II UZ 14/11

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2011-06-07

Skład orzekający: Katarzyna Gonera, Zbigniew Hajn, Zbigniew Myszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy, zwolniony z opłat skarbowych na mocy art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jest zobowiązany do zwrotu przeciwnikowi procesowemu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, którą ten uiścił?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie organu rentowego, uznając, że zwolnienie z opłat skarbowych na mocy art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczy opłat ponoszonych przez sam Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Opłata skarbowa od pełnomocnictwa, którą uiścił wygrywający proces wnioskodawca, stanowiła dla niego koszt procesu niezbędny do celowego dochodzenia praw, który przegrywający organ rentowy był zobowiązany zwrócić na zasadach ogólnych określonych w art. 98 i 99 k.p.c.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny zmienił decyzję ZUS i zasądził od organu rentowego na rzecz wnioskodawcy koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa. Organ rentowy złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 98 k.p.c. i pominięcie art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zwolniony z opłat skarbowych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie organu rentowego na postanowienie o zasądzeniu kosztów procesu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 14/11 POSTANOWIENIE Dnia 7 czerwca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący) SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca) SSN Zbigniew Myszka w sprawie z wniosku S. T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem R. B. o ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 czerwca 2011 r., zażalenia organu rentowego na wyrok Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 listopada 2010 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie S. TRANS Spółki z o.o. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przy udziale zainteresowanego R. B., o ubezpieczenie społeczne, wyrokiem z 30 listopada 2010 r. zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 czerwca 2009 r. w ten sposób, że w pkt 1 ustalił, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe R. B. z tytułu zatrudnienia w „S. – T." Spółka z o.o. w miesiącu styczniu 2009 r. wynosiła 1.126.00 złotych; w pkt 2 zasądził od pozwanego na rzecz wnioskodawcy kwotę 137 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w tym 120 zł zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. 2 Organ rentowy złożył zażalenie na postanowienie o zasądzeniu kosztów procesu powiększonych o opłatę skarbową od pełnomocnictwa w postępowaniu apelacyjnym na rzecz wnioskodawcy w kwocie 17 zł, zawarte w pkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego z 30 listopada 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 98 k.p.c. przez zasądzenie od pozwanego organu rentowego kosztów procesu w kwocie 137 zł będących sumą zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym to jest 120 zł oraz opłaty skarbowej w wysokości 17 zł za pełnomocnictwo procesowe, przy jednoczesnym pominięciu przez Sąd treści art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 205 poz. 1585 ze zm.), na podstawie którego organ rentowy zwolniony jest od ponoszenia opłat skarbowych. W uzasadnieniu wyroku w kwestii zasądzonych kosztów Sąd powołał się na treść art. 98 k.p.c. w związku z art. 99, zgodnie z którymi strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi reprezentowanemu przez radcę prawnego na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W ocenie organu rentowego Sąd Apelacyjny uznając, że do kosztów procesu zaliczane są wszelkie koszty ponoszone przez podmioty postępowania, w tym także opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego, bezpodstawnie jednak obciążył organ rentowy jako stronę przegrywającą proces kwotą 17 zł stanowiącą wyżej wskazaną opłatę skarbową gdyż pominął treść art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie Zakład nie ponosi opłat skarbowych i sądowych. Ustawodawca w przepisie tym wprost uregulował tę kwestię, która nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. W myśl art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi opłat skarbowych i sądowych. 3 Skarżący nie wziął jednak pod uwagę, że opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł została uiszczona przez wnioskodawcę, tj. przeciwnika procesowego, który wygrał proces. Stanowiła więc ona dla niego koszt procesu niezbędny do celowego dochodzenia praw i celowej obrony w rozumieniu art. 98 k.p.c., który strona przegrywająca (organ rentowy w niniejszej sprawie) obowiązana była zwrócić na zasadach określonych w art. 98 i 99 k.p.c. Kwestia ta została w pełni wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Z powyższych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 98 KPCart. 114 ust. 4art. 99art. 98art. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy