II USK 434/21

Sygn. akt II USK 434/21 POSTANOWIENIE Dnia 3 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania M. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w E. z udziałem zainteresowanej M. J. o ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 3 lutego 2022 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 lipca 2020 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża strony skarżącej kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE W wyroku z dnia 29 lipca 2020 r., sygn. akt III AUa [...], Sąd Apelacyjny w [...] – w sprawie z odwołania M. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w E. z udziałem zainteresowanej M. J. – oddalił apelację odwołującego się od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w E. z dnia 15 marca 2019 r., sygn. akt IV U [...], w którym Sąd Okręgowy oddalił odwołanie M. J. od decyzji organu rentowego z dnia 23 maja 2018 r., nr [...], w której ZUS Oddział w E. – na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 8 ust. 11 oraz art. 13 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.) – stwierdził, 2 że M. J. od 1 lipca 2010 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą M. J.. Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego odwołujący się zaskarżył skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na przyczynę przyjęcia skargi do rozpoznania określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W ocenie autorki skargi jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu przepisów art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., ponieważ Sąd Apelacyjny nie rozpoznał istoty sprawy, albowiem nie rozstrzygnął o zarzutach zgłoszonych przez płatnika w apelacji - 1 lit. a), b), c) i 3 apelacji oraz z uwagi na kwalifikowane naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów prawa materialnego - oparcie rozstrzygnięcia na wykładni przepisów prawa materialnego oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną ich wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, polegającą na przyjęciu współpracy małżonki przy prowadzeniu działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika, mimo że jej czynności miały jedynie charakter pomocniczy (wtórny), nie były systematyczne ani stałe, co więcej nie prowadziły do zwiększenia liczby zleceń oraz dochodów z tej działalności. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o: - odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania; - oddalenie skargi; - zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna odwołującego się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty 3 świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony twierdzeniem, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06 LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035; z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205; z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Podczas, gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616; z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr 453107; z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu 4 (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymogów; nie wykazuje, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Pełnomocnik skarżącego oczywistą zasadność skargi uzasadnia twierdzeniem będącym w istocie prostym zaprzeczeniem stanowisku zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji. Uzasadnienie wniosku – poza prostą negacją – nie uwzględnia w ogóle w swojej konstrukcji stanowiska zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] tak w zakresie dokonanych ustaleń, jak i co do analizy interpretacyjnej wskazanych przepisów prawa ubezpieczeń społecznych; stanowiska bardzo szeroko przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zasadnicza wadliwość uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania rozpatrywanej skargi kasacyjnej polega na tym, że autorka skargi postawionych w uzasadnieniu wniosku kwestii – nie rozpoznania przez Sąd Apelacyjny istoty sprawy oraz oparcia zaskarżonego wyroku na wykładni przepisów prawa materialnego oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną ich wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa – nie precyzuje w żadnym, konkretnie wskazanym przepisie prawa. W skardze nie przedstawiono więc odpowiedniego wywodu wykazującego oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (pkt 1.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2. niniejszego postanowienia ma podstawę w art. 102 k.p.c. 5