II UZ 12/06
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2006-06-02
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Krystyna Bednarczyk, Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wadliwe oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w kasacji, które nie zostało uzupełnione w terminie, stanowi podstawę do jej odrzucenia z powodu braków formalnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wadliwe oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w kasacji nie jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu, a w przypadku wątpliwości co do tej wartości, sąd drugiej instancji powinien przeprowadzić dochodzenie. Samo wskazanie kwoty pieniężnej jako wartości przedmiotu zaskarżenia spełnia wymogi formalne, nawet jeśli nie odpowiada ona rzeczywistej wartości sporu. Odrzucenie kasacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w tym zakresie jest nieuzasadnione.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wnioskodawcy od wyroku dotyczącego wysokości emerytury wojskowej, uznając, że skarżący nie oznaczył prawidłowo wartości przedmiotu zaskarżenia, co stanowiło brak formalny. Wnioskodawca w zażaleniu zarzucił, że Sąd Apelacyjny nie wskazał przyczyn, dla których weryfikacja wartości przedmiotu zaskarżenia była niemożliwa. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 12/06 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca) SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania A. J. przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu w G. o wysokość świadczenia po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 czerwca 2006 r., zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 10 lutego 2006 r., sygn. akt III AUa …/03, uchyla zaskarżone postanowienie. U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 10 lutego 2006 r. III AUa …/03 Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. odrzucił kasację wnioskodawcy A. J. od wyroku tego Sądu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie o wysokość emerytury wojskowej. Sąd ustalił, że w kasacji wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczono na kwotę 14.800 zł, a w piśmie uzupełniającym wskazano tę kwotę jako różnicę w stosunku rocznym między świadczeniem obliczonym zgodnie z żądaniem wnioskodawcy od uposażenia w grupie U-16 a świadczeniem ustalonym w decyzji organu rentowego od uposażenia w grupie U-30. W ocenie Sądu Apelacyjnego kasacja dotknięta jest brakiem formalnym, gdyż nie oznaczono w sposób prawidłowy wartości przedmiotu zaskarżenia. Skarżący nie wykazał zarówno
2 wielkości grupy uposażenia dla grupy U-16 w dacie przechodzenia przez niego na emeryturę, jak również nie wykazał różnicy pomiędzy świadczeniem emerytalnym faktycznie pobieranym, a kwotą emerytury obliczoną na datę przejścia na emeryturę. Sam wnioskodawca podał, że nie jest w stanie przedłożyć precyzyjnych wyliczeń i wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Tymczasem skarżący nie dostrzega faktu, iż obowiązek prawidłowego określenia wartości przedmiotu zaskarżenia oraz sposobu jego wyliczenia spoczywa właśnie na kasującym. W przedmiotowej sprawie, w wyniku wezwania do uzupełnienia braków kasacji skarżący określił wartość przedmiotu zaskarżenia na 14.800 zł, jednak uczynił to w sposób, który uniemożliwił sprawdzenie prawidłowości tego obliczenia. Takie działanie nie odpowiadało wymaganiu określonemu w art. 3933 § 2 k.p.c., co uprawniało Sąd Apelacyjny do odrzucenia kasacji. Postanowienie to zaskarżył zażaleniem wnioskodawca wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił on, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny nie wskazał przyczyn, dla których weryfikacja przedmiotu zaskarżenia nie jest możliwa. Wnioskodawca przedstawił swoje wyliczenie w sposób odpowiadający najwyższej możliwej staranności w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Zastosowana przez Sąd Apelacyjny wykładnia art. 3933 § 2 k.p.c. pozbawia wnioskodawcę możności obrony swych praw. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 3933 § 2 k.p.c., obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego kasacją wyroku określał wymagania, jakie powinna spełniać kasacja. Powinna ona zwierać między innymi oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Ewentualne braki w zakresie tych wymagań mogły być na wezwanie sądu uzupełnione. Skutkiem nieuzupełnienia braków w terminie było odrzucenie kasacji na podstawie art. 3935 k.p.c. Wskazanie kwoty pieniężnej jako wartości przedmiotu zaskarżenia oznacza zachowanie wymagań formalnych określonych w art. 3933 § 2 k.p.c., niezależnie od tego, czy kwota ta odpowiada rzeczywistej wartości przedmiotu sporu. Kasacja nie mogła więc zostać odrzucona z tej przyczyny, że braki formalne nie zostały uzupełnione. W sytuacji, gdy od wartości przedmiotu zaskarżenia uzależniona jest na podstawie art. 3921 § 1 k.p.c. dopuszczalność kasacji, sąd drugiej instancji powinien w razie wątpliwości sprawdzić wartość podaną przez skarżącego i na
3 podstawie art. 25 § 1 k.p.c. zarządzić w tym celu dochodzenie. W toku tego dochodzenia może żądać od skarżącego udzielenia stosownych informacji i treść tych informacji, względnie odmowę ich udzielenia, ocenia według własnego uznania. Dokonuje się tego nie w trybie badania zachowania wymagań formalnych kasacji lecz w trybie oceny dowodów. Sąd Apelacyjny w G. dokonał takiego sprawdzenia w postanowieniu z dnia 23 czerwca 2004 r. ustalając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 4.806 zł. i odrzucił kasację z uwagi na jej przedmiotową niedopuszczalność. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2005 r., II UZ 56/04 i sprawa została przekazana Sądowi Apelacyjnemu w G. do ponownego rozpoznania z tej przyczyny, że obliczenia dokonano wadliwie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny w G. postanowieniem z dnia 10 czerwca 2005 r. odrzucił kasację. W tym przypadku Sąd ustalił, że według wyliczeń organu rentowego (strony przeciwnej) wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 6.933 zł., zatem kasacja jest przedmiotowo niedopuszczalna. Na skutek zażalenia wnioskodawcy postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2005 r., II UZ 64/05. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie był uprawniony do ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia na podstawie wyliczenia dokonanego przez organ rentowy. Uchylenie postanowienia odrzucającego kasację, w sytuacji gdy sprawa w zakresie badania dopuszczalności kasacji nie została przekazana do ponownego rozpoznania, ma ten skutek, że sąd drugiej instancji nie może ponownie odrzucić kasacji na tej samej podstawie, co w uchylonym postanowieniu (w tym przypadku przedmiotowej niedopuszczalności – art. 3921 § 1 k.p.c.), lecz powinien przekazać Sądowi Najwyższemu akta sprawy z kasacją. Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu wskazał inną podstawę prawną – nieuzupełnienie braków formalnych w terminie. Podstawa ta okazała się nieuzasadniona, gdyż wadliwe oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu. Przeprowadzone przez Sąd Apelacyjny dochodzenie w celu sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia nie doprowadziło do
4 zweryfikowania wartości oznaczonej przez wnioskodawcę, zatem wartość przez niego wskazana powinna być przyjęta jako wartość przedmiotu zaskarżenia. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia uchylił to postanowienie.
Powiązane orzeczenia
- II UZ 16/97 1997-04-24Czy brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia w kasacji stanowi brak formalny, który powinien skutkować wezwaniem do uzupełnienia pisma, czy też jest to brak uzasadniający odrzucenie kasacji jako niedopuszczalnej?
- I CZ 65/08 2008-09-05Czy wadliwe oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji, gdy wartość ta wynika z treści apelacji i wniosku strony, stanowi brak formalny uzasadniający odrzucenie apelacji?
- I PZ 58/00 2000-09-15Czy kasacja w sprawie o roszczenie majątkowe, w której nie oznaczono wartości przedmiotu zaskarżenia, jest dotknięta brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego biegu, jeśli wartość ta wynika jednoznaczn…
- II PZ 18/06 2006-05-17Czy wadliwe oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji stanowi brak formalny, który uzasadnia jej odrzucenie?
- II PZ 22/11 2011-09-21Czy wadliwe oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji, w sytuacji gdy jego brak nie uniemożliwia nadania sprawie prawidłowego biegu, może stanowić podstawę do odrzucenia apelacji?
Powołane przepisy
art. 3933 § 2 KPCart. 3935 KPCart. 3921 § 1 KPCart. 25 § 1 KPCart. 3921 § 1 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy