II UZ 3/96
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1996-10-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy magister prawa, który nie wykonuje zawodu wymienionego w art. 3932 § 2 KPC, jest uprawniony do wniesienia kasacji w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że magister prawa, który nie wykonuje zawodu wymienionego w art. 3932 § 2 KPC, nie jest uprawniony do wniesienia kasacji w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Kasację w takich sprawach może wnieść jedynie adwokat lub radca prawny związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów, chyba że strona sama posiada status adwokata, sędziego, prokuratora, radcy prawnego, notariusza, profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych. Samo posiadanie dyplomu magistra praw nie jest wystarczające do zwolnienia z przymusu adwokacko-radcowskiego.Stan faktyczny
Ubezpieczony Józef M. wniósł kasację od postanowienia Sądu Apelacyjnego oddalającego jego zażalenie na postanowienie Sądu Wojewódzkiego o odrzuceniu wniosku o uzasadnienie wyroku i rewizji. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, wskazując na brak wymogu reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego. Ubezpieczony w zażaleniu na to postanowienie argumentował, że jako magister praw z dyplomem z 1939 r. powinien być zwolniony z tego wymogu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie ubezpieczonego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając tym samym postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 23 października 1996 r. II UZ 3/96 Magister prawa, który nie wykonuje zawodu wymienionego w art. 3932 § 2 KPC nie jest uprawniony do wniesienia kasacji. Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, SA Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 października 1996 r. sprawy z wniosku Józefa M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w K. o rentę inwalidy wojennego, na skutek zażalenia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 września 1996 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 18 września 1996 r. odrzucił kasację wniesioną przez ubezpieczonego Józefa M. od postanowienia tegoż Sądu z dnia 29 sierpnia 1996 r. oddalającego zażalenie ubezpieczonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 4 czerwca 1996 r. o odrzuceniu wniosku ubezpieczonego o uzasadnienie wyroku tego Sądu z dnia 15 września 1995 r., a także o odrzuceniu jego rewizji od tego wyroku. W uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu kasacji Sąd Apelacyjny wskazał, że zgodnie z dyspozycjami art. 465 § 1 KPC kasację może wnieść jedynie adwokat bądź radca prawny związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów. Skoro tego wymogu nie spełniało pismo ubezpieczonego z dnia 11 września 1996 r., przeto kasacja podlegała odrzuceniu z mocy art. 3935 KPC. W zażaleniu na to postanowienie ubezpieczony wskazywał głównie na nie-prawidłowości w dotychczasowym rozpoznaniu jego sprawy związane z nieprzyznaniem mu uprawnień inwalidy wojennego z tytułu działalności kombatanckiej, nie precyzując na czym te nieprawidłowości miałyby polegać, nadto kwestionował niezaliczenie mu do stażu emerytalnego okresu 27 miesięcznego pobytu w obozie na Węgrzech w okresie II wojny światowej, wreszcie utrzymywał, że wymogi określone w art. 465 § 1 KPC nie mogą mieć doń zastosowania, ponieważ odbył on studia prawnicze w latach 1934 - 38 na UJ w Krakowie, posiada dyplom magistra praw z dnia 20 marca 1939 r., co wraz z wieloletnim okresem pracy pozwala mu bronić się osobiście, bez pomocy adwokata. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut zażalenia bezpośrednio kwestionujący wskazaną podstawę prawną postanowienia o odrzuceniu kasacji jest bezzasadny, albowiem kasacja w sprawach z
zakresu ubezpieczeń społecznych od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, wydanego przez sąd drugiej instancji, może być wniesiona przez pełnomoc-nika będącego adwokatem, a także radcą prawnym związku zawodowego lub orga-nizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów. Dyspozycje art. 465 § 1 KPC in fine wyz-naczają [...] przymus adwokacko-radcowski, z którego zwolniona jest wyłącznie strona legitymująca się kodeksowo określonym statusem zawodowym, tj. będąca adwokatem, sędzią, prokuratorem, radcą prawnym lub notariuszem, a także profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych polskich szkół wyższych (art. 3932 § 2 KPC). Ubezpieczony, twierdząc że jest magistrem praw [...] nie ma takiego statusu zawodo-wego, a zatem nie korzysta z uprawnień proceduralnych do składania kasacji bez udziału pełnomocnika, o którym mowa w przepisie art. 465 § 1 KPC. Dla złożenia kasacji nie wystarcza subiektywne przekonanie strony o osobistych możliwościach należytego reprezentowania własnych interesów prawnych w postępowaniu kasacyj-nym, wobec [...] charakteru omówionego przymusu adwokacko-radcowskiego obowią-zującego przy wnoszeniu kasacji, który ma na celu profesjonalne przygotowanie i oparcie kasacji na kodeksowo określonych podstawach i wnioskach kasacyjnych (art. 3933 KPC), których to wymagań nie spełniało pismo ubezpieczonego z dnia 11 wrześ-nia 1996 r., określone w dodatku jako "zażalenie i odwołanie". Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy działając na podstawie dyspozycji proceduralnych art. 385 KPC w związku z art. 39319 KPC orzekł jak w sentencji. Jedynie incydentalnie można sygnalizować, że odmowa zaliczenia do stażu emerytalnego ubezpieczonego okresu pobytu w obozie była zawarta w odrębnej decyzji organu rentowego z dnia 30 lipca 1996 r., która zgodnie z zawartym tam pouczeniem mogła być przedmiotem odrębnego odwołania ubezpieczonego do Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UK 209/03 2003-11-14Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania kasację, gdy zaskarżone orzeczenie nie narusza w sposób oczywisty prawa, nie zachodzi nieważność postępowania, a jednocześnie nie występuje istotne zagadnienie prawne, ni…
- II UZ 83/99 1999-07-27Czy dopuszczalna jest kasacja w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości składki na ubezpieczenie społeczne, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 5000 zł?
- II UZ 8/96 1996-12-17Czy wieloletni ławnik sądowy z wyższym wykształceniem, posiadający status prawny sędziego, jest uprawniony do osobistego wniesienia kasacji w sprawie dotyczącej wysokości emerytury?
- II UKN 322/99 2000-01-21Czy kasacja zarzucająca wyłącznie naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych podlega odrzuceniu?
- II UZ 69/99 1999-07-06Czy kasacja jest dopuszczalna w sprawie, której przedmiotem jest ustalenie, czy czynności były wykonywane w ramach stosunku pracy, czy też na podstawie umowy zlecenia, mimo że przepis art. 393 § 1 pkt 5 KPC wyłącza dopus…
Powołane przepisy
art. 3932 § 2 KPCart. 465 § 1 KPCart. 3935 KPC.art. 465 § 1 KPC.art. 3933 KPCart. 385 KPCart. 39319 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy