II UZ 28/20
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2021-03-04
Skład orzekający: Jolanta Frańczak, Piotr Prusinowski, Zbigniew Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skapitalizowane odsetki od niezapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne mogą być doliczone do wartości przedmiotu zaskarżenia w celu ustalenia dopuszczalności skargi kasacyjnej, gdy decyzja ZUS i pierwotne postępowanie odwoławcze nie obejmowały odsetek?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skapitalizowane odsetki nie mogą być doliczone do wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, jeśli nie były przedmiotem sporu przed sądem powszechnym. Skoro decyzja ZUS i postępowanie odwoławcze nie obejmowały odsetek, to nie mogą one stanowić podstawy do zaskarżenia skargą kasacyjną. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o składki na ubezpieczenia społeczne stanowi wartość samych składek, a nie odsetek od nich.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia, obejmująca należność główną i skapitalizowane odsetki, nie przekraczała progu 10.000 zł, co czyniło skargę niedopuszczalną. Spółka wniosła zażalenie, argumentując, że skapitalizowane odsetki powinny być wliczone do wartości przedmiotu zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 28/20 POSTANOWIENIE Dnia 4 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak (przewodniczący) SSN Piotr Prusinowski SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku P.H.U.P. B. sp. z o.o. z siedzibą w M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w P. z udziałem zainteresowanego R. K. o składki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 4 marca 2021 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]. z dnia 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt III WSC U (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z 10 sierpnia 2020 r. odrzucił skargę kasacyjną P.H.U.P. B. sp. z o.o. w M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z 30 grudnia 2019 r. ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c. i art. 3986 § 2 k.p.c.). W uzasadnieniu wskazał, że nie jest uprawniona podana wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 12.397,48 zł, składająca się z należności głównej w kwocie 8.329,25 zł (wyrównania składek) i skapitalizowanych odsetek w kwocie 4.068,23 zł. Pozwany wyliczył tę wartość na kwotę 8.163,92 zł. Nie jest istotne, która należność główna została prawidłowo wyliczona. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi mniej niż 10.000 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana
2 w postępowaniu apelacyjnym to kwota 8.703,52 zł (k. 184 akt). Skoro do wartości przedmiotu zaskarżenia, odwołania i apelacji nie doliczano skapitalizowanych odsetek, to obecnie także nie można ich doliczyć. W zażaleniu zarzucono: 1) naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c. poprzez uznanie skargi kasacyjnej za niedopuszczalną wskutek przyjęcia błędnej wartości przedmiot sporu w toczącym się postępowaniu; 2) obrazę art. 20 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek od niezapłaconych kwot, podczas gdy stan objęty hipotezą art. 20 k.p.c. istnieje tylko do chwili prawomocności wyroku rozstrzygającego o świadczeniu głównym, tj. do chwili wydania wyroku przez Sąd drugiej instancji, co oznacza, że do wartości przedmiotu sporu ustalanej przed Sądem Najwyższym należy doliczyć również kwotę skapitalizowanych odsetek. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zarzut naruszenia art. 20 k.p.c. jest bezprzedmiotowy, gdyż przedmiot sprawy wyznaczony decyzją pozwanego nie obejmował odsetek. Podstawą decyzji i rozstrzygnięcia w sprawie był art. 8 ust. 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i związane z nim dalsze przepisy. Regulacja ta nie likwiduje odrębności umów, jednak przyjmuje, że jest tylko jeden tytuł ubezpieczenia, czyli pracowniczy. Decyzja pozwanego z 22 czerwca 2015 r. stwierdza zwiększoną podstawę składek na ubezpieczenia społeczne przez dodanie przychodów z umowy zlecenia. Decyzja nie obejmie wyliczenia składek i nie dotyczy odsetek. Kwota 21.163 zł to wynagrodzenie zainteresowanego z tytułu umowy zlecenia i jako takie nie stanowi przedmiotu sporu (decyzja pozwanego z 22 czerwca 2015 r. objęta odwołaniem). Wynagrodzenie w tej sprawie to sfera stanu faktycznego i nie jest kwestionowane. Przedmiot decyzji dotyczy zwiększenia podstawy wymiaru składek. Wartość przedmiotu sporu i wartość przedmiotu zaskarżenia w takiej sprawie, to wartość składek jako ustawowych należności pochodnych od zwiększonej podstawy wymiaru składek.
3 Konsekwentnie, skoro decyzja nie obejmuje odsetek, to także przedmiot sądowego postępowania odwoławczego nie obejmował odsetek od wyrównania składek. To co nie było przedmiotem sporu przed sądem powszechnym nie może być przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną. Sąd Apelacyjny zasadnie stwierdził, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie przewyższa dziesięciu tysięcy zł. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu o uzupełnienie apelacji (pismo z 17 lutego 2016 r.) podał, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 8.703,52 zł. Powyższej oceny nie zmienia odwołanie się przez skarżącego do postanowienia Sądu Najwyższego z 19 listopada 2015 r., V CZ 72/15, gdyż odnosi się do sprawy, której przedmiot sporu i zaskarżenia apelacyjnego obejmował odsetki jako należność uboczną. Wówczas uprawnione może być skapitalizowanie odsetek na etapie postępowania kasacyjnego, które mogą składać się na wartość przedmiotu zaskarżenia. Taka sytuacja nie występuje jednak w tej sprawie. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I UZ 26/16 2016-10-18Czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia, obliczona jako różnica między składkami należnymi od zadeklarowanej po…
- II UZ 58/22 2023-03-14Czy w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej powinna być ustalana odrębnie dla każdego ubezpieczonego, a jeśli tak, czy błędne ustalen…
- II UZ 45/21 2022-03-08Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niska, jest dopuszczalna, a postępowanie nie jest dotknięte nieważnością…
- II UZ 69/21 2022-03-23Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 10.000 zł, jest dopuszczalna, jeśli płatnik składek podniósł za…
- I UZ 39/21 2022-01-26Czy sprawa dotycząca ustalenia płatnika składek na ubezpieczenia społeczne, w której nie kwestionuje się samego podlegania ubezpieczeniom, jest sprawą o prawa majątkowe, od której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 20 KPCart. 8 ust. 2art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy