II UZ 53/11

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2012-01-23

Skład orzekający: Beata Gudowska, Jolanta Strusińska-Żukowska, Maciej Piankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o świadczenie przedemerytalne jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia, obliczona jako suma świadczeń za okres jednego roku, przekracza 10.000 zł, mimo że pierwotnie oznaczono ją jako niższą z powodu oczywistej omyłki rachunkowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna w sprawie o świadczenie przedemerytalne jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia, obliczona jako suma świadczeń za okres jednego roku, przekracza 10.000 zł. W przypadku oczywistej omyłki rachunkowej przy oznaczaniu tej wartości, sąd może ją skorygować, a skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu, jeśli spełnia wymogi formalne. Sąd Najwyższy podkreślił, że badanie wartości przedmiotu zaskarżenia ma na celu sprawdzenie dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na minimalną wartość wymaganą przez przepisy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego apelację w sprawie o świadczenie przedemerytalne. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia (8.475 zł) była niższa niż wymagane 10.000 zł. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł zażalenie, wskazując na oczywistą omyłkę rachunkową i podając faktyczną wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 10.407 zł.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając zasadność zażalenia wnioskodawcy.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 53/11 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Beata Gudowska (przewodniczący) SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca) SSA Maciej Piankowski w sprawie z wniosku S. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o świadczenie przedemerytalne , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 stycznia 2012 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 sierpnia 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od wyroku tego Sądu z dnia 28 kwietnia 2011 r., którym oddalono apelację S. G. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 grudnia 2010 r. Sąd drugiej instancji wskazał, że przedmiotem sporu w sprawie jest prawo do świadczenia przedemerytalnego, którego wysokość uzależniona jest od kwoty emerytury wyliczonej na użytek tego prawa. W myśl art. 3982 § 1 k.p.c., w sprawach o prawa majątkowe z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł. Ponieważ przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawo do 2 świadczenia powtarzającego się, wartość przedmiotu zaskarżenia określa się według art. 22 k.p.c., czyli stanowi ją suma świadczeń za okres jednego roku. W skardze kasacyjnej pełnomocnik wnioskodawcy oznaczył tę wartość na kwotę 8.475 zł, czyli niższą niż warunkująca dopuszczalność skargi kasacyjnej, wobec czego skarga na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. podlegała odrzuceniu. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jego uchylenie, wskazując że określając wartość przedmiotu zaskarżenia popełnił oczywistą omyłkę rachunkową. Faktyczną wartością przedmiotu zaskarżenia jest bowiem kwota 10.407 zł (12 x 867,25 zł), a zatem skarga kasacyjna w sprawie jest dopuszczalna. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Sprawa o przyznanie świadczenia przedemerytalnego ma bez wątpienia charakter majątkowy, co oznacza, że dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu drugiej instancji zależy od wartości przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia w wysokości nie niższej niż kwota dziesięciu tysięcy złotych (art. 3982 § 1 k.p.c.). Sprawa o majątkowe prawo do świadczenia przedemerytalnego nie jest bowiem objęta zamkniętym katalogiem spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których skarga kasacyjna wyjątkowo przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, a którymi w myśl art. 3982 § 1 in fine k.p.c. są wyłącznie sprawy o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, co oznacza, że w tej kategorii spraw nie mieści się sprawa o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Z uwagi na to, że jest to sprawa o świadczenia powtarzające się, nie budzi wątpliwości, że suma takich świadczeń za rok stanowi w niniejszej sprawie wartość przedmiotu sporu (art. 22 k.p.c.), a tym samym wartość przedmiotu zaskarżenia, bowiem skarga kasacyjna dotyczy oddalenia w całości żądania odwołującego się. Zgodnie z art. 39821 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym ma odpowiednie zastosowanie m.in. art. 368 § 2 k.p.c., który w zdaniu trzecim przewiduje, że przepisy art. 19-24 i 25 § 1 k.p.c. stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że zarówno 3 sąd drugiej instancji, jak również Sąd Najwyższy w ramach badania warunków formalnych skargi kasacyjnej może sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia podaną w skardze kasacyjnej, czy jest ona zgodna z zasadami jej ustalenia zawartymi w art. 19-24 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 6 czerwca 1997 r., II CKN 47/97, OSNC 1997 nr 11, poz. 180; z dnia 20 czerwca 1997 r., II CKN 245/97, niepublikowane; z dnia 26 czerwca 1997 r., I CKN 156/97 niepublikowane, z dnia 9 lipca 1997 r., II CKN 257/97, niepublikowane). Badanie wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej ma na celu sprawdzenie, czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna ze względu na minimalną wartość zaskarżenia wymaganą od skargi kasacyjnej według art. 3982 § 1 k.p.c. Badanie w tym zakresie nie może być utożsamiane ze sprawdzeniem wartości przedmiotu sporu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 71/97, niepublikowane oraz z dnia 15 stycznia 1998 r., I CZ 19/97, niepublikowane). Ważne jest bowiem, by rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy podlegały te skargi kasacyjne, których dopuszczalność przewidują przepisy procesowe. Przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252 ze zm.) w sposób precyzyjny określają wysokość świadczenia przedemerytalnego przysługującego konkretnej osobie, a zatem możliwe i konieczne jest dokładne jego obliczenie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, kwota świadczenia przedemerytalnego wynosi 670 zł miesięcznie, z tym że podlega waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 3 ust. 2). Uwzględniając, że w roku 2010 wskaźnik waloryzacji emerytur i rent wynosił 104,62 % (komunikat Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 lutego 2010 r.; M.P. Nr 8, poz. 75), a w roku 2011 - 103,1% (komunikat Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lutego 2011 r.; M.P. Nr 12, poz. 134), wysokość świadczenia przedemerytalnego od 1 marca 2010 r. wynosiła 841, 17 zł, zaś od 1 marca 2011 r. – 867, 25 zł. Z uwagi na zaskarżenie przez wnioskodawcę wyroku Sądu Apelacyjnego w całości wartość przedmiotu zaskarżenia odpowiadała wartości przedmiotu sporu. Zarówno zaś na dzień wniesienia odwołania (24 maja 2010 r.), jak i na datę 4 orzekania przez Sąd Apelacyjny (28 kwietnia 2011 r.) wartość przedmiotu sporu przekraczała 10.000 zł, bo wynosiła odpowiednio 10.094,04 zł (12 x 841,17 zł) i 10.407 zł (12 x 867,25 zł). Żalący trafnie zatem podniósł, że skarga kasacyjna jest w tej sprawie dopuszczalna, a pierwotne oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 8.475 zł było wynikiem oczywistej omyłki (w skardze kasacyjnej odniesiono ją do wysokości najniższej emerytury zamiast do wysokości świadczenia przedemerytalnego). Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji (art. 3941 § 3 w związku z art. 39816 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1 KPCart. 22 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 3982 § 1art. 39821 KPCart. 368 § 2 KPCart. 19art. 3 ust. 1art. 3 ust. 2art. 3941 § 3art. 39816 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy