II USK 598/21
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2022-03-24
Skład orzekający: Krzysztof Staryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrażenie „w razie zbiegu” w art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oznacza każdy przypadek przysługiwania prawa do emerytury z FUS i prawa do emerytury wojskowej, czy też wymaga dodatkowego kryterium kwalifikacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne zostało uznane za zbyt ogólnikowe i nie powiązane z odpowiednią jurydyczną argumentacją, która wykazałaby jego istotność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa i uchwały siedmiu sędziów SN z dnia 15 grudnia 2021 r., III UZP 7/21, która rozstrzygnęła kwestię zbiegu prawa do emerytury wojskowej i emerytury z FUS.Stan faktyczny
K. K. odwołał się od decyzji ZUS zawieszającej wypłatę przyznanej mu emerytury z FUS z powodu zbiegu prawa do emerytury wojskowej. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Skarżący złożył skargę kasacyjną, podnosząc istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście zbiegu prawa do emerytury wojskowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II USK 598/21 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania K. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o podjęcie wypłaty emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 24 marca 2022 r., skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE W wyroku z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt III AUa (…), Sąd Apelacyjny w (…) – w sprawie z odwołania K. Z. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. – oddalił apelację odwołującego się od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 14 września 2020 r., sygn. akt V U (…), w którym Sąd Okręgowy oddalił odwołanie K. Z. K. od decyzji organu rentowego z dnia 4 marca 2020 r., w której ZUS Oddział w B. przyznał K. K. emeryturę od 1 stycznia 2020 r. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i wyniosła 3.203,16 zł, a po waloryzacji od 1 marca uległa podwyższeniu do kwoty 3.317,19 zł. ZUS zawiesił wypłatę przedmiotowego świadczenia z uwagi na zbieg prawa do więcej niż jednego świadczenia, wskazując, że wnioskodawcy może być wypłacone tylko
2 jedno świadczenie, tj. wyższe lub wybrane przez wnioskodawcę. Jednocześnie organ wskazał, że do wysokości świadczenia nie zostały uwzględnione okresy, które przyjęto do emerytury wojskowej wypłacanej przez Wojskowe Biuro Emerytalne, tj. od 1 sierpnia 1968 r. do 15 czerwca 1987 r. (w tym zasadnicza służba wojskowa od 1 sierpnia 1968 r. do 16 września 1968 r.). Powyższa decyzja została zaskarżona przez K. K. w części zawieszającej prawo do wypłaty emerytury z FUS. Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego odwołujący się zaskarżył skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, sprowadzające się do pytania czy wyrażenie „w razie biegu” (użyte w art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) oznacza każdy przypadek przysługiwania ubezpieczonemu prawa do świadczenia emerytalnego przewidzianego tą ustawą z prawem do emerytury wojskowej? Czy też wyrażenie „w razie zbiegu” oznacza występowanie dodatkowego (obok podmiotowego) kryterium kwalifikacji występowania prawa do dwóch świadczeń w rozumieniu powołanego przepisu? Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna odwołującego się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.
3 Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W świetle utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817). Analogicznie należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571); 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179); 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, LEX nr 864002; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504) i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia
4 prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej. Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2007 r., V CSK 356/07, LEX nr 621243). Ograniczenie się przez skarżącego do pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli zagadnienie prawne nie zostało przedstawione bez odniesienia się do ogólnych problemów interpretacyjnych (postanowienie Sądu Najwyższego z 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451). Uwzględniając przedstawione założenia interpretacyjne należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżącego nie przedstawia istotnego zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Uzasadnienie wniosku zostało ograniczone do ogólnikowego zarysowania jakiejś kwestii bez powiązania jej z odpowiednią jurydyczną argumentacją, którą pełnomocnik skarżącego wykazałby, że w sprawie rzeczywiście występuje istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Brakuje w konstrukcji przedstawionego „zagadnienia” uwzględnienia stanowiska zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) w zakresie oceny spornej w sprawie kwestii – stanowiska bardzo szeroko przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Analizą interpretacyjną przepisów art. 95 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zajmował się Sąd Najwyższy, który w uchwale siedmiu sędziów SN z dnia 15 grudnia 2021 r., III UZP 7/21, stwierdził, że ubezpieczonemu, który pozostawał w zawodowej służbie wojskowej przed dniem 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową wynoszącą 75% podstawy jej wymiaru obliczoną bez uwzględnienia okresów składkowych i nieskładkowych, z tytułu których jest uprawniony również do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez niego (art. 95 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r., poz. 291 ze zm. w związku z art. 7 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, jednolity tekst: Dz.U. z 2020 r., poz. 586 ze zm.).
5 Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I USK 205/22/1 2023-09-06Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do wypłaty emerytury wojskowej i cywilnej, w sytuacji gdy emerytura wojskowa wynosi 75% podstawy wymiaru, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy ze względu na istn…
- II USK 319/24 2025-04-16Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni art. 95 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w kontekście zbiegu prawa do emerytury wojskowej i powszechnej, może zostać przyjęta do rozpoz…
- III USK 501/21 2022-08-10Czy ubezpieczonemu, który pobiera emeryturę wojskową obliczoną bez uwzględnienia okresów składkowych i nieskładkowych, z tytułu których jest uprawniony również do emerytury z FUS, przysługuje prawo do zbiegu świadczeń?
- III USK 57/23 2023-08-03Czy osoba pobierająca emeryturę wojskową może jednocześnie pobierać emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jeśli emerytura wojskowa została obliczona bez uwzględnienia okresów składkowych z powszechnego ubezpiecze…
- I USK 85/23 2023-12-13Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na twierdzeniu o wystąpieniu istotnego zagadnienia prawnego związanego z możliwością pobierania emerytury z ZUS w zbiegu z emeryturą wojskową, spełnia wymo…
Powołane przepisy
art. 26art. 95 ust. 2art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 390 KPCart. 95 ust. 1art. 7art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy