II UZ 33/16
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2016-10-05
Skład orzekający: Zbigniew Myszka, Bogusław Cudowski, Jolanta Strusińska-Żukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od wyroku Sądu Apelacyjnego rozstrzygającego sprawę zainicjowaną odwołaniem od decyzji o ustaleniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, gdy organ rentowy określił tę wartość poniżej progu dziesięciu tysięcy złotych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przedmiotem postępowania odwoławczego była decyzja 'wymiarowa', a nie decyzja o ustaleniu podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. W związku z tym, dla potrzeb niedopuszczalnego kasacyjnego zaskarżenia, organ rentowy nie może utrzymywać, że wydał kontestowaną decyzję także w zakresie ustalenia podlegania ubezpieczeniom. Ograniczenie zakresu i przedmiotu zaskarżonej decyzji do określenia wysokości 'podstawy wymiaru' wykluczało możliwość kasacyjnego rozpoznania sprawy o 'pierwotne' ustalenie tytułu podlegania ubezpieczeniom.Stan faktyczny
Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną organu rentowego, uznając ją za niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej dziesięciu tysięcy złotych. Organ rentowy zarzucił błędną wykładnię przepisów dotyczących systemu ubezpieczeń społecznych oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, twierdząc, że sprawa dotyczyła objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, a nie tylko wymiaru składek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić zażalenie organu rentowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 33/16 POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogusław Cudowski SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z wniosku D. Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom i Młodzieży […]przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przy udziale zainteresowanych: C. Spółki z o.o. o ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 października 2016 r., zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 3 lutego 2016 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 3 lutego 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku tego Sądu Apelacyjnego z dnia 10 września 2015 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego– Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 lipca 2014 r. oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego z dnia 28 listopada 2011 r. ustalającą wysokość podstawy wymiaru składek na pracownicze ubezpieczenia społeczne U. R. u płatnika składek – D. Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom i Młodzieży […].Sąd Apelacyjny argumentował, że przedmiotem sporu było prawo majątkowe dotyczące wymiaru składek, których wartość zaskarżenia organ rentowy określił na kwotę poniżej dziesięciu tysięcy
2 złotych. Z tych też względów skarga kasacyjna była przedmiotowo niedopuszczalna w rozumieniu art. 3982 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu organ rentowy zarzucił: 1/ błędną wykładnię art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm., dalej ustawa systemowa) przez przyjęcie, że sprawy zainicjowane odwołaniem od decyzji dotyczących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne mają charakter spraw, w których przedmiotem sporu jest wysokość należnych składek od danego płatnika składek. Tymczasem sprawa dotyczyła objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, natomiast ustalenie w decyzji wysokości podstawy wymiaru składek „jest jedynie wtórnym i następczym zabiegiem prawnym umożliwiającym wyrażenie uznania, iż dla danej osoby ubezpieczonej umowa cywilnoprawna nie stanowi tytułu do ubezpieczenia, a prawidłowym tytułem ubezpieczeniowym jest umowa o pracę”; oraz 2/ naruszenie art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarga kasacyjna od wyroku Sądu Apelacyjnego rozstrzygającego sprawę zainicjowaną odwołaniem od decyzji opartej na art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, w której organ rentowy określił podstawy wymiaru składek zainteresowanej na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne u płatnika składek jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy przedmiotowa sprawa jest sprawą o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. W konsekwencji skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Dlatego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie miało usprawiedliwionych podstaw, ponieważ przedmiot postępowania odwoławczego stanowiła decyzja „wymiarowa”, a nie decyzja o ustaleniu podlegania pracowniczym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wydając decyzję wymiarową sam wnoszący zażalenie organ rentowy określił przedmiot i zakres odwołania, przeto dla potrzeb
3 niedopuszczalnego kasacyjnego zaskarżenia nie może racjonalnie utrzymywać, że wydał kontestowaną decyzję także w niewymienionym w niej zakresie i przedmiocie ustalenia podlegania zainteresowanej pracowniczym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z przychodów uzyskiwanych za wykonywanie spornych umów. Powyższe oznaczało, że ograniczenie zakresu i przedmiotu zaskarżonej decyzji do określenia wysokości „podstawy wymiaru”, a w konsekwencji objęcie przedmiotem odwołania (sporu) wysokości składek należnych od określonej w decyzji podstawy ich wymiaru, wykluczało kasacyjne rozeznanie sprawy o nieobjęte zaskarżoną decyzją „pierwotne” ustalenie pracowniczego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z przychodów uzyskiwanych przez zainteresowaną za wykonywanie spornych umów cywilnoprawnych. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji w zgodzie z art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c. kc
Powiązane orzeczenia
- II UZ 11/16 2016-06-07Czy skarga kasacyjna od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000…
- II UK 77/16 2017-01-17Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne jest niedopuszczalna ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia, gdy wartość ta jest obliczona jako róż…
- II UZ 40/17 2017-11-14Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej wysokości składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia w odniesieniu do każdego z zainteresowanych jest niższa niż dziesięć tysięcy złotyc…
- II UZ 77/21 2022-03-16Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie spór dotyczy jedynie wysokości tych składek, a nie samego podlegania ubezpieczeniom, jest dopuszczalna niezal…
- II UZ 95/17 2017-12-06Czy skarga kasacyjna od orzeczenia Sądu Apelacyjnego dotyczącego podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, jest dopuszczalna, jeśli spór dotyczy us…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1art. 3986 § 2 KPCart. 8 ust. 2art. 3986 § 2art. 3982 § 1 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy