II USK 187/23

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2024-10-23

Skład orzekający: Krzysztof Staryk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie sądu drugiej instancji wydane przed datą podjęcia uchwały Sądu Najwyższego, która nadała mocy zasady prawnej, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. w związku z rozpoznaniem sprawy przez sąd w składzie jednego sędziego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że orzeczenie sądu drugiej instancji wydane przed datą podjęcia uchwały Sądu Najwyższego (III PZP 6/22) nie może stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. Wynika to z faktu, że przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia, a zatem orzeczenie wydane przed tą datą w składzie jednego sędziego nie naruszało prawa w sposób skutkujący nieważnością postępowania.
Stan faktyczny
Ubezpieczona M. W. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego. Sąd Rejonowy oddalił odwołanie, a Sąd Okręgowy oddalił apelację. Sąd Okręgowy wydał wyrok w składzie jednego sędziego. Ubezpieczona zaskarżyła wyrok skargą kasacyjną, wskazując na nieważność postępowania z powodu rozpoznania apelacji przez skład sprzeczny z przepisami prawa (jeden sędzia zamiast trzech). Wniosek o przyjęcie skargi oparto na uchwale SN III PZP 6/22.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

II USK 187/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania M. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Gdańsku o zasiłek chorobowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 października 2024 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt VII Ua 81/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [SOP] UZASADNIENIE W wyroku z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt VII Ua 81/22, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku – w sprawie z odwołania M. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Gdańsku – oddalił apelację odwołującej się od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Gdańsk-Południe w Gdańsku z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt VI U 1095/17, w którym Sąd Rejonowy oddalił odwołanie M. W. od decyzji organu rentowego z dnia 13 września 2017 r., w której ZUS Oddział w Gdańsku odmówił M. W. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 3 marca 2017 r. do 25 maja 2017 r. wskazując, że M. W. została objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od II USK 187/23 2 dnia 1 grudnia 2016 r., a niezdolna do pracy stała się od 17 listopada 2016 r. do 25 maja 2017 r. Powyższy wyrok Sądu Okręgowego odwołująca się zaskarżyła skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.) określona art. 379 pkt 4 k.p.c. wskutek rozpoznania apelacji przez skład sądu sprzeczny z przepisami prawa (w składzie jednego sędziego zamiast trzech sędziów). Skarżąca powołała się na uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22 i wskazała, że w odniesieniu do postępowania przed Sądem Okręgowym spełniona została przesłanka nieważności postępowania określona w art. 379 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna odwołującej się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania sądowego (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. II USK 187/23 3 W uchwale składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22 – OSNP 2023/10/104, Sąd Najwyższy stwierdził, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.) oraz postanowił nadać uchwale moc zasady prawnej i ustalił, że przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia. W niniejszej sprawie zaskarżony rozpatrywaną skargą kasacyjną wyrok Sądu drugiej instancji został wydany w dniu 6 lutego 2023 r., a więc dwa miesiące przed podjęciem uchwały. Przyjęta w powołanej uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia, co Sąd Najwyższy umotywował argumentami dotyczącymi interesu społecznego oraz powagi i wizerunku sądownictwa w odbiorze opinii publicznej. Wydanie zatem orzeczenia przez sąd drugiej instancji w składzie ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z 2 marca 2020 r. w okresie do 26 kwietnia 2023 r. włącznie, nie może stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. ł.n [ał] II USK 187/23 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 379 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 15zart. 45 ust. 1art. 2art. 31 ust. 3art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy