II UKN 499/97

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1998-02-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunek powstania inwalidztwa w czasie zatrudnienia lub w ciągu 18 miesięcy od jego ustania jest spełniony, gdy inwalidztwo powstało w czasie pobierania zasiłku dla bezrobotnych lub w ciągu 18 miesięcy po ustaniu prawa do tego zasiłku?
Ratio decidendi
Warunek powstania inwalidztwa w czasie zatrudnienia lub w ciągu 18 miesięcy od ustania zatrudnienia uważa się za spełniony, jeżeli inwalidztwo powstało w czasie pobierania zasiłku dla bezrobotnych lub w ciągu 18 miesięcy po ustaniu prawa do tego zasiłku. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że Sąd Wojewódzki rażąco naruszył prawo materialne, nie wyjaśniając w sposób wystarczający daty powstania inwalidztwa w kontekście okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Stan faktyczny
Stanisław Z. ubiegał się o rentę inwalidzką, jednak Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił jej przyznania z powodu niemożności ustalenia daty powstania inwalidztwa. Obwodowa Komisja Lekarska zaliczyła wnioskodawcę do III grupy inwalidów, ale nie ustaliła daty powstania schorzenia. Po wyczerpaniu zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawca nie podjął pracy. Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie, opierając się na opiniach biegłych, które nie jednoznacznie wskazywały datę powstania inwalidztwa. Minister Sprawiedliwości wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 6 lutego 1998 r. II UKN 499/97 Warunek powstania inwalidztwa w czasie zatrudnienia lub w ciągu 18 miesięcy od ustania zatrudnienia uważa się za spełniony, jeżeli inwalidztwo powstało w czasie pobierania zasiłku dla bezrobotnych lub w ciągu 18 miesię-cy po ustaniu prawa do tego zasiłku. Przewodniczący SSN: Maria Tyszel, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Stefania Szymańska (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony Kaszczyszyn, po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 1998 r. sprawy z wniosku Stanisława Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o rentę inwalidz-ką, na skutek kasacji Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 10 maja 1996 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 26 stycznia 1996 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w C. odmówił Stanisławowi Z. renty inwalidzkiej z tego powodu, że nie można było ustalić daty powstania inwalidztwa. Obwodowa Komisja Lekarska do Spraw Inwa-lidztwa i Zatrudnienia w D. w dniu 16 stycznia 1996 r. rozpoznając miażdżycę tętnic kończyn dolnych zaliczyła wnioskodawcę do III grupy inwalidów i stwierdziła, że daty powstania inwalidztwa nie można ustalić. Wnioskodawca po wyczerpaniu zasiłku dla bezrobotnych z dniem 9 listopada 1993 r. nie podjął pracy, dlatego nie ustalono in-walidztwa przed upływem 18 miesięcy od ustania zatrudnienia. Sąd Wojewódzki rozpoznając sprawę na skutek odwołania wnioskodawcy do-puścił dowód z opinii biegłych sądowych lekarzy na okoliczność daty powstania in- - 2 - walidztwa. Biegły specjalista w zakresie chirurgii i chorób naczyń dr P.P., po zbada-niu wnioskodawcy w dniu 14 marca 1996 r. rozpoznał miażdżycową niedrożność udowopodkolanową, prawostronną ze znacznym niedokrwieniem kończyny i stwier-dził istnienie inwalidztwa III grupy z powodu ostrego niedokrwienia kończyny w maju 1995 r., natomiast specjalista z zakresu interny dr M.B. nie stwierdziła inwalidztwa z powodu innych chorób. Na tej podstawie Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z 10 maja 1996 r. oddalił odwołanie wniosko-dawcy. Od wyroku tego wniósł kasację Minister Sprawiedliwości. Zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) oraz art. 233 § 1 KPC, a nadto naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej i powołując się na art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upad-łościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyj-nego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189 ze zm.), Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego wy-roku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego istotnie rażąco narusza powołane w kasacji przepisy prawa, ponieważ sprawy nie można uznać za wyjaśnioną do sta-nowczego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zao-patrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) renta inwalidzka przysługuje pracownikowi, który ma wymagany okres zatrudnienia i stał się inwalidą w czasie zatrudnienia lub w ciągu 18 miesięcy od ustania zatrud-nienia, przy czym w myśl art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewa-loryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektó-rych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) warunek powstania inwalidztwa w czasie zatrudnienia lub w ciągu 18 miesięcy od ustania zatrudnienia uważa się za speł- - 3 - niony, jeżeli inwalidztwo powstało między innymi w czasie pobierania zasiłku dla bez-robotnych lub w ciągu 18 miesięcy po ustaniu prawa do tego zasiłku. Biegły z za-kresu chirurgii naczyniowej w opinii z dnia 14 marca 1995 r. stwierdził istnienie inwa-lidztwa od maja 1995 r., bez bliższego określenia tej daty. W odwołaniu do Sądu wnioskodawca podał, że przebywał w Szpitalu od 11 do 23 maja 1995 r. i od 8 do 19 grudnia 1995 r. W świetle powołanych przepisów wnioskodawca mógłby nabyć prawo do renty inwalidzkiej, gdyby inwalidztwo powstało w ciągu 18 miesięcy od ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 9 listopada 1993 r., tj. do 9 maja 1995 r. włącznie, czego Sąd Wojewódzki nie uwzględnił przy rozstrzygnięciu i nie wyjaśnił bliżej daty powstania inwalidztwa. Zachodzi więc potrzeba uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w celu uzupełnienia materiału dowodowego. W ponownym postępowaniu Sąd Wojewódzki przeprowadzi dowód z historii choroby z okresu pobytu wnioskodawcy w szpitalu od 11 do 23 maja oraz od 5 do 19 grudnia 1995 r., po czym zasięgnie od biegłego chirurga opinii uzupełniającej na okoliczność, czy można przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem, że wnioskodawca stał się inwalidą do dnia 9 maja 1995 r., tj. w ciągu 18 miesięcy od ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, co w przypadku opinii pozytywnej uza-sadniałoby prawo do renty inwalidzkiej. Niewyjaśnienie tej kwestii stanowi rażące naruszenie powołanych wyżej przepisów prawa, gdyż przedwcześnie wnioskodawca został pozbawiony prawa do tego świadczenia, a także interesu Rzeczypospolitej Polskiej. W interesie Państwa leży bowiem troska o wnikliwe rozpatrywanie spraw w celu realizacji praw zagwarantowanych przepisami. Z tych powodów kasacja i jej wniosek zasługują na uwzględnienie mimo upływu terminu zakreślonego przepisem art. 421 § 1 KPC w związku z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 32art. 233 § 1 KPCart. 12 ust. 1art. 6 ust. 2art. 421 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy