II UKN 332/98

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1998-11-25

Skład orzekający: Maria Tyszel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie zgłasza wniosków dowodowych w postępowaniu, może skutecznie zarzucać w postępowaniu kasacyjnym naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących dopuszczania dowodów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że strona, która nie zgłasza wniosków dowodowych w postępowaniu, nie może skutecznie zarzucać w postępowaniu kasacyjnym naruszenia przepisów art. 217 § 1 i 224 § 1 KPC. Brak aktywnego udziału w postępowaniu dowodowym i odmowa poddania się badaniom przez biegłych wyklucza możliwość skutecznego kwestionowania ustaleń faktycznych w drodze kasacji.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni Jadwiga B. domagała się przyznania renty inwalidzkiej rolniczej, jednak organ rentowy odmówił jej przyznania. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawczyni, wskazując, że nie spełniła ona warunku dotyczącego grupy inwalidzkiej. W kasacji wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 217 § 1 i 224 § 1 KPC, przez ograniczenie jej prawa do zgłaszania wniosków dowodowych i niedopuszczenie dowodów na wyjaśnienie istotnych faktów. Sąd Najwyższy oddalił kasację.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawczyni.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 25 listopada 1998 r. II UKN 332/98 Strona, która nie zgłasza wniosków dowodowych nie może skutecznie zarzucać w postępowaniu kasacyjnym naruszenia art. 217 § 1 i 224 § 1 KPC. Przewodniczący: SSN Maria Tyszel, Sędziowie SN: Maria Mańkowska, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 1998 r. sprawy z wniosku Jadwigi B. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddziałowi Re-gionalnemu w L. o rentę inwalidzką rolniczą, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyro-kiem z dnia 30 grudnia 1997 r. oddalił apelację wnioskodawczyni Jadwigi B. od wy-roku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 14 października 1997 r. [...], oddalającego odwołanie od decyzji organu rento-wego z dnia 22 sierpnia 1990 r. odmawiającej jej przyznania renty inwalidzkiej rolni-czej. Sąd Apelacyjny wskazał, że z uwagi na datę złożenia wniosku o przyznanie tej renty sprawa podlegała rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grud-nia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich ro-dzin (Dz.U. Nr 40, poz. 268 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r.), a wnioskodawczyni nie nabyła dochodzonego uprawnienia rentowego, al-bowiem nie spełniła warunku wynikającego z art. 16 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, ponieważ nie była zaliczona do I lub II grupy inwalidów albo do grupy III z całkowitą niezdolnoś-cią do pracy w gospodarstwie rolnym. W tym zakresie wnioskodawczyni była podda-na badaniom przez dwóch biegłych lekarzy internistów, którzy jednoznacznie wyklu- 2 czyli wymaganą kwalifikację inwalidztwa w dacie złożenia wniosku rentowego oraz aktualnie. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawczyni w 1990 r. nie poddała się ba-daniu przez biegłych lekarzy sądowych w sprawie o przyznanie jej pracowniczej renty inwalidzkiej, dlatego zarzut braku takiego badania bezpośrednio po złożeniu wniosku w 1990 r. o przyznanie jej prawa do renty inwalidzkiej rolniczej nie może podważyć aktualnych wyników badania przez biegłych lekarzy sądowych, opartych na analizie dostępnej dokumentacji leczenia i przebadaniu wnioskodawczyni w 1997 r. W kasacji wnioskodawczyni podniesiono zarzut naruszenia przepisów postę-powania art. 217 § 1, 224 § 1 i 385 KPC przez przyjęcie opinii biegłych za podstawę rozstrzygnięcia i ograniczenie prawa wnioskodawczyni do zgłaszania zarzutów prze-ciwko uzyskanym opiniom, wskutek czego wystąpiło „niedopuszczenie dowodu na wyjaśnienie faktów istotnych mających wpływ na wynik sprawy”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wstępnie należało sygnalizować, że sądowe postępowanie odwoławcze w rozpoznawanej sprawie było nader przewlekłe z powodu niedostrzegania wydanej w dniu 28 sierpnia 1990 r. decyzji odmawiającej przyznania wnioskodawczyni prawa do renty inwalidzkiej rolniczej, co spowodowało wielokrotne orzeczenia Sądu Apelacyj-nego uchylające sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, który uporczywie i bezpodstawnie uchylał się od koniecznego merytorycznego roz-poznania istoty sprawy. Nie można jednak podzielić zarzutu kasacji o pozbawieniu wnioskodawczyni prawa zgłaszania dowodów zmierzających do wyjaśnienia kwestii jej ewentualnego inwalidztwa, które uprawniałoby ją do uzyskania prawa do renty inwalidzkiej na pods-tawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. W tym zakresie Sąd Apelacyjny trafnie sygnalizował, że niezbadanie wnioskodawczyni przez biegłych sądowych w 1990 r. pod kątem ustalenia jej ewentualnego ówczesnego inwalidztwa w stopniu, który mógłby kwalifikować ewentualne uprawnienia do inwalidzkiej renty rolniczej, wynikało z jej pasywnego zachowania się wyrażonego odmową poddania się bada-niu przez biegłych lekarzy w postępowaniu sądowym zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 17 grudnia 1990 r., oddalają-cym odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania jej prawa do pracowniczej renty inwalidzkiej. 3 Również w rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni odmawiała aktywnego udziału w postępowaniu zmierzającym do wyjaśnienia istoty sporu, tj. ewentualnego ustalenia jej inwalidztwa w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. Wnioskodawczyni w szczególności odmówiła osobistego udziału w postępo-waniu przed Sądem Rejonowym w Głogowie, który był wyznaczony do udzielenia pomocy prawnej w zakresie wykonania odezwy Sądu Wojewódzkiego z dnia 30 września 1996 r. Równocześnie w toku postępowania domagała się ona rozstrzyg-nięcia sprawy wyłącznie na podstawie materiału dowodowego dostępnego z doku-mentacji sprawy. Strona, która odmawia aktywnego udziału w postępowaniu zmie-rzającym do wyjaśnienia istoty sprawy, nie może w postępowaniu kasacyjnym sku-tecznie wykazywać, że sprawa nie była dostatecznie wyjaśniona do wydania meryto-rycznego orzeczenia. Ostatecznie bowiem wnioskodawczyni była poddana bezpoś-redniemu badaniu przez biegłych sądowych, którzy po równoczesnej analizie dos-tępnej dokumentacji leczenia z okresu poprzedzającego datę złożenia wniosku o przyznanie prawa do inwalidzkiej renty rolniczej dwukrotnie wydali opinie jedno-znacznie wykluczające możliwość zaliczenia jej do jakiejkolwiek z grup inwalidów przed dniem 29 czerwca 1990 r. Te negatywne opinie biegłych były doręczane wnioskodawczyni, którą w postępowaniu sądowym reprezentował małżonek nie zgła-szający dalszych wniosków dowodowych, a w szczególności takich, które uzasad-niałyby twierdzenia kasacji. Takie okoliczności sprawy jednoznacznie zdyskwalifiko-wały kasacyjne zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 217 § 1 i 224 § 1 KPC, które zmierzały do oczywiście bezpodstawnego wykazania rzekomego niedo-puszczania dowodów wnioskodawczyni zmierzających do wyjaśnienia istoty sprawy, których wnioskodawczyni ani jej pełnomocnik nie przytaczali. W konsekwencji nie doszło do naruszenia art. 385 KPC, a Sąd drugiej instancji miał pełne podstawy do oddalenia apelacji wnioskodawczyni. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił kasację na podstawie art. 39312 KPC. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 217 § 1art. 16 ust. 1art. 385 KPCart. 39312 KPC.§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy