II PR 5/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: SSN M. Wilewski.Sędziowie SN: S. Rejman (spr.), Z. Stypułkowska.Protokolant: E. Jagiełło.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 1970 r. sprawy z powództwa Czesława G. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego "Victoria" w Wałbrzychu o odszkodowanie na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 14 października 1969 r. sygn. akt II C. 869/69oddala rewizję.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki oddalił powództwo i tak uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.Powód pracował w pozwanej Kopalni do dnia 24.II.1959 r., a następnie przez okres 6 miesięcy korzystał z zasiłku chorobowego. Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony do sądu dopiero w dniu 6.VIII.1969 r., a więc po upływie 10 lat od dnia faktycznego zaprzestania pracy przez powoda i dlatego roszczenie jego uległo przedawnieniu. Strony w dniu 3.XI.1967 r. zawarły ugodę, a w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do skutecznego uchylenia się powoda od jej skutków prawnych (art. 918 k.c.).Powód w rewizji zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego (art. 368 pkt 1 kpc), wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy uznał rewizję za nieuzasadnioną.Z niewadliwych, bo zgodnych z treścią materiału dowodowego, ustaleń Sądu Wojewódzkiego wynika, iż powód faktycznie przestał pracować w pozwanej Kopalni w lutym 1959 r., a więc od tej pory nie miał już żadnego kontaktu z substancjami szkodliwymi dla zdrowia. Przyjmując nawet, że szkoda jego wynikła z występku, roszczenie o jej naprawienie ulega przedawnieniu z upływem lat 10 od dnia popełnienia przestępstwa (art. 442 § 2 k.c.). Od dnia 24.II.1959 r. pozwana kopalnia nie oddziaływała już ujemnie na stan zdrowia powoda i od tej daty rozpoczął się bieg przedawnienia. Pozew wpłynął do Sądu w sierpniu 1969 r. i dlatego zarzut naruszenia prawa materialnego przez uznanie roszczenia powoda za przedawnione - nie jest uzasadniony.Okoliczność, że uprzednio zwracał się on do strony pozwanej o odszkodowanie, nie ma znaczenia, gdyż bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem, państwową komisją arbitrażową lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub zabezpieczenia roszczenia. Powód żadnej takiej czynności w odpowiednim czasie nie przedsięwziął. Bieg przedawnienia przerywa się także przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której ono przysługuje (art. 123 § 1 k.c.), ale tylko w granicach zakreślonych uznaniem. W sprawie zaś jest bezsporne, że pozwana kopalnia postanowienia zawartej między stronami ugody wykonuje w terminie. Chybiony jest także podniesiony w rewizji zarzut naruszenia art. 5 k.c. W myśl art. 117 § 3 k.c. sąd uwzględnia upływ przedawnienia z urzędu i dlatego nie można twierdzić, że w tych okolicznościach strona, korzystając z przedawnienia - czyni ze swego prawa użytek, który jest sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Sąd nie mógł też nie uwzględnić upływu przedawnienia, bo termin jego przekracza 3 lata (art. 117 § 3 in fine k.c.).Wobec tego, że nie ma uzasadnionych podstaw rewizyjnych, a także podstaw, które należy brać pod rozwagę z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku (art. 387 kpc).