II USK 83/24
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2024-06-12
Skład orzekający: Jarosław Sobutka, Bohdana Bieńka, Bohdań Bieniek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy ze względu na jego znajomość z jedną ze stron postępowania lub utrzymywanie kontaktów towarzyskich, które mogłyby wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy, uznając, że jego znajomość z odwołującym wynikająca z poprzedniej pracy w tym samym sądzie oraz utrzymywanie kontaktów towarzyskich stanowią okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Wniosek sędziego o wyłączenie został rozpoznany pozytywnie na podstawie art. 49 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Bohdan Bieniek złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy II USK 83/24. Jako powody wskazał znajomość z odwołującym (kontakty zawodowe z uwagi na uprzednią pracę w Sądzie Okręgowym w O.) oraz utrzymywanie kontaktów towarzyskich, które jego zdaniem mogłyby wzbudzić wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego SSN Bohdana Bieńka od rozpoznania sprawy II USK 83/24.Pełny tekst orzeczenia
II USK 83/24 POSTANOWIENIE Dnia 12 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Sobutka w sprawie z odwołania M. W. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie […] o ustalenie stopnia niepełnosprawności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 czerwca 2024 r., wniosku sędziego SN Bohdana Bieńka z dnia 3 czerwca 2024 r. o wyłączenie go od rozpoznania sprawy II USK 83/24 wyłącza SSN Bohdana Bieńka od rozpoznania sprawy II USK 83/24. UZASADNIENIE Pismem z 3 czerwca 2024 r. SSN Bohdań Bieniek, na podstawie art. 51 k.p.c. wskazał, że istnieją przesłanki wyłączające go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II USK 83/24, z uwagi na znajomość z odwołującym (kontakty zawodowe - uprzednia praca w Sądzie Okręgowym w O.) oraz utrzymywanie kontaktów towarzyskich, co w ocenie SSN Bohdana Bieńka mogłoby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w tej sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
II USK 83/24 2 W świetle art. 51 k.p.c. sędzia zawiadamia sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia. W piśmiennictwie wskazuje się jednak, że art. 51 k.p.c., obligujący sędziego do złożenia zawiadomienia o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia, dotyczy tylko przypadków wyłączenia zachodzącego z mocy samego prawa. Jest to oczywiste w takim przypadku – skoro wyłączenie to jest jedynie skutkiem działania prawa (jego mocy) – składanie wniosku o wyłączenie jest zbędne, a wniosek taki oraz – odpowiednio – żądanie sędziego są uzasadnione i niezbędne tylko w przypadkach opisanych w art. 49 k.p.c. Inaczej rzecz ujmując, zgodnie z komentowanym przepisem sędzia zawiadamia sąd tylko o podstawie swojego wyłączenia zachodzącej z mocy samego prawa, tj. z mocy art. 48 k.p.c. O przyczynie wyłączenia na podstawie art. 49 k.p.c. zawiadamia, uzasadniając swoje żądanie wyłączenia albo składając wyjaśnienie przewidziane w art. 52 § 2 k.p.c., będące „odpowiedzią” na wniosek złożony przez stronę i okoliczności podane w jego uzasadnieniu (tak J. Gudowski [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze. Artykuły 1-124, wyd. VI, red. T. Ereciński, Warszawa 2023, art. 51). Dlatego też, z uwagi na wyżej przytoczone stanowisko doktryny, pismo z 3 czerwca 2024 r. SSN Bohdana Bieńka należy rozpatrywać przez pryzmat art. 49 § 1 k.p.c., jako wniosek sędziego o wyłączenie go od rozpoznania sprawy II USK 83/24. Stosownie do treści art. 49 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Powyższa przesłanka została spełniona w przypadku SSN Bohdana Bieńka, wyznaczonego do rozpoznania sprawy II USK 83/24, bowiem stałe kontakty wynikające z byłego zatrudnienia strony postępowania w tym samym sądzie, a tym bardziej utrzymywanie kontaktów towarzyskich przez sędziego, wyznaczonego do rozpoznania sprawy, przemawiają za jego wyłączeniem. Dlatego też okoliczności wskazane przez SSN Bohdana Bieńka skutkowały pozytywnym rozpoznaniem jego wniosku.
II USK 83/24 3 Z podanych wyżej względów, na podstawie art. 49 § 1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- III CO 49/20 2020-10-12Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy o ochronę dóbr osobistych ze względu na ich znajomość z pozwanym?
- II UO 6/17 2017-11-08Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy, w której stroną jest sędzia orzekający w tym samym sądzie, z uwagi na potencjalne wątpliwości co do ich bezstronności?
- I ZO 89/25 2025-10-14Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy, gdy sędzia jest stroną w podobnej sprawie dotyczącej wynagrodzenia?
- III CO 860/25 2025-10-30Czy stosunki wyłącznie służbowe lub kontakty urzędowe sędziego z innymi osobami uzasadniają jego wyłączenie od rozpoznania sprawy?
- I ZO 66/25 2025-06-04Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy z uwagi na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności?
Powołane przepisy
art. 51 KPCart. 49 KPCart. 48 KPCart. 52 § 2 KPCart. 51art. 49 § 1 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy