II UKN 347/00
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2001-04-20
Skład orzekający: Zbigniew Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy codzienne, zwyczajowe zakupy artykułów spożywczych podczas odbywania najkrótszej drogi z pracy do domu, połączone ze spożyciem alkoholu, które nie wpłynęło na zdarzenie wypadkowe, przerywają tę drogę w rozumieniu przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że codzienne, zwyczajowe dokonywanie zakupów artykułów spożywczych w sklepie spożywczym podczas odbywania najkrótszej drogi z pracy do domu nie przerywa tej drogi. Dotyczy to również sytuacji, gdy zakupom towarzyszyło spożycie alkoholu, pod warunkiem, że nie wpłynęło ono na zdarzenie wypadkowe. Taka krótka, życiowo uzasadniona przerwa w drodze z pracy, mająca na celu realizację codziennych zakupów, nie jest traktowana jako przerwanie drogi.Stan faktyczny
Ubezpieczony w drodze z pracy do domu zatrzymał się w sklepie spożywczym, gdzie dokonał codziennych zakupów i wypił trzy piwa. Następnie wsiadł do autobusu, z którego wypadł przez niezamknięte drzwi, doznając poważnych obrażeń. Sąd pierwszej instancji uznał, że spożycie alkoholu przerwało drogę z pracy, pozbawiając go prawa do odszkodowania. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, uznając, że przerwa była życiowo uzasadniona, a winę za wypadek ponosi kierowca autobusu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację organu rentowego, potwierdzając tym samym prawo ubezpieczonego do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku w drodze z pracy do domu.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 20 kwietnia 2001 r. II UKN 347/00 Codzienne, zwyczajowe dokonywanie zakupów artykułów spożywczych podczas odbywania najkrótszej drogi z pracy do domu nie przerywa tej drogi, także wówczas, gdy dokonaniu zakupu towarzyszy spożycie alkoholu, które w żadnym stopniu nie wpłynęło na zdarzenie wypadkowe. Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN: Maria Tyszel, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2001 r. sprawy z wniosku Mariana T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o uzna-nie zdarzenia za wypadek, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 23 marca 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyro-kiem z dnia 23 marca 2000 r. zmienił zaskarżony przez Mariana T. wyrok Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 19 listo-pada 1999 r., oddalający odwołanie od decyzji organu rentowego odmawiającej przyznania mu prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku w drodze z pracy do domu i przekazał organowi rentowemu ustalenie wysokości i wypłatę jednorazowego odszkodowania uzależnionego od stwierdzonego („procentowo”) uszczerbku na zdrowiu wskutek tego wypadku. W sprawie tej ustalono, że ubezpie-czony w dniu 18 września 1998 r. po opuszczeniu zakładu pracy udał się w kierunku przystanku autobusowego, skąd autobusem linii nr 19 powracał z pracy do domu. W drodze tej zatrzymał się w sklepie spożywczym, w którym dokonywał codziennych zakupów i gdzie wypił trzy piwa. Następnie skierował się na przystanek i wsiadł do autobusu. Podczas ruszania pojazdu wypadł z niego przez niezamknięte drzwi i do-
2 stał się pod koła, wskutek czego doznał zmiażdżenia goleni z dwupoziomowym zła-maniem, kości strzałkowej z odwarstwieniem i ubytkami kończyny. Kierowca autobu-su w postępowaniu karnym został uznany za winnego spowodowania tego wypadku na skutek nieumyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa. Na podstawie takich ustaleń Sąd pierwszej instancji przyjął, że ubezpieczony wskutek wypicia trzech piw w sklepie spożywczym przerwał drogę z pracy, przez co utracił prawo do domagania się przyznania mu prawa do jednorazowego odszkodowania. Stanowiska tego nie podzielił Sąd Apelacyjny, który argumentował, że wyłącznie winnym spowodowania wypadku ubezpieczonego był kierowca autobusu, który ruszył pojazdem przy nie-zamkniętych drzwiach pojazdu, co spowodowało wypadnięcie ubezpieczonego na zewnątrz i jego wypadek. W ocenie tego Sądu, ubezpieczony spożywając po ciężkim dniu pracy przy wysokiej temperaturze powietrza piwo w sklepie spożywczym przy okazji dokonywania tam codziennych zakupów nie przerwał odbywania drogi z pracy do domu, albowiem przerwa ta była życiowo uzasadniona. W kasacji organu rentowego podniesiono zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) w związku z § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadku przy pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz chorób zawodowych (Dz.U. Nr 36, poz. 189) - przez przyjęcie, że droga odwołującego się z pracy do domu nie została przerwana i jej czas nie przekroczył granic potrzeby. Zdaniem skarżącego ubezpieczony swoim postępowaniem, pole-gającym na wypiciu trzech piw, doprowadził się do stanu nietrzeźwości, a tym sa-mym miał ograniczoną poczytalność, przeto przerwy w drodze z pracy do domu związanej z piciem piwa nie można uznać za życiowo uzasadnioną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach ka-sacji, które wytyczają zarzuty kasacji oraz ich uzasadnienie. Skarżący podniósł wy-łącznie zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, co oznacza według utrwa-lonej judykatury związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi i oceną ze-branego materiału dowodowego dokonanymi przez sąd drugiej instancji (por. wyrok
3 Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 1997 r., I PKN 58/97, OSNAPiUS 1997 nr 22, poz. 436). Inaczej rzecz ujmując, ustalenia faktyczne i ocena materiału dowodowego nie mogły być skutecznie zakwestionowane przez podniesiony w kasacji zarzuty na-ruszenia prawa materialnego. Sąd Najwyższy podzielił pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny, że codzienne, tj. zwyczajowe dokonywanie zakupów artykułów spożyw-czych w sklepie spożywczym podczas odbywania najkrótszej drogi z pracy do domu nie przerywa drogi z pracy, także wówczas, gdy dokonywaniu zakupów towarzyszyło spożycie alkoholu (wypicie trzech piw), po zakończeniu ciężkiej pracy fizycznej przy wysokiej temperaturze powietrza, które w żadnym stopniu nie wpłynęło na zdarzenie wypadkowe. Sąd drugiej instancji trafnie argumentował, że ta życiowo uzasadniona krótka przerwa w drodze z pracy miała na celu zrealizowanie codziennych zakupów artykułów spożywczych, a wnioskodawca nie przerwał tej drogi w celu konsumpcji piwa, które spożył przy sposobności dokonywania zakupów - w czasie oczekiwania w kolejce na uregulowanie rachunku, nie przerywając odbywania drogi z pracy do domu. Warto też sygnalizować, że w świetle miarodajnych ustaleń Sądów meriti nie potwierdziło się zarzucane w odmownej decyzji organu rentowego przyczynienie się ubezpieczonego w znacznym stopniu do wypadku w drodze z pracy wskutek spoży-cia alkoholu (art. 8 ust. 1 ustawy wypadkowej), skoro za wyłącznie winnego spowo-dowania wypadku uznany został kierowca autobusu, którym ubezpieczony podró-żował z pracy do domu. Mając powyższe na uwadze kasacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 39312 KPC. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 551/99 2000-05-23Czy pracownik, który po zakończeniu czynności wynikających z umowy o pracę pozostaje na terenie zakładu pracy w celu spożywania alkoholu, a następnie ulega wypadkowi w drodze do domu, może być uznany za ofiarę wypadku w…
- II UK 194/05 2006-06-13Czy śmiertelny wypadek pracownika, który spożywał alkohol w godzinach pracy i zmarł w wyniku upadku podczas próby wydostania się z budynku banku po załatwieniu sprawy finansowej, można uznać za wypadek w drodze z pracy?
- II UKN 355/98 1998-12-01Czy wypadek pracownika, który wprowadził się w stan nietrzeźwości w miejscu pracy i uległ wypadkowi w drodze do domu, można uznać za wypadek w drodze z pracy w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach z tytułu wypadkó…
- II UKN 351/00 2001-04-20Czy wypadek pracownika, który zdarzył się w drodze z pracy, ale nie na drodze najkrótszej lub najdogodniejszej komunikacyjnie, może być uznany za wypadek w drodze z pracy, jeśli droga ta została przerwana w celu dokonani…
- II UKN 434/97 1998-01-06Czy wypadek pracownika, który miał miejsce w drodze z pracy do domu, ale poza najkrótszą trasą i bez uzasadnionej przyczyny, może być uznany za wypadek w drodze do pracy?
Powołane przepisy
art. 6 ust. 1art. 39311 KPCart. 8 ust. 1art. 39312 KPC.§ 14 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy