II UZ 34/10
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2010-12-06
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Beata Gudowska, Jerzy Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej prawa do emerytury, a nie tylko jej wysokości, jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli przedmiotem postępowania sądowego było odwołanie od decyzji odmawiających prawa do emerytury na ogólnych zasadach, a rozstrzygnięcie o wysokości świadczenia pozostawało w ścisłym związku z odmową przyznania emerytury, to skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. W takiej sytuacji przedmiotem zaskarżenia jest kwestia przyznania emerytury w rozumieniu art. 398^2 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego, uznając ją za niedopuszczalną z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Apelacyjny zakwalifikował sprawę jako dotyczącą wysokości świadczenia, a nie przyznania emerytury. Ubezpieczony w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i błędną kwalifikację przedmiotu skargi, wskazując, że kwestionuje podstawę wymiaru emerytury, a nie jej wysokość. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 34/10 POSTANOWIENIE Dnia 6 grudnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku J. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wysokość świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 grudnia 2010 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 lipca 2010 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 14 lipca 2010 r. odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego J. P. od wyroku tego Sądu z dnia 24 lutego 2010 r. oddalającego apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 czerwca 2009 r., oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 marca 2009 r. oraz z dnia 10 kwietnia 2009 r. r. w sprawie o wysokość świadczenia. Podstawę odrzucenia skargi kasacyjnej stanowiło ustalenie jej niedopuszczalności ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż dziesięć tysięcy złotych. Sprawa, której dotyczyła skarga kasacyjna - według oceny
2 Sądu Apelacyjnego – nie była sprawą o przyznanie lub o wstrzymanie emerytury, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Była natomiast „na etapie postępowania odwoławczego” sprawą o wysokość świadczenia, w związku z czym o dopuszczalności skargi kasacyjnej decydowała wartość przedmiotu zaskarżenia. Skoro zaś podana przez ubezpieczonego wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, to na podstawie art. 3986 § 2 skarga podlegała odrzuceniu. W zażaleniu ubezpieczony zarzucił naruszenie: art. 22 k.p.c. przez błędne zakwalifikowanie przedmiotu skargi jako żądanie zmiany wysokości świadczenia oraz art. 398 § 1 k.p.c., „gdyż przedmiot decyzji organu rentowego obejmuje sprawę wymienioną w przedmiocie zaskarżenia i taki sam jest przedmiot odwołania do Sądu Ubezpieczeń Społecznych”. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; o nadanie biegu złożonej skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 lutego 2010 r.; o zasądzenie na rzecz żalącego się kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd Apelacyjny błędnie uznał, że przedmiotem dochodzonego w sprawie roszczenia jest świadczenie pieniężne. Tymczasem sporna kwestia, która stała się przedmiotem skargi kasacyjnej, polega na kwestionowaniu przyjętej przez organ rentowy i w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku podstawy wymiaru emerytury. Przedmiotem zaskarżenia nie jest wysokość przyznanego świadczenia, lecz prawo do innej emerytury, niż przyznana. Żalący się powołał pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2001 r., II UZ 82/01 – OSNP 2003/19/474. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zaskarżone postanowienie opiera się na ustaleniu, że na etapie postępowania odwoławczego sprawa, w której ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną była sprawa o wysokość świadczenia. Jednakże Sąd Apelacyjny nie wskazał podstaw powyższego ustalenia. Tymczasem z uzasadnienia wyroku z dnia 24 lutego 2010 r. od którego ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną wynika, że przedmiotem postępowania
3 sądowego było odwołanie od dwóch decyzji ZUS – decyzji z dnia 20 marca 2009 r. i decyzji z dnia 10 kwietnia 2009 r. odmawiających wnioskodawcy „prawa do emerytury na ogólnych zasadach”. W decyzjach tych rozstrzygnięto również „o wysokości świadczenia” ale rozstrzygnięcie o tym pozostaje w ścisłym związku z odmową przyznania emerytury – jak to wyrażono – na ogólnych zasadach. W takiej sytuacji, skoro odwołujący się dochodząc wyższych świadczeń emerytalnych zaskarżył rozstrzygnięcie o nieprzyznaniu mu emerytury innej od tej, którą poprzednio miał (tzw. nauczycielskiej) i skoro kwestia ta objęta została także podstawą skargi kasacyjnej, przyznać należy rację żalącemu się, iż przedmiotem zaskarżenia odpowiednio do przedmiotu sprawy jest kwestia przyznania emerytury w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. W podobnym kierunku interpretacji powyższego przepisu wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 listopada 2001 r. II UZ 82/01 (OSNP 2003/19/474) oraz w postanowieniu z dnia 13 maja 2004 r. II UZ 13/04 (OSNP 2004/23/409). Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie stosując odpowiednio art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I UZ 15/15 2015-10-28Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru emerytury, a nie samego prawa do jej przyznania, jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia?
- II UZ 31/15 2015-10-27Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji ustalającego wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o wysokość emerytury, gdzie przedmiotem sporu jest sposób wyliczenia świadczenia, jest dopuszczalna nieza…
- II UZ 58/23 2023-11-07Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej wysokości emerytury, a nie jej przyznania, jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych?
- II UZ 47/15 2016-02-18Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości emerytury, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, jest niedopuszczalna?
- II UZ 31/12 2012-06-28Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej przeliczenia wysokości emerytury policyjnej, a nie prawa do jej przyznania, jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2art. 22 KPCart. 398 § 1 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 39815 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy