II UZP 19/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Wasilewski. Sędziowie SN: W. Dębicka (sprawozdawca), K. Zieliński.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, S. Trautsolta, w sprawie z wniosku Ludwika G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w S. o podstawę wymiaru świadczeń rentowych po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie postanowieniem z dnia 8 sierpnia 1979 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy emeryt zatrudniony na stanowisku specjalisty do spraw finansowo-księgowych (w niepełnym wymiarze czasu pracy), posiadający dyplom wydany przez Ministerstwo Finansów i wpisany do rejestru biegłych księgowych, jest uprawniony do osiągania zarobków w wysokości 36 tys. zł w stosunku rocznym pomino nieposiadania wyższego wykształcenia?"udzielił następującej odpowiedzi:Uzasadnienie faktycznePrzedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231 z późn. zm.), wyłoniło się na tle następującego stanu faktycznego:Wnioskodawca, pobierający od dnia 12.VII.1978 r. emeryturę, podjął od dnia 16.VII.1978 r. zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy w Słupskim Przedsiębiorstwie Przemysłu Drzewnego w L. na stanowisku specjalisty do spraw finansowo-księgowych za wynagrodzeniem 2.500 zł miesięcznie. Za okres pracy od dnia 16.VII.1978 r. do dnia 31.V.1979 r. wnioskodawca z tytułu powyższego zatrudnienia uzyskał 26.250 zł.Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 11.VI.1979 r. zmniejszył wnioskodawcy emeryturę za okres od 1 do 31.XII.1978 r. o kwotę 2.750 zł, uznając, że uprawniony był on do uzyskania zarobków nie przekraczających 24.000 zł rocznie.Rada Nadzorcza Oddziału ZUS orzeczeniem z dnia 9.VII.1979 r. zatwierdziła zaskarżoną przez wnioskodawcę decyzję organu rentowego.Na skutek odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Rady Nadzorczej sprawę rozpoznał Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który postanowieniem z dnia 8.VIII.1979 r. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia budzące wątpliwości zagadnienie prawne, sformułowane w sentencji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 kwietnia 1977 r. w sprawie zawieszania prawa do emerytury lub renty (Dz. U. Nr 11, poz. 46) osiąganie przez emeryta lub rencistę zarobku z tytułu zatrudnienia wykonywanego w niepełnym wymiarze czasu pracy, zatrudnienia sezonowego lub dorywczego, powoduje zawieszenie wysokości świadczeń na zasadach określonych w § 4, jeżeli zarobek z tytułu tego zatrudnienia przekroczył dopuszczalną kwotę.Paragraf 3 ust. 1 wymienionego rozporządzenia stanowi natomiast, że "dopuszczalna kwota zarobku wynosi w stosunku rocznym: 24.000 zł albo 36.000 zł, jeżeli emeryt lub rencista:a) wykonuje w uspołecznionym zakładzie pracy pracę wymagającą wyższego wynagrodzenia i ma takie wykształcenie;b) wykonuje pracę eksperta, rzeczoznawcy, biegłego lub tłumacza przysięgłego i ma uprawnienia niezbędne do wykonywania takiej pracy (...)".Wnioskodawca nie posiadał wyższego wykształcenia i zatrudniony był na stanowisku specjalisty do spraw finansowo-księgowych, na którym nie jest wymagane wyższe wykształcenie.W przedstawionym stanie faktycznym nie istnieją zatem przesłanki uzasadniające uznanie za dopuszczalną kwoty zarobku 36.000 zł rocznie, jako nie powodującej zawieszenia bądź zmniejszenia emerytury na podstawie § 3 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia. Okoliczność, że emeryt ma dyplom biegłego księgowego, nie zastępuje warunków wymienionych w tym przepisie.Zatrudnienie emeryta na podstawie umowy o pracę na stanowisku specjalisty do spraw finansowo-księgowych nie może być też rozumiane jako jako wykonywanie pracy eksperta, rzeczoznawcy lub biegłego.Tytuł specjalisty do spraw finansowo-księgowych "jest określeniem stanowiska pracowniczego i wyraża treść powierzonej funkcji w ramach stosunku pracy".Praca eksperta, rzeczoznawcy lub biegłego sprowadza się do wykonania określonego zadania o charakterze opinii w przedmiocie wymagającym wiadomości specjalnych i ma charakter zleconych czynności, wynagradzanych według określonych stawek w zależności od stopnia trudności ekspertyzy i wymaganych kwalifikacji.Paragraf 3 ust. 1 pkt 2 lit. "b" miałby zastosowanie jedynie wówczas, gdyby emeryt wykonywał tego rodzaju czynności, nie zaś obowiązki wynikające ze stanowiska specjalisty do spraw finansowo-księgowych, za które otrzymywał wynagrodzenie miesięczne na podstawie umowy o pracę.Jak wyżej wykazano, aktualny stan faktyczny sprawy uprawnia do udzielenia odpowiedzi jak w treści uchwały.