II USK 249/21

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2021-09-29

Skład orzekający: Bohdan Bieniek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia kapitału początkowego może być oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów, w tym zeznań świadków, w sytuacji braku dokumentacji pracowniczej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując, że istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. musi mieć charakter prawny, a nie faktyczny lub wynikający z oceny dowodów. Skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się ustalenia kapitału początkowego, kwestionując odmowę ZUS uwzględnienia okresu zatrudnienia z lat 1972-1973 z powodu braku dokumentacji. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołania, ponieważ uznał zeznania świadków za nieprecyzyjne i nie wystarczające do udowodnienia okresu zatrudnienia w sytuacji braku dokumentów. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów, opierając się jedynie na zeznaniach świadków.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II USK 249/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z wniosku W.K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o wartość kapitału początkowego i prawo do emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 29 września 2021 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem z dnia 7 listopada 2019 r., zmienił wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 czerwca 2019 r. i oddalił odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w P. z dnia 31 maja 2017 r., odmawiającej ustalenia kapitału początkowego W.K., ponieważ nie udowodnił okresów składkowych przebytych przed 1 stycznia 1999 r. Pozwany nie uwzględnił odwołującemu - jako okresu ubezpieczenia - pracy w W. od 20 czerwca 1972 r. do 31 grudnia 1973 r., ponieważ odwołujący się na okoliczność tego zatrudnienia przedłożył jedynie zeznania świadków. Nie udało się w toku postępowania – mimo szeregu prób - pozyskać dokumentacji osobowej lub płacowej odwołującego się za sporny okres zatrudnienia. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zarówno wyjaśnienia wnioskodawcy, jak i zeznania świadków były bardzo nieprecyzyjne. Sąd Apelacyjny podkreślił, że Sąd 2 Okręgowy ustalając jeden dzień zatrudnienia wnioskodawcy (18 lutego 1973 r.) w W. w W., opierał się jedynie na nieprecyzyjnych, niespójnych i ogólnikowych zeznaniach świadków, przy braku jakiegokolwiek dowodu z dokumentów, czym przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 233 § 1 k.p.c. Skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik wnioskodawcy, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że istotnym zagadnieniem prawnym jest problem dotyczący możliwości ustalenia kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. dla osób ubezpieczonych, urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., opierając się w przeważającej mierze na przeprowadzonym przez Sąd dowodzie z zeznań świadków, w przypadku niedochowania przez pracodawcę obowiązku archiwizowania dokumentacji pracowniczej, przy uwzględnieniu nagminnego niszczenia dokumentacji płacowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do merytorycznego rozpoznania. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest wyłącznie problem o charakterze prawnym, a nie faktycznym lub wynikającym ze stwierdzonych przez skarżącego uchybień Sądu. Jego rozstrzygnięcie powinno stwarzać przy tym realne i poważne trudności, a także mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia innych spraw. Skarżący winien w tym przypadku przedstawić pogłębioną argumentację prawną, bowiem zagadnienie prawne musi mieć charakter ściśle jurydyczny, powstały na tle konkretnego przepisu prawa. Nie może ono odnosić się do subiektywnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Tego wymogu skarżący nie spełnia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2017 r., III UK 84/16 (LEX nr 2278301), podkreślił, że dla uznania okresu zatrudnienia wykonywanego przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r., poz. 291) za okres składkowy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 2 pkt 1 lit.a tej ustawy nie jest wymagane wykazanie przez osobę 3 ubiegającą się o emeryturę lub rentę faktu opłacenia przez pracodawcę składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne. Oznacza to, że fakt istnienia i wykonywania zatrudnienia pracowniczego może więc być dowodzony wszelkimi środkami, także zeznaniami świadków i przesłuchaniem stron. Jednakże, czego wydaje się nie dostrzegać skarżący, zawarty w art. 3983 § 3 k.p.c. zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.) oznacza niedopuszczalność powoływania się przez skarżącego na wadliwość wyroku sądu drugiej instancji, polegającą na ustaleniu faktów lub niewłaściwie przeprowadzonej ocenie dowodów, również we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Apelacyjny stwierdził, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, nie ma podstaw do uznania, iż wnioskodawca pozostawał w dniu 18 lutego 1973 r. w stosunku pracy, biorąc pod uwagę charakter i okres zatrudnienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. as

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 233 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 6 ust. 1art. 6 ust. 2art. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy