II UZ 10/06
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2006-06-02
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Krystyna Bednarczyk, Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawach dotyczących wyłącznie wysokości emerytury, a nie jej przyznania lub wstrzymania, skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 3982 § 1 k.p.c. wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, z wyjątkiem spraw o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty. Wnioskodawca zaskarżył decyzję ZUS dotyczącą wysokości emerytury, a nie jej przyznania lub wstrzymania, co czyniło skargę kasacyjną niedopuszczalną ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca, pobierający rentę inwalidzką od 1989 r., uzyskał prawo do emerytury w 1993 r., jednak wypłata została wstrzymana w 1994 r. z powodu wznowienia wypłaty korzystniejszego świadczenia rentowego. W 2004 r. ZUS przyznał emeryturę, ale wnioskodawca zakwestionował jej wysokość, domagając się wyliczenia według aktualnej kwoty bazowej. Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, przyznając prawo do emerytury od 2004 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok SO, oddalając odwołanie, a następnie odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 10/06 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krystyna Bednarczyk SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku W. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o wysokość świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 czerwca 2006 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt III AUa …/05, oddala zażalenie. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 17 marca 2005 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddziału w P. z dnia 24 sierpnia 2004 r. i przyznał wnioskodawcy W. M. prawo do emerytury od dnia 1 sierpnia 2004 r., do wyliczenia której - w części socjalnej - została przyjęta kwota bazowa obowiązująca w dniu 1 sierpnia 2004 r., w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – Oddziałowi w P. o wysokość emerytury, Wnioskodawca od 1989 r. pobierał nieprzerwanie rentę z tytułu inwalidztwa. W dniu 14 grudnia 1993 r. wniósł o przyznanie prawa do emerytury powołując się na
2 osiągnięcie wieku 60 lat i inwalidztwo II grupy. Decyzją z dnia 29 grudnia 1993 r. ZUS przyznał emeryturę i podjął jej wypłatę od dnia 19 listopada 1993 r. (osiągnięcia wieku emerytalnego), a decyzją z dnia 7 marca 1994 r. wstrzymał od 1 kwietnia 1994 r. wypłatę emerytury z powodu wznowienia wypłaty korzystniejszego świadczenia rentowego. Kolejną decyzją z dnia 11 marca 1994 r. Zakład przyznał wnioskodawcy prawo do renty inwalidzkiej II grupy od dnia 1 listopada 1989 r. i dokonał wyrównania świadczenia za okres od 19 listopada 1993 r. do 31 marca 1994 r. Wyrokiem z dnia 14 września 2005 r. Sąd Apelacyjny w P., na skutek apelacji pozwanego, zmienił wyrok Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. i oddalił odwołanie. Sąd wskazał, iż wobec przyznania wnioskodawcy prawa do emerytury decyzją z dnia 29 grudnia 1993 r. w oparciu o ustawę dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) oraz ustawę z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, zasadach ustalania emerytur i rent oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.), brak podstaw do przyjęcia, że prawo wnioskodawcy do emerytury powstało po raz pierwszy od 1 sierpnia 2004 r., a więc pod rządami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr. 39, poz. 353 ze zm.) Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 marca 2006 r., Sąd Apelacyjny w P. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od wyroku tego Sądu z dnia 14 września 2005 r. Sąd uznał, że w sprawie, w której wnioskodawca powołując się na decyzję ZUS z dnia 24 sierpnia 2004 r. przyznającą mu emeryturę, wskazał na błędne wyliczenie jej wysokości, wnioskując o jej obliczenie według aktualnej kwoty bazowej, dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.). W związku z określeniem przez wnioskodawcę wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 3347,37 zł., a więc w wysokości niższej niż 10000 zł., skarga kasacyjna jest przedmiotowo niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie, zarzucającym że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kasacja jest dopuszczalna bez względu na wartość
3 przedmiotu zaskarżenia, jeżeli roszczenie zmierza do ustalenia prawa, wniósł o jego uchylenie, wskazując że „sprawa dotyczy przyznania emerytury i (...) skarga kasacyjna od niej przysługuje, niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 3982 § 1 k.p.c. stanowi, że w sprawach z ubezpieczenia społecznego, skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych poza sprawami o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Uniezależnienie dopuszczalności kasacji od wartości przedmiotu zaskarżenia dotyczy więc jedynie spraw o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty natomiast nie obejmuje spraw o zmianę wysokości świadczeń. Wnioskodawca zaskarżył decyzję ZUS z dnia 24 sierpnia 2004 r. w przedmiocie określenia wysokości emerytury, wskazując na błędne wyliczenie jej wysokości i zażądał wyliczenia świadczenia według aktualnej kwoty bazowej. Jak trafnie zauważył Sąd Apelacyjny, przedmiotem sporu nie jest więc przyznanie emerytury - gdyż prawo do tego świadczenia zostało przyznane w decyzji ZUS z dnia 29 grudnia 1993 r. i nie nastąpiła jego utrata, a jedynie wstrzymanie, w związku z podjęciem wypłaty korzystniejszego świadczenia rentowego. Skoro więc rozpatrywana sprawa dotyczy wysokości emerytury, ma charakter sprawy o prawa majątkowe, co do której mają zastosowanie przepisy dotyczące wartości przedmiotu zaskarżenia. W tym stanie rzeczy, wniesioną skargę kasacyjną Sąd Apelacyjny słusznie odrzucił jako niedopuszczalną na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Biorąc to pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, zgodnie z art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II UZ 33/24 2024-11-06Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej wysokości emerytury kapitałowej, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, jest dopuszczalna?
- III UZ 12/11 2011-06-21Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej wysokości emerytury, a nie prawa do niej, jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł?
- II UZ 12/14 2014-03-05Czy w sprawie o wysokość emerytury, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna?
- II UZ 19/20 2020-10-13Czy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których przedmiotem zaskarżenia jest wysokość świadczenia emerytalnego, skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż 10.00…
- II UZ 64/14 2015-01-27Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej wysokości emerytury policyjnej, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, jest dopuszczalna, jeśli nie dotyczy ona przyznania lub wstrzymania emerytury?
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 3986 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy