozbawione uzasadnionych podstaw.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UZ 4/10 POSTANOWIENIE Dnia 11 marca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Halina Kiryło SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) w sprawie z odwołania R. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 marca 2010 r., zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 16 września 2009 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Skarżący R. K. nie złożył w przepisowym terminie wniosku o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 kwietnia 2009 r. z uzasadnieniem, złożył natomiast w dniu 23 kwietnia 2009 r. wniosek o doręczenie wyroku. Pismem złożonym osobiście w dniu 15 lipca 2009 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, wnosząc jednocześnie o jego doręczenie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący powołał się na wprowadzenie go w błąd przez pracownika informacji sądowej, który upewniał go, że złożył odpowiedni druk do otrzymania wyroku wraz z uzasadnieniem, a tym samym fakt niedotrzymania terminu nie został przez niego zawiniony. Postanowieniem z dnia 16 września 2009 r. Sąd Apelacyjny – Sąd 2 Pracy i Ubezpieczen Społecznych oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzsadnienia i odrzucił wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Na powyższe postanowienie wnioskodawca wniósł zażalenie zarzucając Sądowi Apelacyjnemu obrazę przepisu postępowania - art. 168 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że wnioskodawca zawinił i nie dochował należytej staranności podejmując czynność procesową w postaci złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem w sytuacji, gdy faktycznie dokonał on tej czynności w terminie jednakże z uwagi na wprowadzenie go błąd przez pracownika informacji sądowej dokonał tego na niewłaściwym formularzu. Ponadto powołał sie na sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że zebrany w sprawi materiał dowodowy nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, w sytuacji gdy wyjaśnienia wnioskodawcy wskazują, że brak było w jego działaniu znamion zawinienia, a po prostu jako człowiek niewykształcony błędnie zrozumiał pouczenie Sądu, a także nie uzyskał prawidłowej informacji w punkcie informacyjnym Sądu - i w konsekwencji nie dostrzegł różnicy pomiędzy wnioskiem o doręczenie wyroku, a wnioskiem o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c. przywrócenie terminu może nastąpić tylko wtedy, gdy strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swej winy. Brak winy strony w uchybieniu terminowi podlega ocenie na podstawie wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przykładowo, o braku winy można mówić w wypadku choroby strony czy jej pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób, w wypadku klęski żywiołowej, katastrofy. W niniejszej sprawie tego rodzaju okoliczności nie występują. W ocenie Sądu Najwyższego nie ma podstaw do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie omyłka przy składaniu wniosku o doręczenie wyroku mogłaby być uznana za niezawinioną przez stronę, skoro jak trafnie zauważył Sąd drugiej instancji nawet gdyby w chwili, 3 gdy skarżący składał wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem na stole znajdowały się tylko druki wniosku o doręczenie wyroku, to mając świadomość, że konieczne jest złożenie wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem i składając wniosek o doręczenie wyroku (bez uzasadnienia) nie dołożył należytej staranności, gdyż powinien był dokładnie przeczytać jaki wniosek składa i choćby dopisać słowo „uzasadnienie". Ponadto z wyjasnień samego wnioskodawcy złożonych do protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 16 wrzesnia 2009 r. wynika, że uzyskał on wyczerpujacą informację, gdzie znajdują się druki wniosków o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z wyjaśnien wynikało także, że na stoliku w poczekalni Sądu znajdowała się tylko jedna sterta druków, wnioskodawca wziął pierwszy druk z wierzchu, i jak sam twierdzi nie pamięta czy zapoznał się z jego treścią, był pewien, że jest to druk, który musi złożyć, aby uzyskać odpis wyroku z uzasadnieniem. Wskazać należy także, że wbrew jego stanowisku reprezentowanego w zażaleniu, nie był osobą nieporadną, potrzebującą pomocy innych, wręcz przeciwnie występował samodzielnie w postepowaniu sądowym i dobrze dawał sobie radę w sprawach urzędowych. Osobiscie napisał i złożył odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 4 lipca 2007 r., samodzielnie występował przed Sądem pierwszej instancji, merytorycznie odnosił się do decyzji organu rentowego, wypełniając polecenie Sądu Okregowego w K. (pismo procesowe z dnia 10 stycznia 2008 r.) Tym samym okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca w zażaleniu nie mogą w okolicznościach sprawy być obiektywnie uznane za niezależne od strony. W ocenie Sądu Najwyższego złożenie wniosku bez uprzedniego dokładnego zapoznania się z jego treścią świadczy o nienależytej dbałości o swoje interesy, a tym samym o braku okoliczności wykluczającej winę w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Subiektywne przekonanie wnioskodawcy o dochowaniu należytej staranności przy dokonywaniu przedmiotowej czynności procesowej nie wystarcza zaś do uznania braku jego winy. Z tych względów Sąd Najwyższy na zasadzie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 168 § 1 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy