II USKP 9/21

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2021-02-04

Skład orzekający: Romualda Spyt, Bohdan Bieniek, Halina Kiryło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do emerytury pomostowej powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków, w tym osiągnięcia wymaganego wieku, czy też można je przyznać od daty wcześniejszej, jeśli inne warunki zostały spełnione?
Ratio decidendi
Prawo do emerytury pomostowej powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jej nabycia, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych. Oznacza to, że świadczenie to może być przyznane nie wcześniej niż od dnia, w którym wnioskodawca osiągnął wymagany wiek, nawet jeśli pozostałe przesłanki zostały spełnione wcześniej. Zasada ta wynika z powiązania przepisów ustawy o emeryturach pomostowych z ogólnymi przepisami dotyczącymi wypłaty świadczeń emerytalnych.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił M. K. prawa do emerytury pomostowej. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wnioskodawczyni. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, przyznając prawo do emerytury pomostowej od 1 lipca 2017 r., uznając, że wnioskodawczyni spełniała warunki, w tym wiek 55 lat (osiągnięty 13 sierpnia 2017 r.) oraz wymagany okres pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej daty przyznania świadczenia, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących powstania prawa do emerytury pomostowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej prawa do emerytury pomostowej za okres od 1 lipca 2017 r. do 13 sierpnia 2017 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II USKP 9/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bohdan Bieniek SSN Halina Kiryło w sprawie z wniosku M. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o prawo do emerytury pomostowej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 4 lutego 2021 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt III AUa (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej prawa do emerytury pomostowej za okres od 1 lipca 2017 r. do 13 sierpnia 2017 r. i w tym zakresie umarza postępowanie oraz odstępuje od obciążenia wnioskodawczyni kosztami postępowania kasacyjnego strony przeciwnej. UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. decyzją z dnia 21 sierpnia 2017 r. odmówił przyznania M. K. prawa do emerytury pomostowej. Sąd Okręgowy 2 w W. wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r. oddalił odwołanie wnioskodawczyni od powyższej decyzji. Sąd Apelacyjny w […]., uwzględniając apelację wnioskodawczyni od powyższego wyroku, wyrokiem z dnia 16 listopada 2018 r. zmienił zaskarżony wyrok i przyznał jej prawo do emerytury pomostowej od 1 lipca 2017 r. W ocenie Sądu Apelacyjnego, wnioskodawczyni spełnia wynikające z art. 49 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1924) warunki prawa do emerytury pomostowej, gdyż ukończyła 55 lat (wnioskodawczyni urodziła się 13 sierpnia 1962 r.), posiada okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 25 lat, 1 miesiąc i 29 dni, po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Sąd przyjął także, że na dzień 1 stycznia 2009 r. wnioskodawczyni miała wymagany okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych w wymiarze 15 lat - zatrudnienie na stanowisku pielęgniarki i starszej pielęgniarki na bloku operacyjnym jako instrumentariuszka w zespołach operacyjnych przy zabiegach i wykonywanie pracy personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru, o których mowa pod poz. 24 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w części dotyczącej przyznania prawa do emerytury pomostowej za okres przed 13 sierpnia 2017 r. i zarzucił: (-) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, przez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyznanie wnioskodawczyni prawa do emerytury pomostowej od daty wcześniejszej niż data spełnienia przez nią wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa; (-) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2020 r., poz. 53) w związku z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach, przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i w 3 konsekwencji przyznanie wnioskodawczyni prawa do emerytury pomostowej od daty wcześniejszej niż data spełnienia przez nią wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 1. i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie ubezpieczonej M.K. prawa do emerytury pomostowej od 13 sierpnia 2017 r. oraz zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wnioskodawczyni, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, oświadczyła, że popiera skargę kasacyjną w zakresie wniosku o uchylenie punktu 1. zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie ubezpieczonej M. K. prawa do emerytury pomostowej od 13 sierpnia 2017 r. oraz wniosła o odstąpienie przez Sąd Najwyższy od obciążania M.K. kosztami postępowania kasacyjnego, w tym kosztami zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych, prawo do emerytury pomostowej powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Jednym z warunków tego prawa jest osiągnięcie przez kobietę wieku 55 lat (art. 11 pkt 1). Wnioskodawczyni wiek ten osiągnęła 13 sierpnia 2017 r. Według art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zasadą jest, że świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. W związku z powyższym wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury pomostowej od 13 sierpnia 2017 r. Potwierdziły się zatem podstawy kasacyjne, skoro data przyznania prawa do świadczenia wyprzedziła datę ukończenia przez wnioskodawczynię 55 lat. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 k.p.c. i art. 102 k.p.c. orzekł jak w sentencji. 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49art. 3 ust. 1art. 15 ust. 1art. 129 ust. 1art. 26 ust. 1art. 11 pkt 1art. 39816 KPCart. 102 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy