II PZ 4/05

Sygn. akt II PZ 4/05 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Andrzej Kijowski (sprawozdawca) SSN Andrzej Wasilewski w sprawie z powództwa M. Ś., B. W., A. K., I. S. przeciwko K. Spółce jawnej L.P., D. J. w Ś. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 marca 2005 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia 28 października 2004 r., sygn. akt VI …/04, 1) oddala zażalenie; 2) zasądza od Spółki jawnej „K.” – L. P. i D. J. na rzecz powódek […] po 120 zł (słownie złotych: sto dwadzieścia) tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P., po rozpoznaniu sprawy z powództwa […] przeciwko K. Sp. jawna [...], 2 postanowieniem z dnia 28 października 2004 r. (VI Pa …/04) odrzucił kasację strony powodowej od wyroku tegoż Sądu Okręgowego w P. z dnia 4 sierpnia 2004 r. Zdaniem Sądu kasacja podlegała odrzuceniu, albowiem nie zawierała okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.). W zażaleniu na powyższe postanowienie, powodowie stwierdzili, że kasacja powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdyż wywody merytoryczne w niej zawarte, uzasadniają przyjęcie, że czynią one zadość wymaganiom, o których mowa w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu, ponieważ okazało się nieusprawiedliwione. Według przepisu art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c. kasacja powinna zawierać przedstawienie okoliczności warunkujących przyjęcie jej do rozpoznania, i to niezależnie od zamieszczenia w niej przewidzianego przez art. 3933 § 1 pkt. 2 uzasadnienia podstaw kasacyjnych, co skądinąd jasno wynika z oddzielnego unormowania tych rygorów w dwóch powołanych przepisach ( por. postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001 r., z. 3, poz. 52 ). Innymi słowy, jeżeli skarżący nie wskazał w kasacji okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie , to ustawowy obowiązek ich przedstawienia nie jest spełniony, choćby nawet dały się ewentualnie wywieść z uzasadnienia tego specyficznego środka zaskarżenia, pomyślanego – zwłaszcza po zmianach dokonanych ustawą z dnia 24 maja 2000 r. – przede wszystkim w interesie publicznym, rozumianym jako zapewnienie jednolitej wykładni i wkładu w rozwój prawa oraz jurysprudencji (por. postanowienia SN z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 r., z. 7-8, poz.147 oraz z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001 r., z. 10, poz.156 ). Dlatego wnoszący kasację, który przykładowo powołuje się na występowanie w danej sprawie istotnego zagadnienia prawnego, powinien zagadnienie to sformułować i wskazać argumenty prowadzące do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., I CZ 35/01, OSNC 2002 r., z. 1, poz.11). Stawianie kasacji wysokich wymagań profesjonalnych (art. 3932 k.p.c.) w pełni przy tym usprawiedliwia tezę, że okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji powinny być, podobnie jak pozostałe elementy przewidziane w art. 3933 § 1 k.p.c.) przedstawione w wydzielonej części kasacji, jako odrębny typograficznie 3 element pisma procesowego, obok oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, a także wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Kasacja powinna być zatem tak skonstruowana i zredagowana, aby zarówno przeciwnik procesowy, jak i Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w wywodzie kasacyjnym, a tym bardziej domyślać się wszystkich jej elementów (postanowienie SN z dnia 20 maja 2001 r., III CZ 36/01, OSNC 2002 r. nr 2, poz. 22). Przedmiotowa kasacja nie spełnia tych wymagań, gdyż nie wskazuje żadnej z podstaw jej rozpoznania określonych w art.393 k.p.c. Nieprzedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji jest zaś jej wadą istotną, o konstrukcyjnym charakterze i wyklucza uzupełnienie tego braku , co kasację, a właściwie jej namiastkę, czyni niedopuszczalną (postanowienie SN z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC 2001 r., z. 3, poz. 51). W takiej sytuacji chodzi przy tym jedynie o wyraźne i umotywowane stwierdzenie , że w danej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Jeżeli – zdaniem wnoszącego kasację – zaskarżone orzeczenie pozwala na takie stwierdzenie, to żadną miarą nie sposób uznać, iżby nie było możliwe jego przedstawienie, co samo przez się warunkuje dopuszczenie kasacji do tzw. ”przedsądu”( art. 393 i art. 393 7 §1 k.p.c.), w trakcie którego liczy się dopiero siła argumentów przemawiających za faktycznym przyjęciem sprawy do rozpoznania przez naczelny organ władzy sądowniczej (por. postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., z. 10, poz.157). Odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania nie wyłącza natomiast ograniczenie się skarżącego do stwierdzenia , że nie jest ona oczywiście bezzasadna i zaniechanie wskazania przesłanek z art.393 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 5 kwietnia 2001 r., 30/01, OSNC 2001 r., z. 11, poz. 168).To samo dotyczy ewentualnego zamieszczenia w kasacji stwierdzeń, że zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo lub że zachodzi nieważność postępowania (art. 393 § 2 k.p.c.), gdyż podobne wypowiedzi mogą być kwalifikowane jedynie jako element uzasadnienia podstaw kasacyjnych, a nie jako 4 „przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji” (por. postanowienie SN z dnia 27 listopada 2001 r., III CKN 462/01, OSNC 2002 r., z. 4, poz. 56). Posłużenie się przez skarżącego ostatnio zacytowanym zwrotem ustawowym z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. świadczy co najwyżej, że przepis ten jest stronie znany, a nie o tym, że się do niego zastosowała (por. postanowienie SN z dnia 17 października 2001 r., III CZ 98/01, OSNC 2002 r., z. 5, poz.71). Powyższe orzecznictwo znalazło potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego w składzie połączonych Izb : Cywilnej oraz Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02 (OSNC 2003 r., z. 7-8, poz. 92) nawet jeśli w uchwale tej uznano skądinąd, że dla spełnienia rygoru z art. 3933 §1 pkt 3 k.p.c. „wystarczy” wykazanie przez stronę, iż zaskarżone orzeczenie „oczywiście narusza prawo” lub zachodzi „nieważność postępowania” (art. 393 § 2 k.p.c.). Jest jednak oczywiste, że owo „wykazanie” nie może się ograniczyć do przytoczenia cytowanych zwrotów ustawowych, lecz musi być szczegółowo umotywowane. Z tych względów kasacja została prawidłowo odrzucona przez Sąd drugiej instancji z mocy art. 3935 k.p.c.