II UZ 92/17

Sygn. akt II UZ 92/17 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Zbigniew Myszka SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) w sprawie z wniosku P. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. o podleganie ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 grudnia 2017 r., zażalenia wnioskodawcy na wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 lipca 2017 r., sygn. akt III AUa (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 25 listopada 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację P. K. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 marca 2016 r. o ustalenie właściwego ustawodawstwa. W dniu 25 maja 2017 r. wnioskodawca złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, wskazując, że nie wiedział o terminie rozprawy, po której zapadł wyrok Sądu odwoławczego, o czym dowiedział się dopiero z pisma organu rentowego, doręczonego mu w dniu 19 maja 2017 r. 2 Postanowieniem z dnia 10 lipca 2017 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił wniosek o przywrócenie terminu (pkt I) oraz odrzucił wniosek o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem (pkt II). W ocenie Sądu drugiej instancji, wnioskodawca nie wykazał stosownie do art. 168 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., aby nie z własnej winy uchybił tygodniowemu terminowi do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, określonemu w art. 328 § 1 k.p.c., który upłynął w dniu 2 grudnia 2017 r. Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że w dniu 3 listopada 2016 r. wnioskodawca osobiście odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku. Okoliczność, że strona nie stawiła się na termin rozprawy, o której była prawidłowo poinformowana i nie zainteresowała się treścią wyroku, który zapadł w tym dniu po zamknięciu rozprawy, jest wyłącznie zawinionym działaniem strony podjętym na własne ryzyko. W tej sytuacji informacje, które powziął wnioskodawca z pisma organu rentowego z dnia 19 maja 2017 r. są bezprzedmiotowe dla zaistnienia przesłanek warunkujących przywrócenie przedmiotowego terminu. Oddalenie wniosku o przywrócenie terminu powoduje zaś odrzucenie - jako spóźnionego - wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem na podstawie art. 391 § 1 w związku z art. 328 § 1 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca zaskarżył je w części odrzucającej wniosek (pkt II), wnosząc o objęcie kontrolą - na podstawie art. 380 k.p.c. - rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej i zarzucając naruszenie: 1) art. 138 § 1 k.p.c. w związku z art. 21 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2013 r., poz. 545) przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że doszło do doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 25 listopada 2016r. osobiście wnioskodawcy, mimo że do skutecznego doręczenia zawiadomienia nie doszło; 2) art. 233 k.p.c. przez niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego i ustalenie, że zasadność wniosku o przywrócenie terminu nie została uprawdopodobniona, a w konsekwencji niezastosowanie art 168 k.p.c.; 3) art. 61 k.c. przez błędne uznanie, że wnioskodawca miał możliwość zapoznania się z treścią korespondencji nadanej do 3 niego przez Sąd; 4) art. 328 k.p.c. przez niewyjaśnienie i niewskazanie okoliczności związanych z „osobistym” odbiorem przez adresata korespondencji zawierającej zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień 25 listopada 2016 r., co uniemożliwiło merytoryczne odniesienie się do autentyczności i wiarygodności złożonego podpisu na dowodzie doręczenia korespondencji, gdyż brak jest informacji w zakresie charakteru pisma, wyglądu podpisu, znaków szczególnych pisma osoby odbierającej itp., w sytuacji gdy wnioskodawca kwestionuje fakt otrzymania przesyłki. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów. Termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku rozpoczyna bieg niezależne od tego, czy strona była prawidłowo (skutecznie) zawiadomiona o rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku. Okoliczność ta ma natomiast znaczenie w razie badania wniosku o przywrócenie terminu do podjęcia czynności procesowych prowadzących do zaskarżenia wyroku. Kwestię przywrócenia terminu do dokonania takich czynności reguluje art. 168 § 1 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 169 § 2 k.p.c., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek. Zawarty w tym przepisie warunek uprawdopodobnienia okoliczności usprawiedliwiających niedokonanie czynności w terminie stanowi wyraz złagodzenia rygorów dowodowych w odniesieniu do wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że ocena czy nastąpiło uprawdopodobnienie, o którym stanowi art. 169 § 2 k.p.c., należy do sądu rozpatrującego wniosek. W tym przedmiocie sąd nie jest związany zawartymi we wniosku twierdzeniami, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie tych faktów, na które powołała się strona wnosząca o przywrócenie terminu, a przekonanie winno opierać się na obiektywnych przesłankach wynikających z zawartych we wniosku twierdzeń. Uprawdopodobnienie jest wyjątkiem od reguły formalnego przeprowadzenia dowodu, działającym na korzyść strony powołującej się na określony fakt, jednakże 4 nie oznacza to, że przekonanie sądu opierać się może wyłącznie na twierdzeniach strony (por. postanowienia z dnia 9 stycznia 2012 r., II UZ 46/11, LEX nr 1163337 oraz z dnia 20 listopada 2014 r., I PZ 25/14, LEX nr 1565756). We wniosku o przywrócenie terminu skarżący powołał się na okoliczność, że nie wiedział o terminie rozprawy w dniu 25 listopada 2016 r., poprzedzającej wydanie wyroku. Okoliczność tę Sąd drugiej instancji ocenił jako niewiarygodną wobec stwierdzenia, że w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru zawiadomienia o tej rozprawie osobiście przez skarżącego w dniu 3 listopada 2016 r. Co prawda przedmiotowe potwierdzenie nie zostało przez Sąd szczegółowo opisane, jednak nie podważa to trafności oceny, że skarżący nie uprawdopodobnił w skuteczny sposób wskazywanej przez siebie okoliczności. W zażaleniu skarżący nie czyni bowiem żadnych starań mających wpłynąć na przekonanie o jej prawdziwości, ograniczając się do sugestii, że zawiadomienie o terminie rozprawy mogło zostać doręczone domownikowi lub osobie nieuprawnionej. Tymczasem z potwierdzenia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego operatora pocztowego odbioru zawiadomienia o terminie rozprawy w dniu 25 listopada 2016 r. jednoznacznie wynika, że - wbrew sugestiom skarżącego - nie miało miejsca doręczenie zastępcze (art. 138 § 1 k.p.c.), ale nastąpiło doręczenie w sposób określony w art. 139 § 1 k.p.c. Potwierdzenie to zawiera datę nadania przesyłki, datę jej awizowania, datę i godzinę wydania przesyłki adresatowi, imię i nazwisko osoby wydającej, imię i nazwisko odbiorcy (skarżącego) oraz datę odbioru i czytelny podpis odbiorcy (zawierający nazwisko i imię), który odpowiada podpisom składanym przez skarżącego na innych pismach znajdujących się w aktach sprawy. Potwierdzenie dokonania doręczenia skarżącemu zawiadomienia o terminie rozprawy w dniu 25 listopada 2016 r. spełnia zatem wymagania określone w art. 142 § 1 k.p.c. oraz § 13a i § 13b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (jednolity tekst: Dz. U. z 2015 r., poz. 1222 ze zm.), a skarżący nie podjął jakichkolwiek starań dla obalenia wypływającego z tego domniemania, że pismo sądowe zawierające zawiadomienie o terminie rozprawy w dniu 25 listopada 2016 r. dotarło do jego rąk. 5 Oznacza to, że Sąd Apelacyjny zasadnie przyjął brak uprawdopodobnienia przez skarżącego, iż uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku z uzasadnieniem bez swojej winy (art. 168 § 1 w związku z art. 169 § 2 k.p.c.). Taki wniosek złożony po upływie przepisanego terminu podlegała zaś odrzuceniu (art. 328 § 1 zdanie drugie w związku z art. 391 § 1 k.p.c.). Z tych przyczyn Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c. r.g.