II UZ 8/11
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2011-04-14
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Maciej Pacuda, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do skargi kasacyjnej wniesionej po dniu 1 lipca 2009 r. w sprawie, która została wszczęta przed tą datą, stosuje się uchylony przepis art. 1302 § 3 k.p.c. dotyczący odrzucenia skargi bez wezwania do uiszczenia opłaty?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna wniesiona po 1 lipca 2009 r. stanowi nowe, odrębne postępowanie, do którego nie stosuje się uchylonego art. 1302 § 3 k.p.c., nawet jeśli pierwotne postępowanie zostało wszczęte przed tą datą. W konsekwencji, nieopłacona skarga kasacyjna złożona przez profesjonalnego pełnomocnika po 30 czerwca 2009 r. podlega odrzuceniu w razie niewykonania zarządzenia wzywającego do jej opłacenia, zgodnie z art. 130 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni od wyroku oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jej odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej renty. Powodem odrzucenia było nieopłacenie skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny uznał, że stosuje się przepisy dotychczasowe, w tym art. 1302 § 3 k.p.c., ponieważ pierwotne postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy zmieniającej kodeks postępowania cywilnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 8/11 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Maciej Pacuda SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) w sprawie z wniosku G. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 kwietnia 2011 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 1 kwietnia 2010 r., uchyla zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną G. W. od wyroku z dnia 30 grudnia 2009 r. Sądu Apelacyjnego, którym oddalono jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 2 września 2009 r. oddalającego odwołanie wnioskodawczyni od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny wywiódł, że skarga nie została opłacona (art. 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o kosztach) i jako wniesiona przez pełnomocnika będącego radcą prawnym podlegała
2 odrzuceniu bez wezwania o uiszczenie tej opłaty (art. 1302 § 3 k.p.c.). Co prawda z dniem 1 lipca 2009 r. przepis art. 1302 § 3 k.p.c. został uchylony na mocy art. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571, zwanej dalej ustawą zmieniającą), to jednak zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej jej przepisy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. po 1 lipca 2009 r. Tymczasem postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w kwietniu 2008 r., a więc przed tą datą. Z tego względu w sprawie tej stosuje się przepisy dotychczasowe. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawczyni wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi do rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała na wątpliwości interpretacyjne jakie pojawiają się odnośnie do sposobu dokonywania opłaty i sprecyzowania jej określenia, stwierdzając, że art. 36 ustawy o kosztach posługuje się określeniem opłaty podstawowej, natomiast art. 1302 § 3 k.p.c. - określeniem „opłaty w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości”. W tej kwestii funkcjonuje również pojęcie „opłaty stałej”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest usprawiedliwione, aczkolwiek nie z przyczyn w nim podanych, gdyż wątpliwości związane z rodzajem opłaty zostały jednolicie rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy (por. między innymi uchwalę z dnia 26 września 2006 r., II UZP 11/06, OSNP 2007 nr 11-12, poz. 163, w której stwierdzono, że art. 1302 § 3 k.p.c. stosuje się do środków odwoławczych i środków zaskarżenia podlegających opłacie podstawowej, o której mowa w art. 35 i 36 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Zażalenie podlega uwzględnieniu z tego względu, że Sąd drugiej instancji błędnie zinterpretował art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym przepisy tej ustawy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie, z zastrzeżeniem ust. 2-5, które nie znajdują zastosowania w rozpoznawanym przypadku. Sąd drugiej instancji zdaje się stać na stanowisku, że skoro postępowanie w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (1 lipca 2009 r.), to
3 również w postępowaniu wszczętym wniesieniem skargi kasacyjnej zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe, w tym art. 1302 § 3 k.p.c. Pogląd ten jest błędny. Już w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07 (OSNC 2008 nr 11, poz. 122), której nadano moc zasady prawnej, przyjęto, że sprawa wywołana przez wniesienie skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego jest w znaczeniu „technicznoprocesowym” sprawą nową, odrębną od tej, w której zapadło orzeczenie, od którego wniesiono skargę kasacyjną. Oznacza to, że postępowanie wszczęte skargą kasacyjną nie stanowi kontynuacji dotychczasowego postępowania, a w konsekwencji, że do takiego postępowania, wszczętego skargą kasacyjną wniesioną po 1 lipca 2009 r. nie znajduje zastosowania uchylony art. 1302 § 3 k.p.c. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 15 czerwca 2010 r., II UZP 4/10 (Biul.SN 2010 nr 6, s.18), mającej moc zasady prawnej i stwierdzającej, że nieopłacona skarga kasacyjna złożona przez adwokata lub radcę prawnego po wejściu w życie ustawy zmieniającej podlega odrzuceniu w razie niewykonania zarządzenia wzywającego do opłacenia skargi (art. 3986 § 2 w związku z art. 130 § 1 k.p.c.). Oznacza to w dalszej kolejności, iż do skargi kasacyjnej wniesionej po 30 czerwca 2009 r. możliwość zastosowania art. 1302 § 3 k.p.c. jest wyłączona, a odpowiednie zastosowanie znajduje art. 130 § 1 k.p.c. Z powyższych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 106/09 2009-12-02Czy art. 1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2009 r. mógł być podstawą do odrzucenia skargi kasacyjnej wniesionej po tej dacie, jeśli postępowanie w sprawie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem prz…
- V CZ 87/10 2011-01-19Czy skarga kasacyjna wniesiona po dniu 1 lipca 2009 r. przez adwokata, który nie uiścił opłaty sądowej i nie złożył wniosku o zwolnienie od tej opłaty, powinna zostać odrzucona bez wcześniejszego wezwania do jej opłaceni…
- V CZ 82/10 2010-12-08Czy skarga kasacyjna wniesiona po dniu 1 lipca 2009 r. podlega odrzuceniu na podstawie art. 130(2) § 3 k.p.c. bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeśli sprawa pierwotnie została wszczęta przed tą datą?
- II CZ 79/09 2010-02-03Czy w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej po dniu 1 lipca 2009 r. przez adwokata bez uiszczenia należnej opłaty, należy zastosować przepisy o odrzuceniu skargi bez wezwania do jej opłacenia, czy też przepisy o wezwani…
- I PK 198/09 2010-01-12Czy skarga kasacyjna wniesiona po dniu 1 lipca 2009 r. podlega odrzuceniu z powodu nienależytego opłacenia, jeśli postępowanie cywilne zostało wszczęte przed tą datą, a uchylono art. 1302 § 3 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 36art. 1302 § 3 KPCart. 1 pkt 3art. 8 ust. 1art. 35art. 3986 § 2art. 130 § 1 KPC§ 3§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy