II UZ 75/99
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1999-07-06
Skład orzekający: Teresa Romer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o prawo do świadectw rekompensacyjnych, w której spór dotyczy samego istnienia tego prawa, a nie tylko jego wartości, jest sprawą o świadczenie w rozumieniu art. 393 pkt 1 KPC?Ratio decidendi
Sprawa o prawo do świadectw rekompensacyjnych jest sprawą o świadczenie w rozumieniu art. 393 pkt 1 KPC tylko wtedy, gdy prawo do tych świadectw pozostaje poza sporem, a spór dotyczy wyłącznie wartości należnych świadectw. Jeśli natomiast spór dotyczy samego istnienia prawa do świadectw rekompensacyjnych, jest to spór o prawo, a kwestia wartości świadectw jest sprawą wtórną. W takim przypadku odrzucenie kasacji ze względu na brak wymaganej wartości przedmiotu zaskarżenia narusza art. 393 pkt 1 KPC.Stan faktyczny
Maria P. wniosła sprawę o ustalenie prawa do świadectw rekompensacyjnych po zmarłym mężu, który pracował w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Sąd Apelacyjny odrzucił jej kasację od wyroku oddalającego apelację, uznając sprawę za sprawę o świadczenie o zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia, co uniemożliwiało wniesienie kasacji na podstawie art. 393 pkt 1 KPC. Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając, że sprawa dotyczy prawa, a nie świadczenia, co czyniło odrzucenie kasacji błędnym.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 6 lipca 1999 r. II UZ 75/99 Sprawa o prawo do świadectw rekompensacyjnych (ustawa z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sfe-rze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent, Dz.U. Nr 30, poz. 164 ze zm.) jest sprawą o prawo, a nie o świadczenie i nie ma do niej zastosowania art. 393 pkt 1 KPC. Przewodniczący: SSN Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie: SN Jerzy Kuźniar, SA Krystyna Bednarczyk. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 1999 r. na posiedzeniu niejaw-nym sprawy z wniosku Marii P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Od-działowi w W. o ustalenie wypadku przy pracy, na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 1999 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 1999 r. Sąd Apelacyjny Sąd Pracy i Ubez-pieczeń Społecznych we Wrocławiu odrzucił kasację Marii P. od wyroku tego Sądu z dnia 30 grudnia 1998 r., jako niedopuszczalną z uwagi na brak wymaganej do wnie-sienia kasacji wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 393 pkt 1 KPC). Sąd uznał, że sprawa Marii P. nie jest sprawą o prawo lecz sprawą o świadczenie, a w konse-kwencji ze względu na zbyt niską wartość dochodzonego świadczenia wniesiona przez nią kasacja podlega odrzuceniu. Sąd Najwyższy rozpatrując zażalenie wnioskodawczyni rozważył, co nastę-puje:
2 W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wnioskodawczyni podejmuje polemikę z ustaleniami Sądu Apelacyjnego co do wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 393 pkt 1 KPC). Mimo błędnego uzasadnienia, w ocenie Sądu Najwyższego, zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie składu rozpatrującego zażalenie, sprawa wnioskodawczyni nie jest sprawą o świadczenie, lecz o prawo. Sprawa z zakresu świadectw rekompensacyjnych jest sprawą o świadczenie, gdy – prawo do tych świadectw pozostaje poza sporem, natomiast spór dotyczy wy-łącznie wartości należnych świadectw. Spór w niniejszej sprawie jest sporem o prawo. Kwestia wartości świadectw rekompensacyjnych może być wyłącznie sprawą wtórną. Istota sporu dotyczy prawa wnioskodawczyni do świadectw rekompensacyjnych po mężu, który do dnia śmierci pobierał emeryturę w zbiegu z rentą inwalidką z tytułu choroby zawodowej. Mąż wnioskodawczyni pracował w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawczyni wyrokiem z dnia 30 grudnia 1998 r. gdyż, w ocenie tego Sądu, wnioskodawczyni, która od 1994 roku pobiera rentę rodzinną po mężu nie ma, zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o re-kompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dochodów do emerytur i rent (Dz.U. Nr 30, poz. 164 ze zm.), prawa do świadczeń rekompensacyjnych po mężu, gdyż to prawo jest niezbywalne. W tych okolicznościach odrzucenie kasacji od tego wyroku, opartej na zarzu-cie bezpodstawnego pozbawienia wnioskodawczyni prawa do nabycia nieodpłatnego świadectw rekompensacyjnych, ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia – narusza art. 393 pkt 1 KPC. Dlatego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 412/98 1999-01-13Czy sprawa o umieszczenie w spisie osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych na podstawie ustawy z dnia 6 marca 1997 r. jest sprawą o świadczenie w rozumieniu art. 393 pkt 1 KPC, a tym samym…
- II UKN 4/96 1996-10-10Czy w sprawach o zwrot nienależnie pobranych świadczeń emerytalno-rentowych, w których przedmiotem zaskarżenia jest ściśle określona kwota, o dopuszczalności kasacji decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia zgodnie z art.…
- II UZ 117/99 1999-10-07Czy sprawa o zapłatę składki na ubezpieczenie społeczne w obniżonym wymiarze jest sprawą o świadczenie, w której dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia?
- II UKN 79/97 1997-04-30Czy naruszenie przez sąd przepisów postępowania, w tym art. 5 KPC, poprzez nieudzielenie pouczeń stronie działającej bez adwokata, może stanowić podstawę do uwzględnienia kasacji, jeśli uchybienie to nie miało istotnego…
- II UZ 145/00 2001-01-17Czy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, innych niż sprawy o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiot…
Powołane przepisy
art. 393 pkt 1 KPC.art. 393 pkt 1 KPCart. 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy