II UKN 548/00

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2001-09-05

Skład orzekający: Teresa Romer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy może być przyznane osobie, u której niezdolność do pracy powstała po upływie 18 miesięcy od ustania okresów składkowych lub nieskładkowych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 57 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednym z warunków przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy jest powstanie tej niezdolności w określonych okresach lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ich ustania. Jeśli ten warunek nie jest spełniony, prawo do renty nie może być przyznane, nawet jeśli inne przesłanki są spełnione. Kasacja oparta na zarzucie niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, bez wskazania konkretnych naruszonych przepisów postępowania, nie spełnia wymogów formalnych.
Stan faktyczny
Janusz S. złożył wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania renty, wskazując na powstanie niezdolności do pracy po upływie 18 miesięcy od ustania okresów składkowych. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły odwołanie wnioskodawcy, potwierdzając, że niezdolność do pracy powstała po wymaganym terminie. Wnioskodawca wniósł kasację, zarzucając błędną wykładnię prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy, uznając ją za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 5 września 2001 r. II UKN 548/00 Kontroli kasacyjnej podlega prawidłowość wykładni i zastosowania prawa w odniesieniu do stanu faktycznego ustalonego w zaskarżonym wyroku, jeżeli w kasacji zarzucono tylko naruszenie prawa materialnego (art. 3931 pkt 1 KPC). Przewodniczący SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Beata Gudowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 września 2001 r. sprawy z wniosku Janusza S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w T.G. o prawo do renty, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 stycznia 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 12 kwietnia 1999 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T.G. odmówił przyznania wnioskodawcy Januszowi S. prawa do renty z tytułu niezdolno-ści do pracy z uwagi na powstanie niezdolności do pracy po upływie 18 miesięcy od ustania okresów składkowych. Odwołanie wnioskodawcy od tej decyzji zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 20 sierp-nia 1999 r. [...]. Sąd ustalił, że ostatni okres składkowy wnioskodawcy upłynął 1 czerwca 1994 r., a do tej daty wnioskodawca pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Określony w art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fun-duszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) warunek powsta-nia niezdolności do pracy w ciągu 18 miesięcy od ustania okresów składkowych lub nieskładkowych uprawniających do świadczeń byłby spełniony, gdyby niezdolność do pracy powstała do 1 grudnia 1995 r. Z opinii biegłych lekarzy specjalistów z za- 2 kresu chorób wewnętrznych i neurologii wynika, że wnioskodawca jest niezdolny do pracy od 5 lutego 1999 r., zatem omawiany wymóg nie został spełniony. Po rozpoznaniu apelacji wnioskodawcy od tego wyroku Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 2 stycznia 2000 r. [...] oddalił apelację. Sąd Apelacyjny ustalił, że wnioskodawca ubiegał się o rentę in-walidzką w 1994 r. Jego odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania tego świad-czenia zostało oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Katowi-cach z dnia 31 stycznia 1995 r. [...] wobec braku inwalidztwa. Ustalenia tego wyroku wzmacniają opinię biegłych lekarzy stwierdzającą, że niezdolność do pracy wniosko-dawcy nie powstała przed dniem 1 grudnia 1995 r. Wyrok ten zaskarżył kasacją wnioskodawca i wskazując jako podstawy kasacji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i na-ruszenie przepisów postępowania przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wniósł o uchylenie zaskarżo-nego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach do ponow-nego rozpoznania. W uzasadnieniu kasacji wnioskodawca podniósł, że nie ma żad-nej opinii lekarskiej dotyczącej stanu jego zdrowia z okresu od 7 grudnia 1994 r. do 1 grudnia 1995 r. Nie ma zatem pewności, że niezdolność wnioskodawcy do pracy nie powstała w ciągu 1995 r., a więc w okresie wymaganym do spełnienia wymogu po-wołanego przepisu prawa materialnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3931 KPC kasację można oprzeć na dwóch podstawach: na na-ruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastoso-wanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 3933 KPC wymienia jako warunek do-puszczalności kasacji przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Prawi-dłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu przepisów prawa, które skarżący uważa za naruszone. W przypadku przytoczenia jako podstawy kasa-cji naruszenia przepisów postępowania w uzasadnieniu kasacji powinno znajdować się wyjaśnienie, na czym zdaniem skarżącego polega naruszenie każdego ze wska-zanych przepisów postępowania i jaki wpływ miało to naruszenie na wynik sprawy. 3 Wskazanie jako jednej z podstaw kasacji „niewyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy” nie jest przytoczeniem pod-stawy kasacyjnej w rozumieniu powołanego przepisu. Nie można uznać, że kasacja została oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania, skoro nie wska-zuje się w niej, aby któryś z przepisów postępowania został naruszony. Skoro kasa-cja nie przedstawia zarzutu, że ustalenia faktyczne zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, ustalenia te nie mogą być skutecznie kwestionowane. W konse-kwencji kasacja podlega rozpoznaniu tylko w takim zakresie, w jakim oparta jest na podstawie naruszenia prawa materialnego, przy czym kontroli podlega prawidłowość zastosowania prawa i jego wykładni w odniesieniu do stanu faktycznego ustalonego w zaskarżonym wyroku. Przepis art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) uzależnia prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od jednoczesnego spełnienia trzech warunków. Jednym z tych warunków jest powstanie niezdolności do pracy w wy-szczególnionych okresach składkowych lub nieskładkowych (między innymi w okre-sie pobierania zasiłku dla bezrobotnych), albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że niezdolność wnio-skodawcy do pracy powstała po upływie 18 miesięcy od ustania okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, zatem omawiany warunek nie został spełniony. Zarzut błędnej wykładni powołanego przepisu jest bezzasadny, bowiem wynika z niego wy-raźnie, że prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy nie może być przyznane osobie, która nie spełnia któregoś z wymaganych warunków. Kasacja okazała się pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, zatem z mocy art. 39312 KPC podlega ona oddaleniu. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3931 pkt 1 KPCart. 57art. 3931 KPCart. 3933 KPCart. 39312 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy