II UZ 46/97

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1997-07-24

Skład orzekający: Jerzy Kuźniar

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja od orzeczenia sądu drugiej instancji w sprawie dotyczącej określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne jest dopuszczalna na podstawie art. 393 pkt 5 KPC?
Ratio decidendi
Kasacja od orzeczenia sądu drugiej instancji w sprawach o określenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne jest niedopuszczalna na mocy art. 393 pkt 5 KPC. Sąd Najwyższy podkreślił, że przedmiotem sprawy, w której sądy niższych instancji oceniały, czy wypłacone należności stanowiły dochód z tytułu pracy w spółdzielni, było właśnie określenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. W związku z tym, zażalenie na postanowienie odrzucające kasację jako niedopuszczalną, nie było uzasadnione.
Stan faktyczny
Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w upadłości kwestionowała decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o naliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne od nagród wypłaconych członkom z zysku za 1992 r. Sądy niższych instancji uznały, że nagrody te stanowiły dochód i podlegały składkom. Spółdzielnia wniosła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, która została odrzucona przez ten sąd z uwagi na niedopuszczalność na podstawie art. 393 pkt 5 KPC. Spółdzielnia złożyła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu kasacji, zarzucając naruszenie tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w upadłości na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 24 lipca 1997 r. II UZ 46/97 Kasacja w sprawach o określenie podstawy wymiaru składek na ubezpie-czenie społeczne członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych jest niedo-puszczalna (art. 393 pkt 5 KPC). Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Stefania Szymańska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lipca 1997 r. sprawy z powództwa Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w M. w upadłości przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o zapłatę składek na ubezpieczenie społeczne, na skutek zażalenia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 4 kwietnia 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 13 lutego 1997 r. [...] Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił ape-lację Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w M. w upadłości od wyroku Sądu Wojewódz-kiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Siedlcach z dnia 19 listopada 1996 r. [...] Sąd Wojewódzki rozpoznając sprawę na skutek odwołania Spółdzielni Produ-kcyjnej od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w S. z dnia 26 lipca 1996 r. uznał, że istniała podstawa do obciążenia Spółdzielni składkami na ubezpie-czenie społeczne od wypłaconych jej członkom nagród z zysku wypracowanego w 1992 r. Należności te są bowiem dochodem i nie są w § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego (tekst jednolity: Dz. U. z 1993 r. Nr 68, poz. 230 ze zm.) wyłączone z obowiązku odprowadzenia składek. W apelacji od tego wyroku powyższe stanowisko zostało zakwestionowane. W ocenie skarżącego, wypłacone nagrody nie mogą być bowiem uznawane za dochód członków spółdzielni, gdy się weźmie pod uwagę, że nagrody otrzymali także niepra-cujący członkowie spółdzielni pod warunkiem posiadania pełnych wkładów. Podobne zarzuty zawarte zostały w kasacji Spółdzielni Produkcyjnej złożonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 13 lutego 1997 r., którą Sąd ten odrzucił postanowie-niem z dnia 4 kwietnia 1997 r. [...]. Zdaniem Sądu sprawa dotyczy określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, a w tego rodzaju sprawach kasacja nie przysługuje w myśl art. 393 pkt 5 KPC. W zażaleniu na to postanowienie Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna zarzuciła naruszenie przez Sąd art. 393 pkt 5 KPC i wniosła o jego zmianę "poprzez uznanie, że kasacja w sprawie jest dopuszczalna". W ocenianym stanie faktycznym "nie chodzi o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, ale ustalenie czy syndyk masy upadłości jest zobowiązany do płacenia składek i odsetek za opóźnienie w zapłacie". Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja do Sądu Najwyższego przysługująca stronie od wyroku lub postanowie-nia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jest wyłączona między innymi ze względu na przedmiot sprawy. Wyłączenie to - w myśl art. 393 pkt 5 KPC - obejmuje sprawy o określenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Kasacja w takich sprawach jest więc niedopuszczalna i z mocy art. 3935 KPC podlega odrzuceniu przez sąd drugiej instancji. Przedmiotem niniejszej sprawy jest wymiar "składki na ubezpieczenie społeczne za pracowników" jak to określa decyzja organu rentowego z dnia 26 lipca 1996 r. Podstawą prawną dla wydania tej decyzji był § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. upoważniający organ rentowy do obliczenia i wymierzenia składki, jeżeli pracodawca nieprawidłowo obliczył kwotę należnych składek na ubezpie-czenie społeczne. Rozpoznając sprawę Sądy Wojewódzki i Apelacyjny oceniały, czy wypłacone przez Spółdzielnię należności stanowiły dochód z tytułu pracy w spółdzielni (§ 28 roz-porządzenia), ten bowiem jest podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne. Wszystko to daje podstawę dla stwierdzenia za Sądem Apelacyjnym, że sprawa ta dotyczy określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, co wyłącza dopuszczalność w niej kasacji. Z tych względów zażalenie nie jest uzasadnione i podlega oddaleniu na podsta-wie art. 385 w związku z art. 39319 i art. 397 KPC. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 393 pkt 5 KPCart. 393 pkt 5 KPC.art. 3935 KPCart. 385art. 39319art. 397 KPC.§ 7§ 17§ 28

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy