I UZ 44/04

Sygn. akt I UZ 44/04 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Herbert Szurgacz (sprawozdawca) SSN Andrzej Wasilewski w sprawie z wniosku D. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w N. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 stycznia 2005 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 16 czerwca 2004 r., sygn. akt III AUa …/03, oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2004 r. Sąd Apelacyjny - Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. odrzucił kasację wnioskodawczyni D. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 20 maja 2004 r. z uzasadnieniem, że kasacja nie przedstawia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.). W zażaleniu na wymienione postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie ponieważ, wbrew odmiennemu stanowisku Sądu Apelacyjnego, kasacja w części zatytułowanej Podstawy kasacji przedstawia okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Należy stwierdzić, że kasacja istotnie w części zatytułowanej Podstawy kasacji zawiera punkt III, w którym stwierdza się, że „istotne zagadnienie prawne występujące w niniejszej sprawie oraz potrzeba wykładni przepisów wywołujących poważne wątpliwości – a mianowicie obowiązek Sądu drugiej instancji szczegółowego rozpoznania sprawy mimo braku konkretnych zarzutów w pisemnej apelacji oraz mimo nie sprecyzowania zarzutów na rozprawie przed Sądem Apelacyjnym, a to wobec faktu, że strona działała bez pomocy adwokata względnie radcy prawnego, a Sąd oddalił wniosek strony o wyznaczenie jej adwokata z urzędu, przy czym strona wykazała w przedkładanych przez nią pismach brak orientacji w sytuacji procesowej oraz depresję psychiczną na tle braku możliwości wykazania dowodami schorzeń uniemożliwiających jej podjęcie pracy zawodowej.” Powyższe nie spełnia wymagań art. 3933 §1 pkt 3 k.p.c. przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji. Warunki, jakim powinna odpowiadać kasacja, określone w przepisie art. 3933 § 1 k.p.c. - odmiennie niż wymagania przewidziane dla niej jako pisma procesowego, o którym mowa w art. 3933 § 2 k.p.c. - nie są traktowane jako formalne i podlegające ewentualnemu uzupełnieniu w trybie art. 130 k.p.c. Ich brak stanowi zatem istotną wadę, która mogłaby zostać usunięta jedynie w terminie przewidzianym do wniesienia kasacji (art. 3934 § 1 k.p.c.), który w przedmiotowej sprawie już upłynął. Kasacja nie respektująca powyższych wymagań należy do kategorii kasacji niedopuszczalnych w rozumieniu art. 3935 k.p.c. W postanowieniu z dnia 9 listopada 2000r., II CKN 1385100, OSN 2001, z.3, poz. 51 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że brak polegający na nieprzedstawieniu okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji powoduje odrzucenie kasacji bez wzywania o jego uzupełnienie. Dokonując oceny, czy w kasacji wnioskodawca przedstawił okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie należy wskazać, że w tym zakresie istnieje już bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. postanowienie z dnia 22 marca 2001 r. V CZ 131/01, OSNC 2001/10/156; postanowienie z dnia 12 grudnia 2000 r. V CKN 1780/00, OSNC 2001/3/52; postanowienie z dnia 11 maja 2001 r. III CZ 28/01, OSNC 2002 r./2/22; postanowienie z dnia 17 października 2001 r. III CZ 98/01, OSNC 2002 r.15/71; postanowienie z dnia 5 czerwca 2001 r. IV 3 CZ 45/01, OSNC 2001 r./10/157; postanowienie z dnia 10 maja 2001 r., CZ 35/01, OSNC 2002 r./1/11) W pewnym uogólnieniu można przyjąć, że przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji (spełnienie wymagania z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) powinno być wyraźne, przede wszystkim w tym znaczeniu, że nie może być ono wyinterpretowane z przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, lecz powinno przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie konkretnie występujące w sprawie okoliczności pozwalają zakwalifikować kasację do rozpoznania, i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek usprawiedliwiających przyjęcie kasacji (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2001 r., III CZ 98/01, OSNC 2002, nr 5 poz. 71, z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1 poz. 11). Skarżący powinien wypełnić formułę art. 393 k.p.c. odpowiednią treścią, przytaczając szczegółową argumentację prawną, wykazującą, że w przyjętych ustaleniach faktycznych, stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych w art. 393 k.p.c. przesłanek. W przypadku kasacji wnioskodawczyni, kasacja nie wskazuje okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie w powyższym znaczeniu. Przedstawienie okoliczności, które uzasadniałyby rozpoznanie kasacji ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na przedstawieniu tego zagadnienia przez jego sformułowanie z przytoczeniem argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych albo uzasadnienia, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. W dalszej części kasacji zatytułowanej „Uzasadnienie” w kilku zdaniach skarżąca kwestionuje ustalenia Sądu Apelacyjnego, co również nie spełnia wymagań art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. Zgodnie z art. 3935 k.p.c. Sąd drugiej instancji odrzucił na posiedzeniu niejawnym kasację wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Ocena, czy wskazywane przez skarżącego zagadnienie prawne rzeczywiście nim jest i czy jest ono na tyle istotne, by sprawa została rozpatrzona przez najwyższą instancję sądową, należy do Sądu Najwyższego. 4 Rzeczą sądu drugiej instancji jest jedynie formalne stwierdzenie, czy skarżący przedstawił okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji, nawiązujące do treści art. 393 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2002 r. IV CZ 104/02, Lex m 55520). Zdaniem Sądu Najwyższego w rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny nie wkroczył w merytoryczną ocenę okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji, zastrzeżoną dla Sądu Najwyższego. Stwierdził, że kasacja w brzmieniu wyżej przytoczonym nie przedstawia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Sąd Najwyższy ocenę tą podziela. Dodatkowo należy wskazać, że kasacja nie spełnia wymagania wskazania podstaw kasacji; nie jest taką podstawą powołanie art. 385 k.p.c. Uzasadnia to oddalenie zażalenia (art. 397 w związku z art. 385 k.p.c.).