II UZ 105/17

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2018-07-11

Skład orzekający: Krzysztof Staryk, Maciej Pacuda, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, jest dopuszczalna, jeśli decyzja organu rentowego określała tę podstawę na kwotę zerową?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającej "zerową" podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, z uwagi na niepodleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, jest sprawą majątkową, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. W związku z tym, gdy wartość ta jest niższa niż 10 000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wartość przedmiotu zaskarżenia była niska (80 zł i 71 zł). Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając ją za niedopuszczalną ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia, zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. Wnioskodawca złożył zażalenie, twierdząc, że sprawa dotyczy kwestii, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, uznając je za pozbawione uzasadnionych podstaw.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 105/17 POSTANOWIENIE Dnia 11 lipca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maciej Pacuda SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie z wniosku ,,C.” S.A. we W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi we W. z udziałem zainteresowanych: K. K., M. M., M. Ł. i S. L. - wspólników spółki cywilnej S., M. P. i P. P. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą ,,M.” spółka cywilna z siedzibą w Ż. o podstawę wymiaru składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 11 lipca 2018 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt III AUa […], oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt III AUa […], Sąd Apelacyjny […] – w sprawie z wniosku ,,C.” S.A. we W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi we W. przy udziale K. K., M. M. oraz M. Ł. i S. L. – wspólników spółki cywilnej S., M. P. i P. P., prowadzących działalność gospodarczą pod firmą ,,M.” spółka cywilna z siedzibą w Ż., o podstawę wymiaru składek – odrzucił skargę kasacyjną ,,C.” S.A. we W. od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z 23 marca 2017 r., sygn. akt III AUa […]. 2 W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd Apelacyjny ustalił, że wnioskodawca reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika 24 kwietnia 2017 r. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z 23 marca 2017 r. W skardze wskazano wartość przedmiotu zaskarżenia odpowiednio w stosunku do K. K. - 80 zł, a do M. M. -71 zł. Sąd Apelacyjny powołał przepis art. 3982 § 1 k.p.c., zgodnie z którym w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Sąd Apelacyjny wskazał, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca odwołał się od decyzji organu rentowego dotyczącej ubezpieczonych, w której określono, że podstawa wymiaru i składka na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia u płatnika składek ,,C.” S.A wynosiła 0 zł. Istota sporu sprowadzała się do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonych jako pracowników u zainteresowanych, w okresie wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia zawartej z wnioskodawcą ,,C.” S.A., a tym samym, czy ubezpieczonych można uznać za pracowników w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zdaniem Sądu Apelacyjnego przedmiotem sporu, a w konsekwencji przedmiotem zaskarżenia jest jedynie wysokość należnych składek od zwiększonych podstaw wymiaru na ubezpieczenia opisane w zaskarżonych decyzjach organu rentowego. W konsekwencji o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. W sytuacji, gdy przedmiotem sporu w sprawie jest prawo majątkowe – sprowadzające się do wysokości składek – to z uwagi na wysokość należnych składek w kwocie niższej niż 10.000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. 3 Powyższe postanowienie wnioskodawca zaskarżył zażaleniem do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie: - art. 3982 § 1 k.p.c. przez odrzucenie wniesionej przez skarżącego skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy została ona złożona w sprawach, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalne niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia; - art. 3986 § 2 k.p.c. przez jego zastosowanie, pomimo że nie zachodziły okoliczności uzasadniające jego zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej strony skarżącej. Żalący się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu rentowego na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Problem oceny charakteru prawnego decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej ustalenia „zerowej” składki na ubezpieczenie zdrowotne w kontekście oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej wnoszonej w sprawach z odwołań od takich decyzji przez pryzmat regulacji określonej w art. 3982 § 1 k.p.c. powodował wątpliwości interpretacyjne i w tym zakresie ujawniły się rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Wątpliwości te zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2018 r. w sprawie III UZP 9/17, wydanej w sprawie analogicznej jak niniejsza z odwołania tego samego wnioskodawcy z udziałem innych zainteresowanych. Zgodnie z powołaną uchwałą sprawa z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającej „zerową” podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne z uwagi na niepodleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia (art. 66 ust. 1 pkt e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1938), 4 jest sprawą, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.). Podzielając przedstawione wyżej stanowisko uchwały III UZP 9/17, Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu nie naruszył art. 3982 § 1 k.p.c. oraz art. 3986 § 2 k.p.c. Prawidłowe jest stanowisko zaskarżonego postanowienia, że w sytuacji, gdy przedmiotem sporu w sprawie jest prawo majątkowe (sprowadzające się do wysokości składek) to z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż 10.000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W związku z powyższym Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1 KPCart. 8 ust. 2art. 3986 § 2 KPCart. 66 ust. 1art. 3982 § 1art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy