II USK 163/23

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2023-09-20

Skład orzekający: Bohdan Bieniek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżąca upatruje oczywistej zasadności w rzekomym pominięciu istotnych dowodów medycznych dotyczących stanu zdrowia po dacie wydania decyzji organu rentowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi oczywista zasadność skargi w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd podkreślił, że prawo do renty zależy od stanu zdrowia i wpływu na zdolność do zarobkowania, które mają charakter zmienny. Postępowanie sądowe nie analizuje okoliczności dotyczących zdolności do pracy, które wystąpiły po dacie decyzji organu rentowego. Rzekome naruszenie prawa w sferze oceny dowodów nie może przynieść spodziewanego rezultatu, gdy sąd drugiej instancji wyczerpująco ocenił materiał dowodowy, w tym opinie biegłych.
Stan faktyczny
Ubezpieczona A. M. odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonej, opierając się na opiniach biegłych, w tym biegłego lekarza medycyny pracy, który stwierdził brak niezdolności do pracy po określonej dacie. Ubezpieczona wniosła skargę kasacyjną, zarzucając pominięcie istotnych dowodów medycznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od ubezpieczonej na rzecz organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

II USK 163/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania A. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Toruniu o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 września 2023 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt III AUa 1013/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od ubezpieczonej na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 25 stycznia 2023 r., oddalił apelację A. M. od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 13 kwietnia 2021 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Toruniu z dnia 21 października 2019 r., mocą której odmówiono jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Przedmiot sporu dotyczył ustalenia czy ubezpieczona była niezdolna do pracy. Sąd pierwszej instancji dopuścił i przeprowadził dowód z opinii biegłych (ortopedy, neurologa, urologa oraz internisty), a następnie ocenił je pod kątem II USK 163/23 2 wiarygodności i mocy dowodowej. Biegli powołani w sprawie nie negowali ani nie ignorowali występowania u ubezpieczonej określonych schorzeń, wyjaśnili jednak, dlaczego stopień natężenia rozpoznanych dolegliwości nie powoduje niezdolności do pracy. Dodatkowo Sąd Apelacyjny, postanowieniem z 22 września 2021 r., dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza medycyny pracy, który wskazał, że zmiany chorobowe, wymienione w treści opinii nie czynią ubezpieczonej częściowo ani całkowicie niezdolną do pracy po 30 września 2019 r. Sąd Apelacyjny uznał, że opinie biegłych powołanych w sprawie, podsumowane w trakcie postępowania apelacyjnego holistyczną oceną stanu zdrowia, dokonaną przez biegłego specjalistę medycyny pracy, stanowią wyczerpujący materiał dowodowy, pozwalający na ocenę stanu zdrowia ubezpieczonej z punktu widzenia naruszenia sprawności jej organizmu i stwierdzenie braku niezdolności do wykonywania pracy. Skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik ubezpieczonej, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał na oczywistą zasadność skargi w zakresie, w jakim pominięto istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody zgłoszone w postępowaniu apelacyjnym - w postaci dokumentacji medycznej stanowiącej w szczególności opinię lekarską ZUS i orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 7 czerwca 2021 r. oraz decyzję organu rentowego z dnia 5 sierpnia 2021 r., przyznającej ubezpieczonej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie od ubezpieczonej na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie może być przyjęta do merytorycznego rozpoznania. Skarżąca odwołała się do przesłanki wymienionej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego oczywista zasadność skargi kasacyjnej jest II USK 163/23 3 rozumiana jednolicie. Chodzi o kwalifikowane, rażące uchybienia sądu drugiej instancji, które są widoczne prima facie bez potrzeby wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07, LEX nr 898318) i polegają na takim naruszeniu norm prawnych, które nie budzi wątpliwości, a możliwe są do stwierdzenia przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2007 r., I PK 113/07, LEX nr 896056). Rażącego naruszenia prawa skarżąca upatruje w nieprzeprowadzeniu przez Sąd Apelacyjny zawnioskowanego dowodu z dokumentacji medycznej stanowiącej opinię lekarską ZUS i orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 7 czerwca 2021 r. oraz decyzję organu rentowego z dnia 5 sierpnia 2021 r., przyznającej ubezpieczonej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zapomina jednak skarżąca, że prawo do renty w danym wypadku zależy od ustalenia stanu zdrowia ubezpieczonego i jego wpływu na zdolność do zarobkowania. Czynniki te mają charakter zmienny (zarówno stan zdrowia jak i możliwość podjęcia pracy zarobkowej mogą ulegać zmianie na przestrzeni miesięcy czy lat pobierania świadczenia rentowego). Tymczasem w postępowaniu sąd nie poddaje analizie okoliczności dotyczących stanu zdolności do pracy, które wystąpiły po dacie decyzji organu rentowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2011 r., I UK 239/10, LEX nr 738532), czyli na gruncie niniejszej sprawy, po dniu 21 października 2019 r. Niezdolność do pracy z przyczyn medycznych jako okoliczność wymagająca dla jej stwierdzenia wiadomości specjalnych, została ustalona na podstawie opinii biegłych o specjalizacjach adekwatnych do przyczyn leczenia ubezpieczonej oraz przyczyn, które były rozważane w toku postępowania przed organem rentowym o przyznanie renty. Jednocześnie, w ocenie Sądu Apelacyjnego, zachodziły podstawy do powołania kolejnego biegłego z zakresu medycyny pracy, w ocenie którego zmiany chorobowe, wymienione w treści opinii nie czyniły ubezpieczonej częściowo ani całkowicie niezdolną do pracy po 30 września 2019 r. Z tego punktu widzenia upatrywanie oczywistego naruszenia prawa w sferze oceny dowodów nie może przynieść spodziewanego rezultatu. Sąd Apelacyjny dokładnie zilustrował II USK 163/23 4 swój proces decyzyjny, co pozwala przyjąć, że zaskarżone orzeczenie pozbawione jest wad, jakie próbowała wykazać skarżąca. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach procesu orzeczono w myśl art. 39821 k.p.c. w związku z art. 98 § 1 k.p.c. [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 39821 KPCart. 98 § 1 KPC§ 1 pkt 4§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy